VN Thời "Tam Quốc" hiện nay ở VN

[Gibbs]

“Thiên hạ chia ba” bản Việt hóa: ngày xưa Tam Quốc có Thục Hán–Đông Ngô–Tào Ngụy, nay bàn cờ chính trị được đồn đoán cũng na ná: Tô Lâm đang giữ thế “đội hình mạnh”, còn Phạm Minh Chính và Phan Văn Giang bị xếp cửa dưới. Càng gần Đại hội, bên Tô Lâm càng “đẩy đội hình lên cao” nhằm khóa chân phe Phạm Minh Chính—có lẽ lo kịch bản “liên minh chống Tào” phiên bản Xích Bích 2.0: nếu Phạm Minh Chính bắt tay Phan Văn Giang thì bài toán phòng ngự chẳng đơn giản, vì liên minh này có… hai Tứ trụ cộng một lực lượng vũ trang, nghe thôi đã thấy buff. Vấn đề là Phạm Minh Chính vốn “lì đòn”, biệt danh “vua trụ hạng”, nên sau pha “đánh phủ đầu” liên quan bộ máy Thanh Hóa, khả năng cao ông vẫn đứng vững. Mà chỉ cần trụ được qua hiệp một, sau Đại hội thời gian sẽ ủng hộ việc sắp xếp lại thế cờ để cân bằng với Tô Lâm. Tóm lại: chịu đòn là sở trường của ông Chính—và đó lại là bài toán khó cho “Tổng đạo diễn” ở thượng tầng.

===============

Bản tin “chuyển nhượng” ở… giải Quốc phòng: Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký “gia hạn hợp đồng” cho bộ ba Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Vũ Hải Sản và Phạm Hoài Nam — tiếp tục ngồi ghế Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông Hoàng Xuân Chiến là “hậu vệ biên” dày dạn ở mảng đối ngoại quốc phòng và công tác biên giới; ông Phạm Hoài Nam xuất thân Hải quân, quen sóng to gió lớn trong nhiệm vụ bảo vệ biển đảo; còn ông Vũ Hải Sản là “giám đốc kỹ thuật – hậu cần”, người lo đội hình chạy mượt, vũ khí đạn dược đâu ra đấy.

Đội hình Ban Lãnh đạo Bộ Quốc phòng hiện gồm: Đại tướng Phan Văn Giang (Bộ trưởng), Đại tướng Trịnh Văn Quyết (Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị), Đại tướng Nguyễn Tân Cương (Tổng tham mưu trưởng, kiêm Thứ trưởng) cùng “băng ghế dự bị mà đá chính như thường” là các Thứ trưởng: Võ Minh Lương, Hoàng Xuân Chiến, Lê Huy Vịnh, Vũ Hải Sản, Phạm Hoài Nam, Nguyễn Hồng Thái, Nguyễn Trường Thắng, Nguyễn Văn Hiền, Nguyễn Quang Ngọc. Việc kéo dài thời gian giữ chức vụ cho ba Thứ trưởng nói trên nhằm “giữ vững phòng thay đồ”, bảo toàn tính ổn định, kế thừa và tận dụng kinh nghiệm chỉ huy — nói gọn là đội hình vẫn đá tiếp hiệp phụ, không để trận đấu đổi gió giữa chừng.

==============

Ngay sau khi lên ghế Tổng bí thư tháng 5/2024, ông Tô Lâm bật chế độ “Endgame” với mộng combo Tổng bí thư + Chủ tịch nước kiểu Tập Cận Bình; nhưng đếm ngược còn chưa đầy 4 tháng tới Đại hội XIV thì màu nền chính trị đổi tông: Bộ Chính trị tung “bản vá” Quy định 368 thay Kết luận 35, siết quản lý cán bộ cấp cao và thêm slot Thường trực Ban Bí thư vào nhóm lãnh đạo chủ chốt—tức cây gậy quyền lực không còn chỉ một tay vung, phương án “nhất thể hóa” tạm… treo gươm. Quyền lực của ông Tô Lâm và hệ thống công an suốt năm qua là có thật—chiến dịch, bắt bớ, tái cơ cấu đủ cả—nhưng để “solo clear map” thì chưa: đa số Ủy viên vẫn nhấn nút chơi theo team, “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách”. Bên kia bảng đấu, dàn đối trọng không hề mềm: Thủ tướng Phạm Minh Chính (máu lì, có ngoại giao và… Bắc Kinh làm bệ đỡ), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (điềm đạm, giữ cân bằng), Chủ tịch nước Lương Cường (gốc quân đội, mạng lưới sâu) — loại cả ba trước thềm Đại hội là nhiệm vụ “very hard”. Trong game nội bộ, cứ chạm lợi ích chung là các bang phái có thể “hợp guild” rất nhanh: quân đội, “bảo thủ”, địa phương bị uy hiếp… đủ đội hình dựng tường phản công; càng dồn tay siết quyền, nguy cơ kích hoạt “phản lực” càng cao. Câu hỏi cuối game: Bộ Chính trị có cho đi nước “độc tôn” hay vẫn bám meta “tập thể lãnh đạo”? Popcorn đã sẵn, hồi sau phân giải.

Đại hội 14 dự kiến đầu 2026 nhưng lịch có thể “bật turbo” sang ngay 2025, thậm chí tháng 11 cho kịp… mùa đông chính trị. Thế trận hiện lên như kiềng ba chân: Bộ Công an – Ban Bí thư – Quân đội. Ở Công an, Tô Lâm được cho là đã soạn sẵn kịch bản “thay boss” Trần Quốc Tỏ — gọi nôm na là dọn viên đá cuối cùng trên đường băng. Ở Ban Bí thư, hai cái tên Phan Đình Trạc và Nguyễn Xuân Thắng bị đồn “đếm ngược về đích”: cố ngồi hết nhiệm kỳ rồi chào tạm biệt. Nút thắt lớn nhất lại mang họ Trần: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. 64 tuổi, đủ tiêu chuẩn ở lại Bộ Chính trị thêm một hiệp, nhưng “đạo diễn” ở thượng tầng hình như muốn đội hình đồng bộ hơn, tức cấp phó cũng phải “hợp gu”. Tin hành lang râm ran rằng ông Tú xin rút sớm để sắp xếp nhân sự trơn tru, thậm chí có lời đồn dính “hồ sơ đen” liên quan vụ Công ty Cây Xanh Công Minh — nhấn mạnh là tin đồn ở quán cà phê, chưa phải kết luận chính thức nên xem như… spoiler chưa xác thực. Một “Trần” khác là Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: đàn em miền Tây liên tục “trượt yên” khiến chiếc ghế trung ương bỗng dưng nhiều gió; kịch bản ông Mẫn chủ động rút lui cũng được nhắc tới, vì lực lượng bảo vệ ghế không còn dày như trước. Tóm lược thế cờ: nếu Đại hội kéo sớm về 11/2025, Tô Lâm sẽ muốn khóa sổ nhanh để kịp “điều chỉnh meta”; mũi tiến công được đồn đang ghim vào nhóm Thanh Hóa, nhưng đây chưa chắc là trận cuối — chính trường vốn như giải đấu dài hơi, thắng một kèo chưa đồng nghĩa nâng cúp. Nói gọn: ghế nhiều mà… người muốn còn nhiều hơn, mỗi nước cờ lại mở thêm một lối rẽ; ai kêu “an bài rồi” là hơi vội. Cứ cầm bắp rang mà xem: khi kiềng ba chân còn đứng, bàn cờ vẫn xoay; còn lịch Đại hội, cứ coi như gameshow “Đổi Ghế Phiên Bản 2025” — hôm nay trailer, mai đã plot twist.

Thanh Hóa mấy hôm nay thành “server nóng” của chính trường: thông báo khởi tố nổ như pháo hoa, toàn tên tuổi từng được đồn là thân Thủ tướng Phạm Minh Chính. Cao trào là tin cựu Bí thư Đỗ Trọng Hưng – nay là Phó Ban Tổ chức Trung ương – bị cấm xuất cảnh; nhưng chưa kịp bàn tiếp thì báo chí đồng loạt… bốc hơi bài, như thể ai đó vừa nhấn tổ hợp phím Ctrl+Z toàn hệ thống. Giới thạo tin bảo Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận “nhắc nhẹ” gỡ xuống vì trên Bộ Chính trị chưa thống nhất; chứ để y nguyên thì khác nào treo banner “mục tiêu khóa sổ ứng viên số 2” của ông Chính.

Theo nhiều phân tích, Thanh Hóa là “căn cứ địa” của Thủ tướng nên đòn dọn cỏ hàng loạt được xem là cú áp lực trực diện từ phe Công an dưới trướng Tổng bí thư Tô Lâm. Dù vậy, khi tin tức vừa bị “tuýt còi”, bàn cờ chưa xong ván: ngày 17/9/2025 ông Chính gặp Tổng bí thư vẫn cười tươi như chưa có chuyện, khiến người xem bối rối không biết đó là bình thản chiến lược hay “poker face”. Yếu tố ngoại biên thì Bắc Kinh lại cứ xuất hiện như nhân vật phụ… hóa chính: quan hệ Việt–Trung đang siết chặt, đặc biệt ở hạ tầng chiến lược; dự án đường sắt cao tốc Bắc–Nam 67 tỉ USD nghe như “loot box” khổng lồ mà Trung Quốc kỳ vọng ông Chính bấm nút. Nếu đúng vậy, ông có thêm chiếc “khiên ngoại giao” để đỡ các pha tấn công từ thượng tầng, tối thiểu giữ lại một “cửa hẹp” để thương lượng.

Dẫu thế, đừng quên bài học Đại hội 12: phút 89 vẫn đủ thời gian lật ngược thế cờ—hôm nay tưởng an bài, mai đã thành phim khác. Hiện tương quan lực lượng cho thấy ông Tô Lâm nắm tay lái khá chắc, còn Thanh Hóa giống biển cảnh báo “chớ dại vượt ẩu”. Nhưng nếu Bắc Kinh thực sự buff cho ông Chính, lại thêm vài liên kết nội bộ kiểu “bảo thủ thân Trung”, thì cục diện không hẳn nghiêng hẳn: tốt lắm thì kéo dài thời gian, mở đường cho thỏa hiệp; khó hơn là xoay hẳn thế trận khi phe Công an liên tục “đánh phủ đầu”. Kết phim mở: ông Chính sẽ dùng “búp bê Matryoshka” liên minh + ngoại lực để bật lại, hay chọn dừng chân trước khi rời sân khấu? Bắp rang đã sẵn, xin mời chờ trailer kế tiếp.

Bản đồ quyền lực lúc này trông như Tam Quốc bản Việt: phe Tổng bí thư cầm cờ Hưng Yên làm “quân chủ lực”; phe Thủ tướng dựng căn cứ Thanh Hóa, quân đông – hậu cần dồi dào; phe Bộ trưởng Quốc phòng lấy Bộ Tổng tham mưu làm thành lũy. Không có “quân tướng” hùng hậu thì khó mà solo rank, nên hai ông Thủ tướng và Bộ trưởng QP tạm chấp nhận thế cờ “chia ba thiên hạ”, riêng ông Tổng thì hình như vẫn mơ bản mod “nhất thống giang hồ” — tất cả về một mối, khỏi chia sẻ bổng lộc buff/debuff với ai. Đòn mở màn mùa giải mới là chiến dịch “thanh long đao” chém thẳng vào dàn lãnh đạo và doanh nghiệp sân sau xứ Thanh: một mũi đánh địa phương (Bí thư, Chủ tịch, hệ sinh thái Bầu Đoan), một mũi rượt theo người đã “ra trung ương tiếp sức” như Đỗ Trọng Hưng, và mũi thứ ba rình rập ngay trong Nội các. Kịch bản bên phe Thanh Hóa nghe khá mượt: Thủ tướng được đồn đẩy Lê Thành Long lên Bộ Chính trị; chặn không nổi thì nước tiếp theo là Phó Thủ tướng thường trực, khi đó thế công – thủ trong Chính phủ coi như “đi vào khuôn”. Cặp bài trùng Chính – Tô Huy Rứa còn tính nước cắm cờ vào Ban Tổ chức Trung ương bằng mũi tên Đỗ Trọng Hưng — kiểu “cướp cờ giữa lãnh địa Hưng Yên”. Có lẽ nhìn ra nước cờ đó nên phía công an giật dây đánh mạnh vào ông Hưng; nhưng rồi ngày 15/9 báo chí lại đồng loạt rút tin “cấm đi khỏi nơi cư trú”, giống như ai đó vừa bấm nút recall toàn hệ thống. Câu hỏi trên mạng là: đăng vì nể công an, rút vì nể ai? Câu trả lời ám chỉ ông Chính vẫn còn đủ tầm điều phối truyền thông — ít nhất chưa phải dạng dễ bị bắt nạt.

Mặt trận Quốc phòng lại là ván cờ khác: bề ngoài trông như phe Tổng “tạm hài lòng” — Phan Văn Giang đã vào Tứ trụ, Nguyễn Tân Cương lên Bộ trưởng, nhưng chiêu then chốt là đẩy tướng Nguyễn Hồng Thái (Hưng Yên) lên Tổng tham mưu trưởng, từ đó tương lai Bộ Quốc phòng có thể “chuyển màu” dần dần; còn hiện tại, biên giới tạm ổn, quân Hưng Yên khó tiến sâu hơn ngay lập tức. Điểm khiến ông Tổng sốt ruột là đối thủ Phạm Minh Chính “trụ hạng thần sầu”: vụ AIC khui từ 2022 mà đánh mãi chưa chí tử; trong khi bộ khung Thanh Hóa ngày một dày, kế hoạch nhân sự lên Trung ương bài bản như đóng gói logistic. Vì thế, đòn vào xứ Thanh là cú tổng tấn công vừa để bào mòn thanh danh, vừa phá hậu cần; nhưng với thế trận ba chân, mỗi nhát chém đều đi kèm rủi ro “hợp guild” từ hai phía còn lại. Tổng kết cho nhẹ nhàng: nếu vài tháng nữa bước vào Đại hội 14 mà chưa ai “clear map”, nhiều khả năng trò chơi vẫn chạy ở chế độ “thiên hạ chia ba”; ông Tổng muốn thu về một mối thì phải khóa sổ cả hai đầu Thanh Hóa lẫn Bộ Tổng tham mưu — mà việc đó khó như bắt boss không cho hồi máu; ông Thủ tướng muốn nắm Chính phủ “từ cổ tay đến cùi chỏ” thì phải dứt điểm được hai nước Lê Thành Long + Ban Tổ chức; còn ông Bộ trưởng QP muốn lên hạng thì phải giữ vững thành nội và chờ thời. Nói cách khác: đây là giải đấu đường dài, mỗi bên đều có lúc lên form – xuống form; còn chúng ta thì ngồi ăn bắp rang, theo dõi patch note nhân sự, xem bao giờ thế Tam Quốc được update thành… Nhất Quốc.

Nếu ví cửa vào Trung ương như vé VIP phòng máy lạnh thì trong ngành công an: Thiếu tướng là “vé chờ” hiếm lắm mới gọi tên (ngày xưa có case Nguyễn Duy Ngọc 2021), Trung tướng thì vẫn phải xếp hàng dài như check-in Tết, còn Thượng tướng gần như “fast track”, bước thẳng vào; riêng Đại tướng thì khỏi nói—thường lên thẳng khán đài Bộ Chính trị. Nói vậy để thấy cuộc đua quân hàm không chỉ là chuyện gắn sao mà là đường cao tốc dẫn về trung tâm quyền lực. Ở giữa đường đua ấy, Mai Hoàng là tay lái trẻ bật chế độ “nitro”: nhiều mốc hàm được cho là “vượt cấp”, 46 tuổi đã Trung tướng khiến bàn dân thiên hạ xì xào “tốc độ này mà thi F1 chắc cũng podium”. Lý do, theo đồn đoán hậu trường, là vì Bộ Công an cần một Thứ trưởng để thế chỗ Trần Quốc Tỏ—vị tướng sinh năm 1962 đã qua ngưỡng 62 theo khung chung, trừ khi đủ điều kiện đặc biệt để “gia hạn bảo hành”. Kịch bản ban đầu nghe như phim: sắp xếp cho ông Tỏ về hưu đẹp, trám đàn em vào cho khớp đội hình. Nhưng đến 9/6/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký kéo dài thời gian công tác cho ông Tỏ—tức dán thêm một lớp “keo 502” vào cái ghế, làm bên kia tạm cất kéo.

Căn cứ theo luật liên quan sĩ quan CAND, tuổi nghỉ hưu tướng nam là 62, song vẫn có cửa “đặc biệt” nếu được cấp có thẩm quyền gật đầu hoặc thuộc diện giáo sư, PGS, tiến sĩ, chuyên gia cao cấp… nên nước cờ kéo dài là hoàn toàn nằm trong luật chơi, chỉ là… không hợp gu của đối thủ. Dù vướng khúc cua ấy, mục tiêu dài hạn vẫn y nguyên: muốn đẩy Mai Hoàng lên vị trí Thứ trưởng thường trực thì cần combo “Thượng tướng + Ủy viên Trung ương”, tốt nhất kịp trước Đại hội 14 để lắp khớp bánh răng nhân sự. Tin hành lang có lúc rộ lên: “Mai Hoàng đã thành Thượng tướng”, nhưng search hoài chẳng thấy công bố chính thống, khiến dân mạng rơi vào trạng thái Schrödinger—vừa là Thượng tướng vừa… chưa phải.

Nhắc mới nhớ, từng có chuyện ảnh Đinh Văn Nơi đeo lon Trung tướng lên báo mà lịch phong hàm thì Google mãi không ra, chứng tỏ phần “patch note” công khai đôi khi cập nhật… chậm hơn bản nội bộ. Đỉnh điểm là ngày 23/7, truyền thông nhà nước đưa tin Chủ tịch nước Lương Cường thăng cấp bậc hàm cho Mai Hoàng từ Thiếu tướng lên Trung tướng; chưa kịp chia sẻ thì khoảng gần 1 giờ sau đồng loạt rút bài. Có người bảo “sợ dư luận bảo đốt cháy giai đoạn”, có người đoán “để tránh tiếng nâng đỡ đồng hương Hưng Yên”, nói chung là tất cả ngồi… đoán.

Và giả như ngày đẹp trời anh xuất hiện với ba sao sáng loáng thì coi như lời giải chính thức đã bật mí; nhưng nếu sau khi bị kêu “tăng tốc quá đà” mà chỉ hai tháng đã lên tiếp Thượng tướng, bảo đảm mạng xã hội nổ tung như pháo bông đêm giao thừa. Tóm lại, bất kể chiếc lon trên vai Mai Hoàng sắp tới là mấy sao, ý đồ chiến lược nghe vẫn rõ như kèn đồng: củng cố ghế thay thế Trần Quốc Tỏ, kéo người nhà vào Trung ương, khóa then Thứ trưởng thường trực—từ đó hệ điều hành Bộ Công an chuyển sang “Hưng Yên OS”. Phía bên kia, Thủ tướng đã chứng minh rằng điều khoản “gia hạn đặc biệt” không chỉ có trên giấy; phía này muốn bứng, phía kia dán thêm keo—thành ra ván bài còn dài. Người xem chỉ cần nhớ hai mẹo: 1) trong chính trường, một ngôi sao trên cầu vai có thể là bước nhỏ cho sự nghiệp nhưng là bước nhảy dài cho bản đồ quyền lực; 2) còn khi báo chí đăng rồi rút như chơi trò trốn tìm, thì khả năng cao là trận đánh vẫn đang ở hiệp một, VAR chưa thổi còi, và bảng tỉ số có thể đổi bất kỳ lúc nào.