Quân đội Mỹ thiệt hại ra sao sau 3 tuần chiến sự với Iran?

[june04]

Sau 3 tuần chiến sự, quân đội Mỹ đã hứng chịu không ít thiệt hại do hỏa lực của Iran cũng như do sự cố bắn nhầm.

Từ khi cuộc xung đột với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, quân đội Mỹ và Israel được cho là đã mất 28 máy bay cùng nhiều hệ thống quân sự giá trị cao, bao gồm các hệ thống radar tiên tiến và các tài sản then chốt, khi các đòn tấn công của Iran bắt đầu tạo ra thiệt hại trong tác chiến và tổn thất về uy tín đối với Mỹ.

Theo tờ Times of India, chỉ trong 21 ngày xung đột, Mỹ và Israel đã gây thiệt hại nặng nề cho năng lực quân sự của Iran nhưng các hệ thống chi phí thấp của Iran dường như cũng đã thành công trong việc nhắm trúng một số khí tài tiên tiến và đắt đỏ nhất trong kho vũ khí của Mỹ.

Tổn thất máy bay
Kể từ khi xung đột bắt đầu, Mỹ đã thiệt hại ít nhất 16 máy bay, trong đó có 12 máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper, loại đã được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động quân sự.

Mỗi UAV MQ-9 Reaper có giá tới 56,5 triệu USD, đóng vai trò trung tâm trong hoạt động trinh sát và tấn công của Mỹ trong khu vực.

Ngoài ra, 3 tiêm kích F-15 Strike Eagle đã bị rơi tại Kuwait vào ngày 2.3. Mỹ cho rằng máy bay rơi do sự cố bắn nhầm và vẫn đang điều tra vụ việc.

Không quân Mỹ cũng mất một máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135 trên bầu trời Iraq vào ngày 12.3, khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng. Một máy bay KC-135 khác bị hư hại trong cùng sự cố.

Trong một vụ đáng chú ý khác, Iran tuyên bố đã tấn công một tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ trên không phận Iran vào ngày 19.3. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận rằng chiếc máy bay đã hạ cánh khẩn cấp và phi công ổn định nhưng không nêu rõ nguyên nhân.

Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần đầu tiên một quốc gia tấn công thành công tiêm kích F-35, một trong những hệ thống quân sự tiên tiến và đắt đỏ nhất trong lịch sử.

Tiêm kích F-35, do hãng Lockheed Martin sản xuất, là máy bay tàng hình được sản xuất nhiều nhất thế giới, với gần 1.300 chiếc đã được bàn giao.

Một đòn tấn công thành công vào F-35 có thể gây tác động vượt ra ngoài Trung Đông, đặc biệt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore vận hành loại máy bay này. Điều này cũng có thể cung cấp dữ liệu theo dõi quý giá cho các đối thủ của Mỹ.

Trong khi đó, Israel được cho là đã mất hơn một chục UAV trong không phận Iran, đưa tổng số máy bay bị mất của Mỹ và Israel lên 28 chiếc.

Các hệ thống radar giá trị cao
Ngoài máy bay, các đòn tấn công của Iran còn tập trung vào làm suy yếu mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ trong khu vực bằng cách nhắm vào các hệ thống radar giá trị cao.

Theo tuyên bố của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), 4 radar AN/TPY-2 thuộc Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã bị tấn công.

Một radar được cho là đã bị phá hủy tại Jordan vào đầu cuộc xung đột. Hai radar khác được cho là bị nhắm tới tại UAE, trong đó có một tại thành phố công nghiệp Al-Ruwais, trong khi một radar khác có thể đã bị đánh trúng tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út.

Lầu Năm Góc không bình luận trong khi CNN phân tích hình ảnh vệ tinh từ các căn cứ nói trên cho rằng một radar của hệ thống THAAD tại Jordan đã bị phá hủy trong khi những tòa nhà chứa các radar này cũng bị đánh trúng tại 2 địa điểm ở UAE.

Mỗi radar AN/TPY-2 có giá ước tính 300 - 500 triệu USD.

Trên toàn cầu chỉ có 10 hệ thống THAAD, trong đó Mỹ vận hành 7 hệ thống, còn UAE và Ả Rập Xê Út vận hành 3 hệ thống còn lại. Các báo cáo cho thấy tối đa 4 hệ thống có thể đã mất khả năng hoạt động do xung đột.

Ngoài ra, Iran tuyên bố đã tấn công radar cảnh báo sớm AN/FPS-132 Block 5 tại căn cứ Al Udeid (Qatar).

Radar này có giá khoảng 1,1 tỉ USD, là hệ thống phát hiện tên lửa đạn đạo tầm xa có thể theo dõi mục tiêu tới 5.000 km, hỗ trợ các hệ thống phòng thủ tích hợp như THAAD, Patriot và Aegis. Qatar xác nhận radar đã bị đánh trúng và hư hại.

Việc nhắm vào các radar này tạo ra thách thức đáng kể đối với cấu trúc phòng thủ tên lửa nhiều lớp của Mỹ trong khu vực.

Sự cố tàu sân bay USS Gerald R. Ford
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford, hàng không mẫu hạm tiên tiến nhất của Hải quân Mỹ, cũng đã tạm thời mất khả năng hoạt động, dù không phải do hỏa lực đối phương.

Một vụ cháy đã xảy ra trên tàu, buộc thủy thủ đoàn phải chữa cháy trong hơn 30 giờ. Con tàu đã quay về căn cứ hải quân Souda Bay ở đảo Crete (Hy Lạp) để sửa chữa.

Sự cố này đã dẫn đến một cuộc điều tra và có thông tin cho rằng khả năng phá hoại nội bộ đang được xem xét.

Theo trang International Business Times, Hải quân Mỹ đang điều tra liệu các thủy thủ trên tàu USS Gerald R. Ford có cố ý gây ra vụ cháy thiêu rụi khu vực giặt chính của tàu vào ngày 12.3 hay không.

"Cuộc điều tra bao gồm khả năng phá hoại có chủ ý, với một giả thuyết cho rằng vụ cháy được gây ra nhằm làm gián đoạn nhiệm vụ kéo dài của tàu", International Business Times đưa tin.

USS Gerald R. Ford đã được triển khai gần 10 tháng, vượt xa thời gian triển khai tiêu chuẩn. Nhiệm vụ của tàu đã nhiều lần bị kéo dài, gây tình trạng mệt mỏi cho thủy thủ đoàn. Việc triển khai kéo dài đã làm chậm lịch bảo dưỡng và nâng cấp định kỳ tại nhà máy đóng tàu Newport News, bang Virginia (Mỹ).

Ngay cả khi vụ cháy là tai nạn, áp lực kéo dài đối với tàu và thủy thủ đoàn có thể đã góp phần gây ra sự cố.

Chi phí chiến sự gia tăng

Ngoài tổn thất khí tài, cuộc chiến cũng đang gây gánh nặng tài chính lớn cho Mỹ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), chi phí đạn dược đã vượt 12 tỉ USD chỉ trong 6 ngày đầu, trong khi Lầu Năm Góc ước tính 11,3 tỉ USD cho cùng giai đoạn. Điều này đồng nghĩa mỗi ngày quân đội Mỹ sử dụng số bom đạn gần 2 tỉ USD.

Để duy trì nỗ lực chiến sự, Lầu Năm Góc đã yêu cầu quốc hội bơm thêm hơn 200 tỉ USD ngân sách nhằm bổ sung kho vũ khí và tăng sản xuất vũ khí.

Tờ The Washington Post, dẫn lời các quan chức cấp cao Mỹ, cho biết số tiền này sẽ được dùng để tăng sản xuất các hệ thống vũ khí quan trọng sau khi được sử dụng với quy mô lớn trong các cuộc tấn công vào Iran.

Theo tờ The New York Times, tính đến nay, đã có 13 quân nhân Mỹ thiệt mạng. Hôm 16.3, một người phát ngôn quân đội Mỹ cho biết có ít nhất 200 binh sĩ bị thương, hầu hết chỉ bị nhẹ, và 180 người trong số đó đã trở lại nhiệm vụ. ABC News đưa tin rằng các thương tích bao gồm bị bỏng, bị trúng mảnh đạn và chấn động não.