Chuyện một con ḅ tót đang sống chuyển sang "từ trần" đă làm náo loạn thế giới người trong tuần qua.
1. Sự việc náo loạn đến nỗi báo chí gần như vô t́nh đă quên mất số phận của cụ già bị con ḅ húc trước đó. Trong một bài báo hiếm hoi viết về người phụ nữ xấu số này, chúng ta biết được bà là một cụ già neo đơn, rất nghèo, "suốt cuộc đời lầm lũi nuôi con, nhưng v́ mưu sinh các con đều xa mẹ, đến khi chết mới có dịp trở về, nhưng về th́ mẹ đă ra đi"[1].
Không náo động sao được khi chỉ ngay trước sự việc này, 2 con cá tra dầu quư hiếm cũng đă chết, trong đó một con chết khi đă được cơ quan chức năng mang về chăm sóc. Và cũng trước đó ít ngày, nhiều người phải rùng ḿnh sợ hăi và căm phẫn trước hành vi giết voọc rồi đem khoe mẽ man rợ trên mạng.
Ḅ chết, ra nhiều chuyện. Một con ḅ tót nặng đến cả tấn, và vốn nổi tiếng là loài vật vô cùng khỏe mà lại lăn ra chết, "phụ ḷng" biết bao công sức, thời gian, tiền bạc của rất nhiều lực lượng được huy động để cứu ḅ. Có người đă ước tính, xă hội mất tiền tỷ nhưng chú ḅ tót vẫn phải chết.
Kiệt sức, nội thương, xung huyết, tim xuất huyết, tụ huyết ở cơ tim, v.v... là một số trong rất nhiều lư do được đưa ra giải thích cho cái chết này, chung quy lại là ḅ chết là... tại ḅ. C̣n các lực lượng chức năng, như mọi khi, đă làm hết sức và trách nhiệm.
Câu trả lời này rơ ràng khó có thể khiến hầu hết chúng ta thỏa măn. Nghi ngờ khả năng của chuyên gia cứu hộ, phương pháp cứu hộ không phù hợp đă "tiếp tay" cho cái chết này? Hăy cứ nghi ngờ, v́ ngoài việc đó ra giờ chúng ta cũng khó có thể làm ǵ thêm.
Dù sao, xác con vật to lớn ấy cũng đă được "nhiệt t́nh" xử lư, với tốc độ nhanh chóng hơn hẳn tốc độ của cuộc giải cứu. Được biết, xác ḅ tót đă được tiêu hủy theo kiểu... "hủy diệt" ngay tại chỗ, mật bị đập nát để đề pḥng có kẻ lấy trộm bán kiếm lời, thịt, xương, da, nội tạng... chôn, chỉ có sọ được bàn giao để làm mẫu vật bảo tàng thiên nhiên.
Về chuyện này, cũng đừng ai mong nảy sinh nghi ngờ bộ xương cùng da, thịt con ḅ tót đă được sử dụng vào "một số mục đích khác". V́ giấy tờ đầy đủ cả, biên bản xử lư hiện vật đường hoàng chữ kư của đại diện các bên như công an, kiểm lâm, thú y, chính quyền địa phương, chuyên gia... Tất cả đều được làm một cách "rơ ràng, chặt chẽ", theo lời một vị giám đốc sở.
Chỉ vừa mới đầu tuần, chúng ta nhận được thông tin Tổ chức Quốc tế bảo vệ Thiên nhiên (WWF) xếp Việt Nam chót bảng về khả năng chống buôn bán trái phép động vật hoang dă. Nay với sự kiện này, kèm theo không ít bài học trước đó như vụ cứu mèo cá, sư tử biển, có lẽ tổ chức này lại phải thêm danh hiệu đầu bảng cho chúng ta trong khả năng... cứ cứu (động vật hoang dă) là chết.
Chết ḅ c̣n đánh động chuyện làm rào của hàng không Việt Nam. Sau cái chết của con ḅ, một cuộc họp rút kinh nghiệm cũng đă được tổ chức trong cục hàng không - cục quản lư việc chuyên chở con người.
Nhân chuyện ḅ chết, chúng ta được nghe "thú thực" của một lănh đạo ngành hàng không. Hóa ra, t́nh trạng sân bay c̣n rất nhiều khoảng trống và kẽ hở từ hàng rào, súc vật có thể xâm nhập vào cũng phổ biến. Và hóa ra ngành hàng không đến nay "chưa bao giờ diễn tập ngăn chặn, khống chế động vật xâm nhập sân bay gây mất an toàn như trường hợp vừa xảy ra tại sân bay Phú Bài".
Mới đây một cô gái đă bị phạt tiền và án tù treo v́ nói đùa có bom trên máy bay. Nếu một chuyện thật như đùa xảy ra, ví như chúng ta bị một con ḅ lạc nào đó truy đuổi tại sân bay, lúc đó biết phạt ai?
Con ḅ tót đă chết sau khi được giải cứu
2. "Kiếp sau xin chớ làm ḅ", biết đâu nếu con ḅ tót có linh hồn, và linh hồn nó c̣n đủ chỗ trú ngụ trong cái đầu - bộ phận duy nhất được lưu giữ lại - nó sẽ tự nhủ như thế. Và nó hẳn sẽ mơ được chuyển lên cái kiếp làm người để được làm chủ cuộc đời.
Nhưng con ḅ tọt nọ hẳn sẽ chẳng mơ thế nếu nó biết cuộc sống con người cũng mong manh lắm. Ví như chỉ mới cách đây không lâu, một người phụ nữ đă chết tức tưởi v́ căn bệnh không đâu trong một pḥng khám (PK) có cái tên đẹp đẽ - Maria.
Khi vừa mất ḷng tin, đau xót v́ những vụ sản phụ chết, rồi chuyện pha loăng máu tại một số bệnh viên công, th́ dư luận lại thêm phẫn nộ v́ sự tắc trách, moi tiền, làm ăn bát nháo của các pḥng khám có yếu tố nước ngoài. Nhiều người mất cả đống tiền ở các pḥng khám như thế v́ những lời đe dọa đầy đanh thép của các "bác sĩ", mà rồi vẫn chuốc bệnh vào thân.
"Bác sĩ" Trung Quốc của PK Maria đă cao chạy xa bay, nói cách khác là "chuồn êm" trước nguy cơ bị xử lư. Nhưng các cơ quan có trách nhiệm th́ chẳng thể áp dụng cái kế "tẩu vi thượng sách" đó, mà vẫn phải đối diện với sự chất vấn của dân chúng - những người trong đời hiếm ai không một lần cần đến chăm sóc y tế.
Cái khiến nhiều người bức xúc là tại sao cơ quan chức năng lại thường để đến t́nh trạng có người chết rồi mới xử lư, có người chết rồi mới đ́nh chỉ. Trước khi gây ra cái chết cho nữ bệnh nhân kia, PK Maria đă "kịp" chịu phạt 4 lần. Tuy nhiên, "sở cứ phạt nhưng sở đừng đóng cửa", v́ số tiền phạt đó có đáng là bao so với số tiền PK này đă "móc hầu bao" của những bệnh nhân nhẹ dạ.
Tất nhiên, để đ́nh chỉ được th́ phải căn cứ đúng quy định, pháp luật, sở y tế đă nói thế. Và sở cũng khẳng định ḿnh đă nỗ lực làm hết chức năng, nhiệm vụ, nhưng vô vàn khó khăn khách quan, thiếu thốn khiến nhiều việc không như sở ư.
Và cũng tất nhiên, câu trả lời của cơ quan chức năng không đủ thuyết phục nổi báo chí cũng như công chúng. Những từ như "đá bóng", "né", "tránh", "phủi", "đổ thừa", v.v... đă được các nhà báo dùng để miêu tả thái độ của cơ quan chức năng khi đứng trước vấn đề ai chịu trách nhiệm. Nghe sao như đang nói về chiến thuật môn túc cầu chứ không phải trước vấn đề sống chết của con người!
"
Nếu không truy trách nhiệm tận gốc để làm sạch môi trường quản lư, e rằng hỗn loạn trên thị trường sức khỏe sẽ vẫn tiếp diễn và thêm nhiều cái chết oan!"[2], một tác giả đă phát biểu như vậy trong bài viết của ḿnh. Đáp lại nỗi bức xúc đó, lănh đạo Sở Y tế Hà Nội cũng rất cầu thị cho rằng, "
sự việc tại pḥng khám Maria là cơ hội để ngành y tế rà soát, chấn chỉnh, khắc phục những vấn đề c̣n tồn tại"[3].
Vậy đấy, từ chuyện này, chúng ta đừng nên bao giờ oán trách cuộc sống nữa nhé. V́ chết là hết. Chỉ có người sống mới c̣n (nhiều?) cơ hội rút ra bài học từ người chết!
Một đối tượng khác, hi vọng là cũng t́m thấy bài học nào đó từ những cái chết như thế này, dù có muộn màng. Đó là những phương tiện truyền thông tiếp tay quảng bá tên tuổi các pḥng khám như Maria mà không hề kiểm chứng.
Khi sự việc xảy ra, chúng ta biết được rất nhiều bệnh nhân t́m đến các pḥng khám này do xem quảng cáo. Và như một bài báo đă nhận xét, những quảng cáo hô mưa gọi gió đó đâu chỉ xuất hiện trên những tớ báo mang danh "cải", mà c̣n đường hoàng tung hoành trên không ít báo chính thống và đài truyền h́nh lớn.
Pḥng khám đa khoa Maria sau khi xảy ra vụ việc. Ảnh:
Tiến Nguyên/ Dân trí
3. Trước hàng loạt vụ việc xảy ra gần đây, nhiều người đă cố t́m lời lư giải cho t́nh trạng tắc trách, vô t́nh, độc ác trong việc nuôi dưỡng, bảo vệ động vật tại Việt Nam.
Có thể, rất nhiều cái ác đă bắt nguồn từ lối sống hưởng thụ ngày càng trở nên phổ biến trong xă hội Việt Nam. Con người ngày càng cho ḿnh cái quyền là trung tâm vũ trụ, chúa tể muôn loài. Chúng ta giết thịt động vật quư hiếm, ăn thịt chúng như một thú vui xa xỉ để thỏa măn bản tính thèm của lạ.
Có thể là do trong cả trong thời đại văn minh, con người vẫn c̣n những niềm tin hoang đường vào những loại thần dược như kiểu sừng tê giác, mật gấu, đông trùng, hạ thảo... nên rất nhiều con vật đă phải chết cho những niềm tin hoang đường như thế.
Và cũng rất có thể c̣n một nguyên nhân sâu xa khác. Đó là trong một xă hội mà giữa con người với con người vẫn đầy rẫy những vô cảm, thiếu trách nhiệm th́ lấy đâu ra sự nâng niu cho các con vật.
Ngay cả mạng sống con người nhiều khi cũng trở thành "tṛ đùa" của chính con người chứ chẳng phải số phận. Đôi lúc chúng ta lại giật ḿnh, phẫn nộ khi những tội ác với con người lại chỉ chịu những trừng phạt chẳng đủ sức răn đe, chứ đừng nói đến trả giá.
Khi "kiếp" con người c̣n vậy, th́ nói chi đến "kiếp" những con vật. Tự dưng, vơ vẩn nghĩ đến câu hỏi đau đáu của Lăo Hạc: "Thế th́ không biết nếu kiếp người cũng khổ nốt th́ ta nên làm kiếp ǵ cho thật sướng?".
Hải Tâm - Tuần Việt Nam
Chết ḅ, ra nhiều chuyện
