Hoạt động gián điệp về ngành sinh học và dược phẩm của ĐCSTQ tại Hoa Kỳ

[trungthuc]

Theo báo cáo từ trang tin tức sinh viên của Đại học UF ở Florida, một nhân viên của phòng nghiên cứu và nhiều người khác, trong đó có một số sinh viên không xác định tại trường Đại học này, đã có dính líu vào một vụ được cho là âm mưu trị giá hàng triệu USD nhằm cho vận chuyển trái phép các loại ma tuý và chất độc nguy hiểm đến TQ đại lục.

Theo thông cáo báo chí hôm 22/05 của Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ, kẻ cầm đầu, một cư dân Florida 51 tuổi không có liên quan đến trường đại học kể trên, đã nhận tội hợp tác với những tên nghi phạm khác để có được các vật liệu đặt hàng thông qua hệ thống của trường đại học này với mức chiết khấu lớn và sau đó vận chuyển chúng đến TQ.

Theo một tài liệu của tòa án, người đàn ông này bị cáo buộc đã làm giả mạo khi tự cho rằng, ông ta và những người khác có liên quan đến cuộc nghiên cứu đang được tiến hành trong một phòng thí nghiệm tại UF để tiến hành gian lận đặt hàng thông qua kho của trường đại học này. Trong số các mặt hàng thu được theo cách này có các mầm độc tố gây bệnh tả và độc tố gây chứng họ lâu ngày (hay còn gọi là bệnh "ho gà").

Theo ấn phẩm báo chí WUFT của Đại học UF, một trong những sinh viên bị buộc tội vốn là chủ tịch Hiệp hội Sinh viên và Học giả TQ của UF. Đây là một tổ chức nằm dưới sự giám sát của Ban Công tác Mặt trận Thống nhất, một bộ phận gián điệp chuyện can thiệp vào ngoại quốc chủ chốt của ĐCSTQ.

Trước đó trong năm nay, hiệp hội sinh viên này đã lên tiếng phản đối một luật lệ của tiểu bang trong năm 2023 trong đó hạn chế các trường đại học và cao đẳng công lập của Florida tuyển dụng các chuyên gia nghiên cứu và phụ tá giảng dạy đến từ TQ, đồng thời gọi luật này là nhằm "phân biệt đối xử dựa trên quốc tịch". Luật này quy định rằng, phải có sự chấp thuận của hội đồng giám sát hệ thống đại học công lập của tiểu bang Florida trước khi tiến hành bất cứ mối liên hệ đối tác hoặc thỏa thuận nào tương tự như vậy.

Điều được cho là âm mưu kể trên đã bị phát hiện ra khi công ty Mỹ bán vật liệu cho trường đại học tỏ ra nghi ngờ các đơn đặt hàng và thông báo mối lo ngại của mình lên giới chức trách có thẩm quyền.

Trong thông cáo báo chí, Phụ tá Bộ trưởng Tư pháp Florida Lisa Monaco đã lưu ý về tầm mức quan trọng của việc các công ty tư nhân đang nỗ lực giám sát và thông báo các hoạt động đáng nghi ngờ của các tổ chức ngoại quốc.

"Khi vấn đề an ninh quốc gia và tội phạm về kinh doanh ngày càng tác động lẫn nhau, việc các công ty đứng ra và tự khai báo theo các chương trình tự nguyện tiết lộ của Bộ Tư Pháp có thể giúp ích cho chính họ và cho quốc gia của chúng ta", bà này nói.

Hành động hướng đến sự hợp nhất quân sự-dân sự của ĐCSTQ bằng cách sáp nhập hai ngành kỹ nghệ quân đội và dược phẩm lại với nhau đã làm dấy lên những sự lo ngại cụ thể và ngày càng gia tăng. Theo Ủy ban Giám sát và Trách nhiệm giải trình của Hạ viện Hoa Kỳ, "Khi Quân Giải phóng Nhân dân (PLA) ngày càng thâm nhập sâu hơn vào lĩnh vực kỹ thuật sinh học, thì việc ĐCSTQ đang tìm cách vũ khí hoá số liệu di truyền và y tế ngày càng rõ nét hơn".

Hoạt động gián điệp kỹ nghệ của ĐCSTQ đã lan rộng dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm cả hoạt động gián điệp và trộm cắp nhắm vào các ngành kỹ thuật sinh học và dược phẩm của Hoa Kỳ.

Hồi năm 2022, công ty an ninh mạng Cybereason đã phát hiện ra một cuộc tấn công mà họ đặt tên là "Chiến dịch CuckooBees". Đây là một chiến dịch gián điệp không gian mạng quy mô lớn kéo dài nhiều năm được cho là hoạt động của nhóm tin tặc Winnti APT (hay APT 41) do Bắc Kinh trực tiếp tài trợ. Nhóm này nhắm mục tiêu vào các công ty kỹ nghệ và sản xuất ở Bắc Mỹ, châu Âu, và châu Á và đã xoay sở để đánh cắp hàng trăm gigabytes thông tin, bao gồm cả phát minh khoa học kỹ thuật và thông tin nhạy cảm.

ĐCSTQ đã cho đánh cắp các mẫu vật phẩm sinh hóa học, tư liệu sinh học, và công thức thuốc men, cũng như thiết lập các phòng thí nghiệm và sử dụng các chuyên gia nghiên cứu và các nghiên cứu sinh để hoạt động dò xét gián điệp. Để đối phó với tính trạng này, hai dự luật lưỡng đảng đã được đưa ra tại Quốc hội: Đạo luật BIOSECURE và Đạo luật Cấm Người ngoại quốc Truy cập Thông tin Di truyền của Hoa Kỳ trong năm 2024.

Đạo luật BIOSECURE tập trung vào việc ngăn chặn các công ty kỹ thuật sinh học ngoại quốc đáng lo ngại được phép tham gia vào các hoạt động do chính phủ liên bang tài trợ.

Đạo luật cấm các công ty ngoại quốc truy cập thông tin di truyền này sẽ cấm tất cả các công ty kỹ thuật sinh học do chính phủ thù địch ngoại quốc (chẳng hạn như ĐCSTQ) nắm quyền sở hữu hoặc kiểm soát nhận các hợp đồng, trợ cấp, và khoản vay liên bang của Hoa Kỳ.

Trong số các công ty được dự luật này nhắm đến có BGI Group. Công ty này tự mô tả là "một trong những tổ chức khoa học về sự sống và gene hàng đầu thế giới"(?). Theo Dân biểu Mike Gallagher, Chủ tịch Ủy ban Đối Ngoại của Hạ viện, BGI đã tìm cách thu thập số liệu về di truyền học của người Mỹ trong nhiều năm qua. Một số công ty con của công ty này đã bị chính phủ Hoa Kỳ đưa vào danh sách đen và nằm trong "Danh sách Các tổ chức" (Entity List) của Hoa Kỳ, được coi là các tổ chức gây ra lo ngại cho vấn đề an ninh quốc gia.

Mối đe dọa về an ninh quốc gia rộng khắp và không ngừng nghỉ do các hoạt động gián điệp của ĐCSTQ gây ra đã được ghi chép ra rõ ràng. Tính đúng đắn chính trị thường cản trở việc kiểm tra, điều tra, và truy tố một cách thích đáng. Ngoài TQ, luật lệ ở Florida còn phủ rộng tới các quốc gia khác có liên quan, đặc biệt là Nga, Iran, Bắc Hàn, Cuba, Venezuela, và Syria. Đây không phải là vấn đề phân biệt chủng tộc mà là ứng phó với thực tế. Các quốc gia này cũng được liệt kê trong danh sách Đánh giá Mối đe dọa Thường niên của Cộng đồng tình báo Hoa Kỳ như là mối đe dọa về gián điệp chính đối với Hoa Kỳ.

Để đối phó với mối đe dọa đang diễn ra này, Ủy ban Giám sát và Trách nhiệm giải trình đang cho điều tra ĐCSTQ vì lo ngại rằng các hoạt động gây ảnh hưởng của đảng này, bao gồm cả các hoạt động đối với chuỗi cung ứng dược phẩm toàn cầu, hình thành ra cuộc tranh đấu về chính trị và kinh tế nhằm chống lại Hoa Kỳ.

Một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm làm việc tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, miền Trung TQ (Ảnh: STR/AFP qua Getty Images)

Hồi tháng Năm năm nay, Ủy ban này đã gửi thư đến nhiều cơ quan chính phủ Hoa Kỳ để yêu cầu cung cấp thông tin về các biện pháp mà họ đang áp dụng để chống lại các mối đe dọa của ĐCSTQ. Những cơ quan này bao gồm: Cơ quan An toàn Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), Bộ Năng lượng, Bộ Ngoại giao, FBI, và Viện Y tế Quốc gia. Các bộ và cơ quan này là mục tiêu hàng đầu mà các hoạt động gián điệp của ĐCSTQ thường nhắm đến, và họ phải có những biện pháp phòng ngừa bổ sung.

Đây là lần thứ hai mà Ủy ban cho gửi thư, nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ chuỗi cung ứng về ngành sinh học của Hoa Kỳ khỏi bàn tay của ĐCSTQ. Các cơ quan chính phủ đã nhận được thư của Ủy ban hồi tháng Ba gồm có Bộ Tư Pháp, Bộ Nông Nghiệp, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, và Cơ quan Phòng Chống Ma túy.

Bức thư gửi cho FDA nhấn mạnh rằng cơ quan liên bang này có nhiệm vụ xác định và giúp giải quyết các nỗ lực của chính quyền Bắc Kinh nhằm "tăng cường sự thống trị thị trường dược phẩm và độc quyền thu thập số liệu để gây ra bất lợi cho người tiêu dùng ở Mỹ".

Bức thư này còn đề cập đến các luật an ninh quốc gia siết chặt của TQ bắt buộc công dân và các công ty phải chuyển giao mọi số liệu cho Bộ An ninh Quốc gia TQ và các tổ chức khác trực thuộc ĐCSTQ nếu được yêu cầu. Các luật này là Luật An ninh Quốc gia, Luật Tình báo Quốc gia, và Luật Phản gián. Chỉ với điều này thôi cũng cho thấy các công dân và công ty TQ phải hoàn toàn chịu sự giám sát chặt chẽ hơn so với những công dân và công ty từ các quốc gia không gây đe dọa cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ.