Tên lửa tầm xa ERAM Mỹ sắp chuyển giao cho Ukraine mạnh cỡ nào?

[Romano]

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa phê duyệt việc bán 3.350 tên lửa đạn đạo tấn công tầm xa (ERAM) cho Ukraine, dự kiến ​​sẽ được chuyển giao trong khoảng 6 tuần nữa.
Wall Street Journal trích dẫn thông tin từ hai quan chức Mỹ cho biết, số tên lửa này nằm trong gói vũ khí trị giá 850 triệu USD phần lớn do các nước châu Âu tài trợ. Việc chuyển giao đã bị trì hoãn cho đến sau thời điểm diễn ra các cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Tổng thống Nga Vladimir Putin và với Tổng thống Ukraine Zelensky.Một số quan chức Mỹ cho biết, việc Ukraine sử dụng tên lửa ERAM với tầm bắn lên đến 450 km, có thể cần sự chấp thuận của Lầu Năm Góc. Tên lửa ERAM được thiết kế để cạnh tranh với bom dẫn đường KAB của Nga nhưng có tầm bắn xa hơn và chi phí thấp hơn đáng kể. Đơn giá cuối cùng của mỗi tên lửa vẫn chưa được công bố.

Trong những tháng gần đây, quân đội Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào mạng lưới đường sắt – vốn được coi là tuyến vận tải huyết mạch của quân đội Nga. Với nguồn cung cấp tên lửa lớn, Kiev có khả năng làm tê liệt tuyến đường sắt mà Moscow sử dụng để vận chuyển hàng hóa và vũ khí ra tiền tuyến.

Sức mạnh của tên lửa ERAM
ERAM về cơ bản là một hệ thống lai giữa tên lửa hành trình và bom. Nó có tầm bắn từ 240 đến hơn 400 km. Ukraine chỉ có một số lượng hạn chế các hệ thống tấn công tầm xa tương đương, chẳng hạn như tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP do phương Tây cung cấp và UAV tên lửa do chính nước này sản xuất. Việc chuyển giao số lượng lớn tên lửa tầm xa sẽ tăng cường hơn nữa khả năng phòng thủ của Ukraine.

ERAM có trọng lượng khoảng 227kg, được trang bị động cơ tiên tiến giúp tên lửa có tốc độ bay lớn hơn 700 km/h, nhanh chóng tiếp cận mục tiêu, đồng thời giảm thiểu thời gian phản ứng của hệ thống phòng không đối phương. Tên lửa ERAM còn được tích hợp hệ thống định vị có khả năng hoạt động tốt trong điều kiện nhiễu điện tử dày đặc.

Đặc điểm nổi bật của tên lửa là tính linh hoạt. Nó không chỉ tấn công không chỉ các mục tiêu trên không (máy bay, tên lửa hành trình) mà còn cả tên lửa đạn đạo ở giai đoạn cuối, thậm chí cả tàu mặt nước.

Tên lửa được thiết kế khá tinh gọn để đảm bảo có thể phóng từ các máy bay chiến đấu hiện có của Ukraine, trong đó có cả F-16 mà Ukraine hiện đang nhận được từ các đồng minh phương Tây. Không giống như các loại đạn không dẫn đường hoặc các loại tên lửa tầm ngắn hơn, ERAM cho phép máy bay thực hiện các cuộc tấn công mà không cần xâm nhập vào không phận được bảo vệ nghiêm ngặt của đối phương giúp máy bay phóng cải thiện đáng kể khả năng sống sót.

Tên lửa cũng có thể được trang bị các hệ thống bổ sung, chẳng hạn như đầu dẫn đường Quicksink. Đối với ERAM, vòng tròn sai số của đạn sẽ không quá 10 mét, ngay cả trong điều kiện chất lượng tín hiệu định vị GPS suy giảm và mức độ nhiễu điện từ cao. Điều này khiến cho ERAM trở thành vũ khí lý tưởng để tấn công các mục tiêu trong điều kiện đối phương sử dụng những biện pháp đối kháng điện tử mạnh mẽ nhất.

ERAM mang theo đầu đạn có sức công phá mạnh, có khả năng vô hiệu hóa các mục tiêu kiên cố như kho đạn, trung tâm chỉ huy và các cơ sở radar. Thiết kế mô-đun của nó cho phép tích hợp các đầu đạn chuyên dụng, mang lại khả năng thích ứng với nhiều loại nhiệm vụ.

Mỹ đã thiết lập dự án ERAM vào năm 2024 như một phản ứng đối với cuộc chiến ở Ukraine. Ở thời điểm đó, các nhà hoạch định quốc phòng Mỹ đã giao nhiệm vụ cho các nhà sản xuất chế tạo loại vũ khí có khả năng tấn công sâu vào hậu cứ của đối phương, nhưng phải có chi phí thấp và thời gian sản xuất nhanh chóng.

Mục tiêu của Mỹ là đạt được tốc độ sản xuất lên tới 1.000 tên lửa ERAM mỗi năm. Số lượng tên lửa mà Ukraine sẽ nhận được trong đợt giao hàng đầu tiên vẫn chưa được tiết lộ.

Mục tiêu là gì?
Với tầm bắn hơn 400 km, ERAM sẽ giúp mở rộng đáng kể danh sách các mục tiêu quân sự tiềm tàng cho không quân Ukraine, cả bên trong nước này và trên lãnh thổ Nga. Tên lửa có thể vươn tới các khu vực của Ukraine đang bị Nga chiếm giữ và bán đảo Crimea, cho phép Kiev có công cụ đáng gờm để tấn công các khu vực tập trung binh sỹ, kho bãi, cơ sở hạ tầng đường sắt, tuyến đường tiếp tế, cũng như hệ thống phòng không và radar của Nga. Các sân bay và địa điểm phóng máy bay không người lái Shahed cũng được cho là nằm trong tầm ngắm.

Nếu Ukraine được phép tấn công các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ Nga, nước này có thể tận dụng tối đa hiệu quả chiến đấu của ERAM

Quan trọng nhất, số lượng là yếu tố quyết định. Với nguồn cung cấp ERAM lớn, máy bay Ukraine có thể thực hiện các cuộc tấn công ồ ạt, áp đảo hệ thống phòng không Nga. Từ đó, họ có khả năng làm chậm các cuộc tấn công của đối phương và gây nhiều tổn thất cho lực lượng Nga.

Sự kết hợp giữa tầm bắn, độ chính xác và tính linh hoạt khi phóng khiến ERAM trở thành một công cụ đa năng cho cả hoạt động ngăn chặn chiến thuật và phá vỡ chiến lược.

Tuy nhiên, một số quan chức Mỹ nhấn mạnh, Ukraine sẽ không có thẩm quyền hoạt động không hạn chế đối với loại vũ khí mới này. Việc sử dụng ERAM của Kiev theo từng trường hợp cần có sự chấp thuận từ Lầu Năm Góc, tương tự như các biện pháp mà Washington đã áp dụng trong các lần chuyển giao hệ thống nhạy cảm trước đây.

Điều này cho thấy Mỹ muốn duy trì ảnh hưởng trực tiếp đến các quyết định nhắm mục tiêu của Ukraine, đặc biệt là ngăn chặn các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga. Nga đã nhiều lần tuyên bố những cuộc tấn công tầm xa của Ukraine sử dụng vũ khí phương Tây là hành động vượt quá ranh giới đỏ có thể gây ra các phản ứng leo thang. Bằng cách áp dụng hạn chế trên, Washington đang tìm cách chi phối các lựa chọn tấn công tầm xa của Kiev đồng thời hạn chế rủi ro chiến lược của việc leo thang xung đột.