Bảy hòn đảo nắm giữ 'chìa khoá' eo biển Hormuz

[goodidea]

Trong bối cảnh Mỹ tăng cường triển khai lực lượng tới Trung Đông, nhiều đồn đoán cho rằng Washington có thể nhắm tới đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt xử lý tới 90% sản lượng của Iran. Tuy nhiên, Kharg chỉ là một phần trong hệ thống đảo chiến lược của Tehran tại Vịnh Ba Tư.

Vòng cung đảo tạo ‘lá chắn thép’ kiểm soát eo biển Hormuz

Theo các nhà nghiên cứu, bảy hòn đảo gồm Abu Musa, Greater Tunb, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz tạo thành "tuyến phòng thủ chính" kiểm soát eo biển Hormuz. Do đặc điểm địa lý và độ sâu vùng nước, các tàu chiến và tàu chở dầu lớn buộc phải di chuyển theo những hành lang nhất định, khiến chúng dễ trở thành mục tiêu của tàu tấn công nhanh, thủy lôi hoặc máy bay không người lái từ các đảo này.

"Một đường cong giả định nối liền các hòn đảo này sẽ giúp hiểu rõ hơn về ưu thế chiến lược của Iran trong việc kiểm soát an ninh eo biển Hormuz", nhà nghiên cứu Iran Enayatollah Yazdani và nhà nghiên cứu Trung Quốc Ma Yan Zhe đã viết trong một bài báo năm 2022 đăng trên Trung tâm Khoa học và Giáo dục Canada.


Bảy hòn đảo xung quanh eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát giao thông hàng hải. Ảnh: CNN

Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb là ba đảo nhỏ nằm ở phía tây của vòng cung là những vị trí then chốt để kiểm soát eo biển. Do khoảng cách giữa các đảo và đặc điểm vùng nước khá nông, các tàu chiến và tàu chở dầu cỡ lớn buộc phải di chuyển vòng qua khu vực này, khiến chúng dễ trở thành mục tiêu của tàu tấn công nhanh, tàu rải thủy lôi hoặc máy bay không người lái xuất phát từ các đảo do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) kiểm soát.

Các quan chức Iran thậm chí còn ví những hòn đảo này như "tàu sân bay cố định, không thể bị đánh chìm" của Tehran.

Kịch bản đổ bộ đầy rủi ro nếu Mỹ muốn phá thế kiểm soát

Do các đảo này không thể bị đánh chìm, mọi vị trí quân sự của Iran trên đó sẽ phải bị vô hiệu hóa nếu muốn đảm bảo an toàn cho các tàu chiến Mỹ bao gồm cả những tàu chở đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến tiến vào trung tâm Vịnh Ba Tư trong trường hợp diễn ra chiến dịch đổ bộ lên đảo Kharg.

Theo nhà phân tích Carl Schuster, cựu giám đốc Trung tâm Tình báo Liên hợp thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, các hòn đảo này có vị trí chiến lược cho phép kiểm soát mọi hoạt động vận chuyển hàng hóa ra vào vịnh.

Hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho bất kỳ chiến dịch đổ bộ nào của Mỹ nhằm vào các đảo của Iran. Tổng thống Donald Trump đã gia hạn thời hạn khởi động các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran thêm 10 ngày, đến 6/4, để xem xét khả năng đạt được thỏa thuận với Tehran, trong khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các cuộc đàm phán "đã có tiến triển". Tuy vậy, chiến dịch quân sự tổng thể vẫn chưa có dấu hiệu tạm dừng.

Theo CNN, các đơn vị thuộc hai Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến với khoảng 4.000 binh sĩ đang trên đường tới Trung Đông, cùng với khoảng 1.000 binh sĩ của Sư đoàn Dù 82 đã được lệnh triển khai. Schuster nhận định lực lượng này có thể cần thiết để kiểm soát các đảo trọng yếu, đồng thời nhấn mạnh cần "lực lượng áp đảo" cho nhiệm vụ này.

Việc đổ bộ có thể được tiến hành bằng đường không hoặc đường biển. Hải quân Mỹ sở hữu các tàu đổ bộ, bao gồm LCAC (tàu đệm khí), có thể đưa binh sĩ và trang thiết bị trực tiếp lên bờ. Tuy nhiên, việc tiếp cận khu vực bên trong vịnh không dễ dàng khi các tàu mẹ phải vượt qua tuyến phòng thủ từ các đảo như Hormuz, Larak, Qeshm và Hengam, cũng như từ đất liền Iran.

Nhà phân tích Cedric Leighton cho rằng đảo Larak nằm ở cửa phía đông eo biển là điểm đặc biệt nguy hiểm, nơi Iran có thể sử dụng tên lửa hoặc tàu tấn công nhỏ để "cắt đứt mọi tuyến vận chuyển".

"Với tên lửa hoặc tàu tấn công cỡ nhỏ được phóng từ Larak, Iran có thể cắt đứt mọi tuyến đường vận chuyển qua eo biển. Đây là một mục tiêu quân sự quan trọng", ông nói với CNN.

Trong khi đó, các phương tiện đường không như máy bay cánh quạt nghiêng CV-22 Osprey hay trực thăng có thể triển khai nhanh nhưng dễ bị tổn thương trước hệ thống phòng không. Lực lượng dù của Sư đoàn 82 có thể nhảy dù xuống đảo, song sẽ mang theo ít trang thiết bị hơn so với đường biển.

Theo ông Schuster, các chiến dịch tấn công vào đảo có thể kéo dài từ hai ngày đến hai tuần, nhưng nếu thành công sẽ mang lại lợi thế lớn. Tuy nhiên, việc kiểm soát lâu dài đòi hỏi khoảng 1.800-2.000 binh sĩ và khiến lực lượng Mỹ dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tên lửa và pháo binh từ đất liền Iran.

Một báo cáo của Trung tâm Soufan - một tổ chức an ninh phi lợi nhuận có trụ sở tại New York, cảnh báo rằng điều này có thể kéo Mỹ vào một cuộc can thiệp kéo dài, với nguy cơ thương vong gia tăng. Dù vậy, Schuster cho rằng việc kiểm soát các đảo phía nam vịnh có thể ít rủi ro hơn so với tấn công Kharg - nơi đóng vai trò sống còn đối với ngành dầu mỏ Iran.

"Kiểm soát bất kỳ vùng lãnh thổ nào trong số này cũng sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ngăn chặn các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tên lửa và pháo binh từ đất liền Iran, có khả năng kéo Mỹ vào một cuộc can thiệp lâu dài, không được lòng dân trên lãnh thổ Iran, kèm theo thương vong có thể gia tăng từ phía Mỹ", báo cáo từ Trung tâm Soufan nêu rõ.

Vì phần lớn dầu mỏ của Iran được vận chuyển qua Kharg, một cuộc xung đột gây thiệt hại cho bất kỳ cơ sở hạ tầng dầu mỏ nào của khu vực này đều có thể làm chậm quá trình phục hồi sau chiến tranh nhiều năm.

Dẫu vậy, các nhà phân tích cũng cảnh báo rằng việc Mỹ chiếm giữ Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb có thể kéo theo những hệ lụy hậu chiến khó lường.

VietBF@sưu tập