Một phụ nữ được nhiều người biết đến từ các cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc xâm lược Trường Sa-Hoàng Sa, từ việc chị bị đưa vào trại giáo dục phục hồi nhân phẩm sau những cuộc tuần hành ôn ḥa ấy, từ báo đài cả trong và ngoài nước, và từ thông cáo báo chí của ṭa đại sứ Mỹ và giới bảo vệ nhân quyền quốc tế kêu gọi phóng thích chị.
Chị Bùi Thị Minh Hằng, người vừa được chính quyền Việt Nam trả tự do ngày 29/4 sau 5 tháng giam giữ tại trung tâm Thanh Hà về tội danh gây rối trật tự công cộng, tuyên bố cương quyết tiếp tục đấu tranh cho lẽ phải và sẽ tự thiêu v́ dân oan. Trong cuộc trao đổi với Tạp chí Thanh Niên của đài VOA, chị Hằng khẳng định việc phóng thích chị sớm so với thời gian giam giữ dự kiến ban đầu là 2 năm không phải là sự khoan hồng như nhà nước nêu, mà do áp lực từ công luận của người Việt trong và ngoài nước cũng như quốc tế.
Chị Minh Hằng: Tôi được thông báo về quyết định trả tôi về vào ngày 26/4. Lúc đó, tôi phản đối v́ trong 5 tháng họ giam giữ tôi trái pháp luật, tôi có 2 lần gửi đơn khiếu nại và tiến hành khởi kiện sau khi họ không trả lời đơn. Tôi vừa gửi đơn kiện ngày 7/4. Cho nên, trong khi tôi đă gửi đơn từ đi rồi tự dưng họ lại bảo tha tôi. Mà thật ra không phải họ tha. Họ vận động tôi viết đơn xin khoan hồng. Tôi trả lời rằng tôi không có tội nên không thể viết đơn xin khoan hồng, mà tôi đang kiện lại chính cái quyết định đă bắt giam tôi trái pháp luật. Sau đó, họ gợi ư tôi làm đơn xin đi chữa bệnh. Đấy, nói họ quyết định trả tự do cho tôi là không đúng, mà quyết định ghi là ‘miễn chấp hành thời hạn thi hành c̣n lại.’
PV: Thưa chị, v́ sao có được quyết định ‘miễn chấp hành thời hạn thi hành c̣n lại’ đó?
Chị Minh Hằng: Nhận được quyết định đó, tôi cũng rất ngỡ ngàng. Tôi hỏi họ. Họ bảo căn cứ vào đơn xin của mẹ tôi. Điều này càng khiến tôi nghi ngờ. Cách đó mấy ngày, thông qua chương tŕnh TV và báo chí mà trại phát cho chị em đọc, (họ có kế hoạch rơ ràng, báo trước giờ phát h́nh), tôi được biết mẹ tôi và chị em tôi làm đơn yêu cầu chính quyền đưa tôi vào trại giam. Thế th́ tại sao bây giờ lại có đơn xin cho tôi như họ nói, mà họ cũng chẳng đưa cho tôi đọc cái đơn ấy nữa. Cho nên, thực hư thế nào tôi cũng không biết bởi từ nhiều năm nay khi có những chuyện va chạm với chính quyền, tôi bị dối gạt rất nhiều, ḷng tin của tôi không c̣n nữa. Tôi có viết đơn khiếu nại lại quyết định cho tôi về. Tôi nói thứ nhất, tới thời điểm này sau 5 tháng oan sai, tôi không muốn về nữa. Tôi muốn ở lại chờ đến khi nào những đơn từ tôi gửi đi được xem xét đúng pháp luật. Sau đó, họ cho người vào thuyết phục tôi. Đầu tiên là ngày 27/4 có cô Cao Minh, công an Hà Nội, vào. Đến chiều có một chị tên là Oanh, người của Bộ Công an, vào nói chuyện với tôi. Chị ấy có ghi âm. Quan điểm của tôi rất rơ ràng rằng tôi không ra khỏi trại khi tôi chưa được giải quyết các đơn khiếu nại và khởi kiện. Căn cứ vào động thái và thái độ cư xử của họ, tôi đoán biết rằng họ có kế hoạch đưa tôi ra khỏi cơ sở Thanh Hà trước ngày 30/4. Buổi trưa 26/4, khi tôi xuống đọc quyết định miễn giảm cho tôi, tôi thấy họ để trống ngày mà lại ghi sẵn là tháng tư. Tập hợp thông tin, tôi được biết việc họ bắt buộc phải đưa tôi ra khỏi trại trước ngày 30/4 là một sức ép rất ghê gớm từ công luận trong nước, hải ngoại, và từ thế giới.
PV: Với những lư luận đó, theo chị v́ sao phải trước mốc thời gian là 30/4? Có lư do ǵ không ạ?
Chị Minh Hằng: Việc này để cho chính quyền trả lời th́ hay hơn. Mục tiêu v́ sao? Bởi v́ họ đă bắt tôi trái pháp luật. Bây giờ đúng ra họ phải trả tôi về theo đúng pháp luật, nhưng họ không có hành xử nào chứng minh họ phục thiện trong chuyện họ làm sai cả. Ngược lại, họ vẫn tiếp tục những việc ‘xóa dấu vết sai phạm’ của họ đi, tức cách hành xử man rợ của họ.
Chị Bùi Thị Minh Hằng bị giật rách chiếc nón có ghi ḍng chữ "Hoàng Sa-Trường Sa-Việt Nam" trong một cuộc tuần hành chống Trung Quốc tại Hà Nội Chị nói lư do họ nêu ra để phóng thích chị sớm là phía gia đ́nh chị có làm đơn. Sau khi ra khỏi trại, chị có kiểm chứng việc này với gia đ́nh để biết thực hư ra sao chăng?
Chị Minh Hằng: Điều đó không bao giờ xảy ra v́ gia đ́nh tôi đă lên đài truyền h́nh của nhà nước bôi xấu tôi. Bản thân tôi cũng không được đơn lá đơn xin như họ nói. Về việc này, tôi có trả lời họ rằng tôi là một công dân độc lập, cho nên mẹ tôi có làm đơn đưa tôi vào đây cũng không đúng pháp luật mà mẹ tôi có làm đơn đưa tôi ra khỏi đây cũng không đúng pháp luật.
PV: Có một chi tiết hơi khó hiểu đối với công luận là v́ sao chính gia đ́nh chị lại lên các phương tiện truyền thông trong nước nói những điều không hay về chị?
Chị Minh Hằng: Vấn đề này là một nỗi đau riêng của tôi. Người ta không chọn được tổ quốc và nơi để ḿnh sinh ra. Cho nên, tôi xin phép để công luận tự t́m hiểu điều này. Nó đúng như nhan đề của bài báo họ viết: “Những tṛ lố bịch và màn kịch nhẫn tâm”. Họ có cả một hệ thống chính quyền, nhưng v́ nó không chân chính nên họ mới lợi dụng vào những t́nh huống, những sứt mẻ của những gia đ́nh để làm những tṛ rất lố bịch. Họ làm nên một màn kịch vô cùng nhẫn tâm như chính nhan đề bài báo của họ. Họ đă đào thêm một hố sâu khiến tôi với những người trong gia đ́nh tôi, mặc dù là ruột thịt, nhưng có lẽ trong cuộc đời này sẽ không bao giờ có thể ngoảnh lại được với nhau.
PV: 5 tháng vừa qua trong trại phục hồi nhân phẩm Thanh Hà đă nghiệm ra cho chị những điều ǵ?
Chị Minh Hằng: Nói thật sự là phải để tôi viết lên mới đầy đủ. Đấy là những giây phút hăi hùng nhất về hành xử của chính quyền đối với nhân dân.
PV: Những người quan tâm đến vụ việc của chị cho rằng v́ chị có những hành động phản đối các biện pháp sai trái của chính quyền đối với người biểu t́nh yêu nước nên dẫn tới kết cục là chị phải vào trại giáo dục. Ngược lại, phía chính quyền nói nguyên do v́ chị có những hành vi thách thức chính quyền, vi phạm các điều lệ chính quyền đưa ra dù đă có những văn bản cảnh cáo chính thức. Với những luận điểm chính quyền đưa ra, chị nghĩ thế nào?
Chị Minh Hằng: Việc họ nói phải có chứng cứ thực thể. Ví dụ như ông Nguyễn Đức Nhanh của Công an TP Hà Nội tuyên bố rằng: “Chúng tôi không có quan điểm đàn áp người biểu t́nh”, nhưng thực tế diễn ra đă được phim ảnh ghi nhận lại cho thấy công an Hà Nội đàn áp biểu t́nh rất dă man. Điều đó cả thế giới đă nh́n thấy. Cả dân tộc tôi nh́n thấy, mà không phải là một lần. Mấy chục triệu dân Việt Nam chúng tôi không có tự do để được tranh luận với chính quyền. Luật là họ. Họ là luật. Cho nên họ mới hành xử với chúng tôi sai trái như thế. Điều chúng tôi muốn đấu tranh cũng chỉ để bảo vệ tính tôn nghiêm của luật pháp.
PV: Liên quan tới thời gian chị bị giam giữ ở trại Thanh Hà, chị có điều ǵ muốn chia sẻ ngay lúc này không?
Chị Minh Hằng: Nói về năm tháng tôi ở trong cơ sở Thanh Hà, chuyện rất dài. Hiện tôi đang bị cơ sở thu giữ cuốn nhật kư cá nhân. Để thời gian tới, tôi sẽ có những cái thực tế gửi đến công luận, c̣n hiện nay, nói thật ḷng, sức khỏe tôi c̣n rất yếu.
PV: Nhưng đôi nét ấn tượng nhất về những ǵ chị mô tả là thời gian ‘hăi hùng nhất’ trong 5 tháng qua ở trại Thanh Hà, những điều ǵ khó quên nhất đối với chị?
Chị Minh Hằng: Họ hành xử sai trái pháp luật, không c̣n cả t́nh người. Cho tới giờ phút cuối, với quyết định thả tôi ra khỏi cơ sở đó, họ vẫn hành xử với tôi một cách không có tính người và bất chấp pháp luật. Họ c̣ng 2 tay tôi ra đằng sau, trói chân tôi vào xích cột vào một cái ghế trên xe. Họ quẳng tôi lên sàn xe. Lúc đó tôi phẫn uất tới tột độ. Họ không c̣n coi tôi là con người nữa. Tôi nằm trên sàn xe như một con lợn.
PV: Trong thời gian bị giam, chị đă tuyệt thực rất nhiều lần. Những lần đó, chị được đối xử thế nào?
Chị Minh Hằng: Là phụ nữ, tôi cũng khao khát về sức khỏe và sắc đẹp, nhưng tới mức tôi phải tự hủy hoại thân thể của ḿnh để phản đối những cái họ đối xử với tôi th́ chắc mọi người cũng hiểu rằng nó nằm ngoài sức chịu đựng của một con người.
PV: Với việc đưa chị vào trại phục hồi nhân phẩm- trung tâm giáo dục, họ đă áp dụng những biện pháp giáo dục, phục hồi nhân phẩm như thế nào đối với chị?
Cô Trịnh Kim Tiến và chị Bùi Thị Minh Hằng cầm biểu ngữ vinh danh những người lính tử trận Trường Sa năm 1988 Họ nhốt chúng tôi như nhốt gà chọi. Sau này, lúc gần thời điểm họ trả tôi ra, tôi liên tục làm đơn tố cáo, khiếu nại, đề nghị, kiến nghị, thư ngỏ. Sau vài chục lần tôi viết thư như thế, những đ̣i hỏi bước đầu như được ra sân chơi nửa tiếng một ngày được đáp ứng. Việc này xảy ra trước thời điểm tôi về chừng nửa tháng. Tôi đ̣i hỏi cho trại viên được gọi điện thoại, họ cũng đáp ứng được một hai lần, nhưng tôi th́ không được, v́ họ nói tôi bị lập biên bản kỷ luật, nên không được. Ví dụ như tôi nhịn ăn, họ cũng lập biên bản tôi mặc dù trong luật pháp chẳng có quy định nào nói rằng tuyệt thực là vi phạm pháp luật mà chỉ có quy định về quyền con người là không ai bị bắt và giam cầm một cách độc đoán. Nói như thế để quư vị biết họ hoàn toàn bất chấp, không bao giờ làm theo pháp luật. Con tôi phải bỏ học để đi nuôi mẹ. Cơ sở Thanh Hà đă gây rất nhiều khó khăn cho tôi trong việc đó, dẫn tới chuyện tôi lấy dao lam rạch lên tay, lên người tôi để cắt ven. Họ ngăn trở rất ghê gớm giữa tôi với gia đ́nh và bạn bè, người thân.
PV: Cung cách họ đối xử với chị có khác với các trại viên khác không?
Chị Minh Hằng: Tôi là người bị chèn ép trong đó. Thậm chí họ dùng các trại viên đă vi phạm để gây hấn với tôi. Nhưng chỉ một thời gian, tới lúc tôi ra về, t́nh cảm của chị em đối với tôi khá tốt và họ nhận thức được mọi việc.
PV: Quyết định trả tự do cho chị lúc này có điều kiện ràng buộc nào không?
Chị Minh Hằng: Thưa không.
PV: Việc của chị rất nhiều người quan tâm, thậm chí ṭa đại sứ Hoa Kỳ cũng đă lên tiếng. Cảm xúc đầu tiên của chị về việc được trả tự do lúc này là ǵ?
Chị Minh Hằng: Tôi rất biết ơn. Khi ra đây và đọc biết được những thông tin, tôi rất xúc động. Tôi không thể tưởng tượng rằng t́nh con người và sự bảo vệ chính nghĩa có tính cách lan rộng trong xă hội loài người như thế. Tôi xem được những clip do những người tôi chưa hề quen hoặc chưa hề trao đổi mà họ lại đứng lên đi t́m những tiếng nói có thể bảo vệ cho tôi và chia sẻ với tôi. Đấy là điều tôi rất tri ân. Tôi thấy trách nhiệm của ḿnh đối với cộng đồng lớn hơn rất nhiều. Tôi sẽ làm những ǵ có thể trong thời gian tới khi sức khỏe tôi hồi phục.
PV: Sau tất cả những ǵ diễn ra, những việc chị đă làm và những hậu quả chị nhận lănh, chị nh́n thấy những ngày tháng tới của ḿnh như thế nào?
Chị Minh Hằng: Tôi đă biết ḿnh phải chịu đựng những cái oan khuất, thiệt tḥi, hay trả thù man rợ. Nhưng không riêng tôi mà tất cả những người dân khác càng thêm quyết tâm và khao khát rằng chúng tôi phải làm sao đó cho xă hội này tốt đẹp lên. Không thể nào tiếp tục chấp nhận cách hành xử sai trái của một số người trong chính quyền. Mọi công dân đều phải có trách nhiệm làm theo pháp luật, nhưng một số người trong chính quyền bất chấp pháp luật. Đề nghị nhà nước phải có biện pháp để chấm dứt những t́nh trạng thế này.
PV: Với tinh thần khẳng khái và việc củng cố thêm quyết tâm đó, chị có dự liệu sẽ có thêm những chuyện rắc rối cho ḿnh?
Chị Minh Hằng: Việc đầu tiên tôi đặt bút viết là đơn gửi Chủ tịch nước và Tổng bí thư. Đơn này tôi sẽ viết dưới h́nh thức là thư tuyệt mệnh bởi v́ dân oan nhiều quá và khổ quá. Tôi đă chứng kiến nhiều cảnh. Tôi đi đ̣i đất đ̣i nhà, đ̣i tài sản của cha ông để lại mà tôi đă phải xâm lên vai hai chữ “Nợ nước, thù nhà” khi tôi bị một số kẻ đâm xe vào tôi, hại tôi. Những việc này cho tôi suy nghĩ rằng an toàn của một người dân ngay thẳng muốn bảo vệ chính nghĩa trong xă hội bây giờ quá khó. T́nh h́nh bất an, bất ổn khiến người dân chúng tôi hoàn toàn thiếu tin tưởng. Tôi sẽ viết tất cả những sự kiện ǵ xảy ra đối với cá nhân tôi kèm theo bằng chứng trong suốt quá tŕnh tôi đi khiếu kiện vừa qua. Tôi cũng sẽ nói lên nguyện vọng của tôi với Chủ tịch nước và Tổng bí thư rằng tôi xin hiến tấm thân tôi cho những người dân oan Việt Nam hiện nay bằng cách là tôi sẽ tự thiêu. Dự tính của tôi là như thế.
PV: Cảm ơn chị đă dành thời gian cho chúng tôi trong cuộc trao đổi này. Xin chúc chị mau chóng hồi phục sức khỏe. Chúng tôi mong chị có được những ngày tháng an lành và dự định của chị về việc tự thiêu sẽ không bao giờ diễn ra.
Chị Minh Hằng: Tôi biết rằng con người phải bảo vệ sự sống cho ḿnh. Trong lá thư viết cho Chủ tịch nước, tôi sẽ viết về tất cả những hiện t́nh cay đắng mà người dân chúng tôi đang phải gánh chịu. Tôi không bao giờ muốn bản thân ḿnh hay bất cứ đồng bào nào của ḿnh phải ngă xuống v́ những việc oan khuất hay v́ đấu tranh, nhưng nếu như t́nh trạng này không được khắc phục_đất nước và cuộc sống của chúng tôi_th́ việc hy sinh không phải tôi mà sẽ c̣n rất nhiều người nữa, bởi v́ ‘chết vinh c̣n hơn sống nhục’.
PV: Vừa rồi là cuộc trao đổi với chị Bùi Thị Minh Hằng, người vừa được trả tự do sau 5 tháng bị đưa vào trại phục hồi nhân phẩm v́ tham gia vào các cuộc tuần hành và những hoạt động chống Trung Quốc xâm lược Trường Sa-Hoàng Sa.
Nguồn: VOA
Bùi Thị Minh Hằng tuyên bố sẽ tự thiêu v́ dân oan
