Vấn đề tiền “típ” của nhân viên phục vụ nhà hàng tại California

[Hanna]

California là tiểu bang có những luật lệ lao động phức tạp nhất so với những tiểu bang khác tại Hoa Kỳ. Ngoài các quy định về cách tính lương giờ phụ trội (overtime-premium) hoàn toàn khác biệt với luật liên bang và cũng không giống bất cứ tiểu bang nào, luật lao động California còn có những quy định riêng trong vấn đề tiền “típ” của nhân viên, mà chủ yếu là thành phần phục vụ trong các nhà hàng.

Cali Today News - Tiền “típ” được định nghĩa là phần tiền mà khách hàng tự ý ấn định và để lại cho nhân viên nhằm cám ơn sự phục vụ của người đó. Theo luật mới của cơ quan thuế vụ liên bang IRS có hiệu lực từ đầu năm 2014 (Rev. Rul. 2012-18), khoản phần trăm mà nhà hàng tự động tính thêm trên hóa đơn của các bàn có nhiều thực khách là lợi tức của nhà hàng, chứ không phải là tiền “típ.”

Luật lao động liên bang cho phép chủ nhà hàng được phép trả lương căn bản dưới mức tối thiểu và được dùng một phần tiền “típ” để tính vào lương căn bản khi nhân viên có nhận tiền “típ” trong lúc làm việc. Tuy nhiên, California là một trong vài tiểu bang có luật quy định chủ nhà hàng không được phép trả lương căn bản dưới mức tối thiểu, bất luận nhân viên có nhận thêm tiền “tip” trong lúc làm việc hay không. Điều này có nghĩa là tiền “típ” hoàn toàn thuộc về người nhân viên, và chủ nhà hàng tuyệt đối không có quyền đụng vào tiền típ của nhân viên hay dùng tiền “típ” để trừ vào lương căn bản của nhân viên. Vì vậy, ngoài phần tiền “típ” nhận được từ khách hàng, nhân viên phục vụ trong các nhà hàng tại California vẫn phải được chủ trả lương căn bản ít nhất là bằng mức tối thiểu do tiểu bang quy định, cùng với lương giờ phụ trội, nếu có làm thêm giờ. Vào thời điểm tháng Chín 2014, mức lương căn bản tối thiểu do tiểu bang California quy định là $9.00/một giờ. Riêng mức lương giờ căn bản tại thành phố San Francisco là $10.74, và San Jose là $10.15. Cũng cần lưu ý rằng luật lao động California cho phép chủ nhân có thể trả 85% mức lương căn bản trong 160 giờ làm việc đầu tiên cho những nhân viên tập sự chưa có kinh nghiệm.

Chủ nhà hàng tại California có quyền áp dụng phương thức “tip-pooling,” là buộc tất cả nhân viên phải góp chung tất cả tiền “típ” nhận được từ khách hàng, rồi chia đều cho mọi nhân viên trong nhà hàng. Dầu vậy, khi áp dụng phương thức này, tiền “típ” chỉ có thể được chia cho những nhân viên có trực tiếp làm công việc phục vụ khách hàng, ví dụ nhân viên đón khách và nhân viên dọn bàn. Nhân viên đầu bếp chỉ có thể được chia tiền “típ” trong trường hợp người đó làm thức ăn ngay tại bàn của khách hàng. Trong mọi trường hợp, chủ nhà hàng tuyệt đối không được lấy hoặc chia bớt tiền “típ” của nhân viên, và tiền “típ” cũng không thể được chia cho người quản lý nhà hàng.

Theo luật California, khi khách hàng trả “típ” cho nhân viên qua thẻ tín dụng, chủ nhà hàng phải giao lại toàn bộ số tiền “típ” đó cho nhân viên trong lần trả lương theo sau ngày mà tiền “típ” được khách trả cho nhân viên. Chủ nhà hàng không có quyền trừ khoản phí trả cho ngân hàng hay công ty vận hành máy thẻ tín dụng. Luật này cũng áp dụng cho nhân viên của tất cả mọi ngành nghề khi được khách hàng trả tiền “típ” bằng thẻ tín dụng, kể cả những thợ Nail và thợ làm tóc.

Đề phòng những vụ khiếu nại và thưa kiện của nhân viên

Luật lao động liên bang cũng như của các tiểu bang đều quy định cho công nhân có quyền khiếu nại với cơ quan lao động hoặc kiện chủ nhân vi phạm luật lệ lao động, kể cả trong vấn đề tiền “típ.” Chủ nhân cũng có thể bị phạt và bị kiện nếu có hành động trả đũa khi nhân viên phản đối những vi phạm của chủ nhân. Cần lưu ý rằng luật lao động Hoa Kỳ bảo vệ mọi công nhân viên mà không phân biệt tình trạng di trú của người đó.

Tiểu bang California vừa ban hành luật SB-666 hiệu lực từ đầu năm 2014, nhằm chế tài những chủ nhân nào báo cáo hoặc hăm dọa báo cáo tình trạng di trú bất hợp pháp của những người đi làm chui và thân nhân của họ để trả đũa khi những người này khiếu nại chủ nhân vi phạm luật lệ lao động. Mục đích của luật này là để bảo đảm quyền lợi lao động cho công nhân viên là người cư trú bất hợp pháp hoặc không có phép làm việc ở Mỹ. Theo luật SB666, chủ nhân các doanh nghiệp tại California có thể bị phạt đến $10,000 cho mỗi lần vi phạm và có thể bị treo hoặc thâu hồi giấy phép kinh doanh. Hơn thế nữa, luật sư can dự trong các vụ kiện liên quan đến quyền lợi lao động của công nhân viên mà báo cáo tình trạng di trú của công nhân viên, nhân chứng hoặc thân nhân của người tham gia vụ kiện, sẽ có thể bị treo hoặc rút bằng hành nghề. Với sự ra đời của luật SB-666, những vụ thưa kiện của công nhân viên quanh vấn đề quyền lợi lao động tại California chắc chắn sẽ ngày thêm nhiều hơn trong thời gian sắp tới.

Mấy năm gần đây, nhiều chủ nhà hàng tại California vì xem thường luật lệ lao động mà đã gặp rắc rối với luật pháp, thậm chí có người còn bị bắt và truy tố về hình sự như trường hợp chủ nhà hàng Century Buffet tại thành phố Oakland hồi cuối 2013. Ngoài ra, giới chủ nhà hàng cũng đang trở thành mục tiêu của những vụ thưa kiện liên quan đến luật lệ lao động ngày càng trở nên rất phổ biến.

Để tránh những tốn hao và rắc rối vô cùng đáng tiếc khi bị công nhân viên khiếu nại với cơ quan lao động hoặc thưa kiện trước tòa án, quý vị chủ nhà hàng tại California nên sớm lưu ý tìm hiểu cho rõ ràng những luật lệ lao động rất phức tạp của tiểu bang này, kể cả những quy định trong vấn đề tiền “típ” như đã tóm lược bên trên.
Cần thêm thông tin, có thể liên lạc với Tiến sĩ Luật Khoa Tom Huỳnh, điện thoại (949) 943-4396.

* Tom Huỳnh, J.D.
T.Huynh@1stcounsel.c om