USA Chiến tranh Iran: Khi “bầu trời bất khả xâm phạm” của Mỹ bắt đầu rạn nứt

[Gibbs]

Trong chiến tranh, có những điều người ta nhìn thấy… và có những điều người ta được kể. Nhưng khi thực tế bắt đầu khác đi so với lời tuyên bố, thì chính niềm tin mới là thứ bị tổn thương đầu tiên. Cuộc chiến Iran – vốn đã không nhận được nhiều sự ủng hộ từ người dân Mỹ – nay lại bước sang một giai đoạn nhạy cảm hơn, khi lần đầu tiên xuất hiện những dấu hiệu cho thấy “bầu trời tuyệt đối” mà Washington từng khẳng định… không còn tuyệt đối nữa.

Tin tức gây chấn động nhất chính là việc một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn rơi trên không phận Iran. Trong bối cảnh mà Mỹ vốn được xem là “bá chủ bầu trời”, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn mang tính biểu tượng sâu sắc. Theo các báo cáo ban đầu, một trong hai thành viên phi hành đoàn đã được cứu và đang điều trị y tế, nhưng số phận của người còn lại vẫn chưa rõ ràng.

Chưa dừng lại ở đó, chỉ ít ngày sau, Iran tiếp tục bắn trúng một máy bay chiến đấu khác của Mỹ. Dù phi công đã kịp điều khiển máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được giải cứu, nhưng sự kiện này càng làm dấy lên câu hỏi: liệu ưu thế tuyệt đối của Mỹ trên bầu trời Iran có thực sự tồn tại?

Người xưa có câu: “Nói thì dễ, làm mới khó.” Trong suốt nhiều tuần, Tổng thống Donald Trump cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth liên tục khẳng định rằng Mỹ và Israel đã kiểm soát hoàn toàn không phận Iran. Những cụm từ như “kiểm soát tuyệt đối”, “không có đối thủ”, “Iran không thể làm gì” được lặp lại nhiều lần trước công chúng.

Thậm chí, ông Trump còn tuyên bố mạnh mẽ rằng Iran “không có hải quân, không có không quân, không có hệ thống phòng không”, và Mỹ có thể tấn công bất kỳ mục tiêu nào mà Tehran “không thể phản kháng”. Những lời lẽ ấy, nếu đặt trong bối cảnh hiện tại, lại càng trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết.

Bởi thực tế chiến trường đã phần nào phản bác những tuyên bố mang tính tuyệt đối đó. Dù Mỹ vẫn giữ ưu thế quân sự vượt trội, nhưng việc hai máy bay bị bắn hạ cho thấy Iran vẫn còn khả năng phản kháng – và đó chính là bản chất của chiến tranh bất đối xứng: kẻ yếu không cần thắng toàn diện, chỉ cần gây tổn thất đủ để làm lung lay niềm tin của đối phương.

“Kiến cắn voi cũng đau” – câu tục ngữ tưởng chừng giản đơn lại phản ánh rất đúng tình thế hiện nay. Iran không cần phải ngang bằng về sức mạnh, chỉ cần chứng minh rằng họ không hoàn toàn bất lực. Và chỉ cần vài sự kiện như vậy, bức tranh “bất khả chiến bại” mà Washington dựng lên đã bắt đầu xuất hiện những vết nứt.

Không chỉ dừng lại ở chiến trường, vấn đề còn lan sang chính trị nội bộ Mỹ. Cuộc chiến vốn đã không được lòng dân, nay lại càng khó thuyết phục hơn. Người dân Mỹ đặt câu hỏi: mục tiêu thực sự của chiến dịch là gì? Tại sao các mục tiêu liên tục thay đổi? Và quan trọng nhất: cái giá phải trả có xứng đáng hay không?

Trong khi đó, nền kinh tế cũng chịu áp lực ngày càng lớn. Việc eo biển Hormuz bị ảnh hưởng đã khiến giá xăng dầu tăng cao, kéo theo chi phí sinh hoạt leo thang. Và như một hệ quả tất yếu, sự ủng hộ dành cho cuộc chiến ngày càng suy giảm.

Đáng chú ý hơn, đây không phải lần đầu các tuyên bố của chính quyền bị đặt dấu hỏi. Trước đó, những khẳng định rằng chương trình hạt nhân Iran đã “bị xóa sổ hoàn toàn” cũng bị các báo cáo tình báo phản bác. Hay những tuyên bố về việc phá hủy hệ thống tên lửa của Iran sau này được cho là đã bị phóng đại, khi thực tế lực lượng Vệ binh Cách mạng vẫn giữ được khoảng một nửa năng lực.

Tất cả những điều đó tạo nên một bài toán chính trị nan giải: khi lợi thế quân sự là điểm tựa lớn nhất, thì bất kỳ dấu hiệu suy yếu nào cũng có thể gây tác động lớn đến niềm tin của công chúng.

“Xây lâu đài trên cát thì dễ, giữ được lâu mới khó.” Những lời tuyên bố mạnh mẽ có thể tạo ra cảm giác chiến thắng nhanh chóng, nhưng nếu không đi kèm với thực tế vững chắc, chúng cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi.