Làm thế nào để phân biệt "Bảo thủ" và "có chính kiến"?

[trungthuc]

Về lý thuyết, có thể mỗi người chúng ta đều nắm hiểu được. Nhưng trên thực tế, khi đánh giá người khác, có khá nhiều người hay chen cảm xúc cá nhân vào khiến cho nhận định về "bảo thủ" và "có chính kiến" bị sai lệch. Vậy nên, có những điều trong bài viết sẽ khiến cho bạn có cảm giác như điều-mà-ai-chẳng-biết nhưng thực tế không phải ai cũng làm đúng.

Phân biệt "bảo thủ" và "có chính kiến"
1/ "Bảo thủ" là gì?
Theo từ điển tiếng Việt, bảo thủ là cố tình duy trì cái cũ, không chịu tiếp thu cái mới, không chịu cải tiến, thay đổi những cái có sẵn nhưng đã lạc hậu, lỗi thời rồi

Người có tính bảo thủ thường có tính áp đặt, hoặc từ chối lắng nghe. Điều này khiến cho họ khó chấp nhận cái mới và cứ phải sống mãi trong lối nghĩ cũ, khó thay đổi, không linh động. Thậm chí dù biết mình đã sai vẫn cố chấp bảo vệ cái tôi cá nhân thay vì chấp nhận ý kiến của đa số và biết thay đổi sửa chữa.

2/ "Có chính kiến" là gì?
"Chính kiến là quan điểm, là lập trường. Người có chính kiến là người có lập trường riêng, không dễ bị giao động hay bị ảnh hưởng bởi lời nói, hành động của người khác."

Người bảo thủ từ chối lắng nghe, chỉ khăng khăng bảo vệ quan điểm cá nhân. Còn người có chính kiến biết lắng nghe, đánh giá thông tin có phù hợp với bản thân hay không, rồi quyết định có thay đổi không hay giữ tiếp quan điểm của mình.

Vậy, "bảo thủ" và "có chính kiến" khác nhau ở thái độ tiếp nhận thông tin và đưa ra quyết định sau cùng.
---
Không có gì là tuyệt đối nhưng có nhiều người có xu hướng ép buộc người khác phải có cùng suy nghĩ với mình (theo kiểu "phe nhóm", "bè đảng")

Theo Quy luật tương đối, một sự việc thường có nhiều mặt, nhiều góc nhìn khác nhau, không có gì là tuyệt đối.
Khi bàn luận về một vấn đề, nếu gặp những quan điểm trái chiều, nhiều người thường có xu hướng thuyết phục người đối diện về cùng quan điểm với mình với tâm lý "mình luôn đúng" thay vì chia sẻ cảm nghĩ. Tuy nhiên, quan điểm của ai cũng có gốc rễ và lý lẽ riêng. Chúng ta không thể ép buộc người khác phải cùng quan điểm với mình. Nếu lý lẽ của chúng ta không đủ sức thuyết phục, họ có thể giữ quan điểm riêng của mình.

Nhiều người đánh giá qua cảm xúc thay vì nhìn nhận vấn đề một cách khách quan
Sự khác biệt giữa "bảo thủ" và "có chính kiến" nằm ở thái độ nhìn nhận. Chúng ta không thể nào chắc được rằng đối phương chưa xem xét, cân nhắc lý lẽ của mình mà đã lên tiếng phủ nhận. Chúng ta cũng chẳng thể khẳng định được quan điểm của mình đúng đắn 100%.
Một sự việc luôn có góc nhìn nhiều mặt, nhiều góc độ khác nhau. Trên góc nhìn của người này có thể là đúng, nhưng hãy thử nhìn nhận cả trên góc nhìn của đối phương. Nếu mỗi góc nhìn khác nhau là một sự thật khác nhau thì chúng ta không thể phủ nhận quan điểm của đối phương mà chỉ có thể tìm cách thuyết phục đối phương có thiện cảm hơn với quan điểm của mình. Từ đó khiến cho họ chấp nhận những gì mà chúng ta mong muốn.

Trong một cuộc tranh luận, nhiều người không thay đổi được quan điểm của đối phương thường tỏ ra "không hài lòng". Cảm xúc này cùng với cái "tôi"("mình luôn đúng") khiến họ vội vàng nhận định đối phương không chịu thay đổi lập trường. Từ đó gắn mác "bảo thủ" thay vì nhìn nhận lại một cách khách quan: Họ đã lắng nghe nhưng lý lẽ của bạn không đủ sức thuyết phục để khiến cho họ thay đổi quan điểm, lập trường.

"Im lặng" trong phản đối không phải vàng
Mục đích cuối của việc chia sẻ quan điểm là để mở rộng góc nhìn, giúp người nhận ý kiến trở nên tốt hơn chứ không phải để “mình thắng, mình đúng”. Vậy nên, hãy nghĩ về mục đích cuối để có thể chia sẻ một cách thoải mái.

Nhiều người nghĩ rằng, neu61tiep61 tục nói thêm sẽ gây ra tranh cãi nên họ lựa chọn giữ im lặng. Tuy nhiên, chính người trong cuộc cần phải hiểu được như thế nào là “tranh cãi”? và như thế nào là “tranh luận”?.

Theo Wikipedia, "tranh luận" hay "tranh biện" là một quá trình bao gồm thảo luận chính thức về một chủ đề cụ thể. Trong một cuộc tranh biện, các lập luận đối lập được đưa ra để tranh luận cho các quan điểm đối lập.

Việc phân tích trong tranh luận phải dựa trên các luận chứng, luận cứ cụ thể, "nói có sách, mách có chứng". Nếu để cho cảm xúc yêu - ghét chen vào, sẽ biến thành ngụy biện, dễ trở thành một cuộc tranh cãi.
Khi bắt đầu có các dấu hiệu "tôi chẳng quan tâm"; "chẳng liên quan";.. hay các dẫn chứng được đưa ra mơ hồ, cảm tính, cảm xúc,.. Hoặc đơn giản là không thể trả lời các câu hỏi của bên phân tích trên góc nhìn khách quan thì rất có thể một cuộc tranh cãi sắp nổ ra.

Ngày nay, dường như chúng ta bị định hướng tôn thờ sự "im lặng". Lướt các trang mạng xã hội, có thể dễ dàng bắt gặp các bài post với chủ đề: Im lặng là đỉnh cao của lý trí hay Kẻ biết im lặng mới là kẻ đáng gờm,.. Im lặng có thể là vàng. Nhưng trong một số trường hợp, đó chỉ là sự ngụy biện cho việc sợ lý lẽ không đủ thuyết phục, không đủ d8e63 tranh luận tiếp.

Thay vì kết thúc bằng kết luận đồng tình: "Ừm, quan điểm của bạn cũng hợp lý" thì nhiều người lại lợi dụng giá trị của việc "im lặng" để phủ nhận sự đuối lý của mình. Tôi im lặng vì nói bạn không chịu nghe, chán không buồn nói,..
Nếu có thể trả lời hết các câu hỏi "Vì sao..?" của đối phương thì chắc chắn họ sẽ suy nghĩ lại quan điểm của bản thân. Còn nếu không, hãy tự nhìn lại quan điểm của mình một lần nữa. Vậy nên, đừng để đứt gánh giữa đường bằng sự im lặng rồi chủ quan nhận xét rằng, đối phương "bảo thủ".

Đừng để chính bản thân mình cũng bị "lú"
Có những người có suy nghĩ hoàn toàn khác biệt, bị người ngoài đánh giá nhiều đến nổi chính bản thân cũng đâm tự hoài nghi. Là kiểu có chính kiến hay phe bảo thủ? Cho nên, người bên ngoài đánh giá đôi khi còn chẳng đủ sáng suốt nên chính mình phải tự xác nhận lại.
Nếu như bị số đông đánh giá, cho rằng "bảo thủ", cũng đừng nên vội vàng mà cả tin. Thời điểm này là lúc dành thời gian để tự suy ngẫm. Thử hỏi số đông "tôi đã bảo thủ như thế nào?". Nếu dẫn chứng đủ sức thuyết phục, đã đến lúc mình cần thay đổi lập trường rồi. Còn nếu như tất cả chỉ là sự mơ hồ: "Ai mà nhớ được!"; "Chả nhớ nữa"; "Chả biết nữa, chỉ nhớ là như thế thôi";.. thì cần tiếp tục tự tin vào chính bản thân.

Thường thì để tạo nên một hình tượng nào đó trong tâm trí người khác, chắc chắn phải có một sự kiện rất đáng ghi nhớ hoặc chuỗi các sự kiện hàng ngày. Có thể họ không thể nhớ hết, nhưng chắc chắn họ sẽ nhớ về một sự kiện cụ thể đủ gây ra ấn tượng. Nếu không nhớ nổi, thì rất có thể là cảm xúc của họ đã tạo nên hình tượng đó. Mà rất nhiều người đuối lý trong cuộc tranh luận mang về cảm xúc tiêu cực thay vì nhìn nhận lại một cách khách quan.

Bao giờ quan điễm của đa số cũng chỉ phản ánh về xu hướng chứ không phải chân lý toàn mỹ!