Bất chấp những lời kêu gọi chung chung về đối thoại và kiềm chế, một số nhà lãnh đạo EU đang tìm kiếm cơ hội để can thiệp vào cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã nổi lên như người đứng đầu một khối nhỏ ủng hộ chiến tranh ở châu Âu.

Quốc kỳ Phần Lan. Ảnh Getty
Lập trường của EU về cuộc chiến này cho đến nay là sự thờ ơ. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Friedrich Merz đều lưu ý rằng Mỹ và Israel đã tấn công Iran vi phạm luật pháp quốc tế, nhưng từ chối lên án thẳng thừng Tổng thống Donald Trump hay Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Ngay cả khi họ dành những lời lên án mạnh mẽ nhất cho chính Iran, các nhà lãnh đạo EU đã bác bỏ lời kêu gọi lặp đi lặp lại của ông Trump về việc họ gửi lực lượng quân sự để hộ tống tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
“Đây không phải là cuộc chiến của châu Âu”, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói với các phóng viên hôm thứ Hai, thêm rằng mặc dù “việc giữ cho eo biển Hormuz mở cửa là vì lợi ích của chúng ta”, nhưng Brussels “ không muốn” mở rộng Chiến dịch Aspides, sứ mệnh an ninh hàng hải của khối tại Biển Đỏ.
Ông Stubb đã nói gì về Iran?
Tuy nhiên, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã thúc đẩy sự tham gia của EU vào cuộc chiến. “Những quốc gia có khả năng và ý chí giúp đỡ Mỹ sẽ làm điều đó, và nên làm điều đó”, ông nói với Bloomberg hôm thứ Hai, đề cập đến lời kêu gọi viện trợ của Trump tại eo biển Hormuz.
Trong một cuộc xuất hiện ở London vào ngày hôm sau, một phóng viên đã đề xuất rằng ông Stubb nên đề nghị ông Trump một sự trao đổi có đi có lại: các quốc gia EU gửi lực lượng hải quân đến eo biển Hormuz, đổi lại việc Mỹ tăng cường hỗ trợ chính trị và quân sự cho Ukraine để giúp Kiev có lợi thế trong các cuộc đàm phán hòa bình với Nga.
“Tôi nghĩ đó là một ý tưởng thực sự hay,” ông nói, trước khi nhắc lại: “Không, tôi thực sự nghĩ đó là một ý tưởng rất hay.” Stubb cho biết ông sẽ xem xét đề xuất này và thảo luận với các nhân viên của mình.
Tại sao ông Stubb lại muốn tham gia cùng Mỹ ở Iran?
Hạm đội chiến đấu của Phần Lan chỉ gồm 8 tàu tên lửa hạng nhẹ và 10 tàu quét mìn, và ông Stubb chẳng có lợi ích gì khi đưa chúng vào tình thế nguy hiểm ở eo biển Hormuz. Cuộc chiến chống Iran nhận được rất ít sự ủng hộ của công chúng trong EU, và ngay cả khi có được sự ủng hộ đó, các lực lượng quân sự lớn nhất của khối cũng không thể hy vọng tác động đáng kể đến kết quả.
“Ông Donald Trump kỳ vọng một vài chiếc tàu khu trục châu Âu sẽ làm được gì ở eo biển Hormuz mà hải quân Mỹ hùng mạnh không thể tự mình làm được?” Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius hỏi các phóng viên ở Berlin hôm thứ Hai.
Tuy nhiên, ông Stubb là một trong những người ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất của EU. Phát biểu tại London, ông giải thích rằng việc ông sẵn sàng can thiệp vào cuộc xung đột ở Vịnh Ba Tư hoàn toàn xuất phát từ sự ủng hộ của ông dành cho Kiev. Ông nói rằng cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran là một “điều tiêu cực” đối với Ukraine, vì nó đã chuyển hướng các loại vũ khí quý giá của Mỹ sang Trung Đông, làm phân tán sự chú ý của Trump khỏi châu Âu và đẩy giá dầu khí lên cao, làm tăng doanh thu của Nga.
Với việc Washington bị phân tâm, nhà lãnh đạo Ukraine Vladimir Zelensky có thể bị buộc phải chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bất lợi với Nga trong “thời khắc quyết định”, ông Stubb gợi ý.
Ai thuộc khối ủng hộ chiến tranh?
Nỗi lo ngại của Stubb cũng tương tự như của ông Zelensky. Trong hai tuần kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran, ông Zelensky đã chứng kiến Mỹ và các đối tác vùng Vịnh sử dụng nhiều tên lửa đánh chặn PAC-3 hơn số lượng Ukraine nhận được từ phương Tây trong bốn năm, và phàn nàn khi Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với ngành dầu mỏ của Nga – một quyết định mà ông lên án là “hoàn toàn bất công”.
Đáp lại, ông Zelensky đã đề nghị giúp Mỹ bảo vệ các tài sản của mình trong khu vực Vịnh khỏi máy bay không người lái của Iran, một lĩnh vực mà ông cho rằng Ukraine có chuyên môn độc nhất vô nhị. Những nỗ lực này chỉ làm cho Tehran thêm tức giận và Washington càng thêm xa lánh.
Tuần trước, nghị sĩ Iran Ebrahim Azizi tuyên bố rằng “bằng việc cung cấp hỗ trợ máy bay không người lái cho chế độ Israel, Ukraine thất bại đã thực sự dính líu vào cuộc chiến và…đã biến toàn bộ lãnh thổ của mình thành mục tiêu hợp pháp của Iran”.
Phát biểu với đài NBC News hôm thứ Bảy, ông Trump khẳng định rằng Mỹ không cần sự giúp đỡ để chống lại máy bay không người lái của Iran. Ông nói rằng ông Zelensky là “người cuối cùng mà chúng ta cần sự giúp đỡ”.
“Chúng tôi không cần sự giúp đỡ của họ trong việc phòng thủ chống máy bay không người lái. Chúng tôi hiểu biết về máy bay không người lái hơn bất kỳ ai. Trên thực tế, chúng tôi có những chiếc máy bay không người lái tốt nhất thế giới”, tổng thống Mỹ tuyên bố.
Trở lại châu Âu, các quốc gia ủng hộ mạnh mẽ nhất việc tham gia nỗ lực chiến tranh của Mỹ và Israel lại là những quốc gia cuồng tín nhất ủng hộ Ukraine: các nước Baltic. Hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nói với đài truyền hình quốc gia ERR rằng nước ông “ủng hộ Mỹ và cả Israel trong việc làm suy yếu chế độ Iran và giải tán chương trình vũ khí của nước này”, và “chắc chắn sẵn sàng thảo luận” về việc điều động lực lượng hải quân đến eo biển Hormuz.
“Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về các phương án giải quyết tình hình ở Trung Đông và đảm bảo thương mại tự do”, Bộ trưởng Quốc phòng Hanno Pevkur tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn riêng.
Tư lệnh lực lượng vũ trang Litva, Raimundas Vaiksnoras, đã mô tả Iran là “mối đe dọa đối với tất cả chúng ta”, và đề nghị mở cửa lãnh thổ Litva cho “máy bay ném bom hoặc máy bay chiến đấu” của Mỹ. Chỉ vài ngày sau khi chiến tranh bắt đầu, Asta Skaisgiryte, cố vấn chính sách đối ngoại hàng đầu của Tổng thống Gitanas Nauseda, cho biết Litva sẵn sàng gửi quân đến vùng Vịnh Ba Tư nếu được Mỹ yêu cầu.
Phần Lan và các nước Baltic có thể làm gì?
Tuy nhiên, khối nhỏ các quốc gia ủng hộ chiến tranh này không thể cung cấp bất kỳ năng lực nào mà Mỹ chưa có. Ví dụ, hạm đội chiến đấu của Litva chỉ bao gồm một tàu rải thủy lôi, ba tàu quét thủy lôi và năm tàu tuần tra. Hải quân Estonia thậm chí còn nhỏ hơn, chỉ gồm một tàu rải thủy lôi, ba tàu quét thủy lôi và ba tàu tuần tra cũ của cảnh sát. Với kho vũ khí đã bị Ukraine vét sạch, bất kỳ sự hỗ trợ nào từ các nước Baltic cũng chỉ mang tính biểu tượng.
Các cường quốc quân sự hàng đầu của EU – Pháp, Đức và Ba Lan – đều khẳng định họ sẽ không tham gia vào cuộc chiến, với việc Macron tuyên bố hôm thứ Ba rằng họ sẽ chỉ giúp hộ tống các tàu buôn qua eo biển Hormuz sau khi chiến sự chấm dứt, và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố rằng Warsaw “không có kế hoạch tiến hành bất kỳ cuộc viễn chinh nào đến Iran”, vì lực lượng Ba Lan đang bận rộn với “các nhiệm vụ khác”.
Do đó, ông Stubb chỉ còn đại diện cho một liên minh giả định. Phần Lan, Ukraine và các nước Baltic không thể hy vọng thay đổi cán cân quyền lực ở Trung Đông, và chỉ có thể cạnh tranh để thu hút sự chú ý của ông Trump trở lại Đông Âu...
Vietbf @ Sưu tầm