Ngọc Lan/Người Việt
WESTMINSTER (NV) - Có lẽ thật khó t́m một cái lắc đầu khi hỏi bất kỳ người Việt Nam nào là “Có nghe, có biết Thúy Nga-Paris By Night không?”
Ba thập kỷ trôi qua kể từ ngày Paris By Night (PBN) lần đầu tiên được biết đến. Tên gọi này, nay đă trở thành một biểu tượng cho đời sống sân khấu ca nhạc giải trí tại Hoa Kỳ, tại hải ngoại, ngay cả tại Việt Nam lẫn trong mắt người bản xứ, cho dù có người thích nó và có người không thích nó.
PBN của Trung Tâm Thúy Nga “kéo” được chàng thanh niên xứ Oarkland 17 tuổi, Minh Nguyễn, trở thành một khán giả trung thành của ḿnh kể từ cuốn PBN 77 mang chủ đề “30 Năm Viễn Xứ.”
PBN cũng có thể là nguồn cổ vũ cho John Nguyễn, Arthur Trần, những người trẻ sinh ra tại Mỹ, trở nên ham mê học tiếng Việt, t́m hiểu văn hóa Việt. Và, PBN cũng mang đến cho Tóc Tiên hay Thiên Tôn, thế hệ ca sĩ trẻ nhất của Thúy Nga, một sân khấu tŕnh diễn chuyên nghiệp, một tác phong làm việc chuyên nghiệp mà hầu như ca sĩ nào cũng ao ước.
 |
| Paris By Night trở thành một biểu tượng cho đời sống sân khấu ca nhạc giải trí tại hải ngoại của người Việt Nam. (H́nh: Thúy Nga cung cấp) |
Paris By Night với khán giả trẻ
Người mê đá banh có thể thuộc làu số trận đấu cũng như thành tích của thần tượng mà ḿnh thích. Người mê bóng chày có thể dán đầy pḥng những h́nh ảnh của môn thể thao khiến ḿnh say mê. Thúy Nga-PBN cũng vậy. Không quá khó để đi t́m một người có đủ cả bộ sưu tập PBN từ cuốn video tape đầu tiên cho đến DVD 108 “blue ray” mới nhất gần đây.
 |
| John Nguyễn (phải) được xem như một cuốn tự điển sống về các chương tŕnh PBN, khi anh có thể nói vanh vách tên, ngày tháng phát hành của từng chương tŕnh PBN, và các bài hát nào có trong đó. (H́nh: John Nguyễn cung cấp) |
Điều thú vị là một trong những người bị mê hoặc bởi PBN lại là người được sinh ra và lớn lên tại Mỹ, từ hơn 30 năm trước. Đó là John Nguyễn. John tốt nghiệp đại học ngành sinh học, có bằng “dental hygiene,” hiện là cư dân Orange County.
“Người ta gọi tôi là ‘crazy fan’ của Thúy Nga có lẽ cũng đúng,” John, người thanh niên có gương mặt hiền lành, dễ mến và trẻ hơn nhiều so với tuổi ngoài 30 của ḿnh, bắt đầu kể về sự “bén duyên” của ḿnh với Thúy Nga.
John như một cuốn tự điển sống về các chương tŕnh PBN, tức là John có thể nói vanh vách tên, ngày tháng phát hành của từng chương tŕnh PBN, và các bài hát nào có trong đó. Nhà John như một thư viện thu nhỏ của PBN.
Không nói tiếng Việt như một người Việt Nam thực thụ giống như John Nguyễn, nhưng cách Arthur Trần, 22 tuổi, đang sống tại Neveda, cố gắng dùng tiếng Việt để bày tỏ t́nh cảm và ḷng ngưỡng mộ của ḿnh đối với PBN khiến người đối diện cũng phải ṭ ṃ muốn xem chương tŕnh đó là ǵ, nếu chưa một lần biết đến.
“Lần đầu tiên em ngồi coi PBN 37 là v́ nghe nói có h́nh bố mẹ trong đó. Coi đến cuối chương tŕnh cũng không thấy h́nh ảnh bố mẹ đâu nhưng mà em thấy mê PBN, dù em không hiểu người ta hát cái ǵ, người MC nói cái ǵ, nhưng sân khấu rực rỡ, trang phục đẹp, ánh đèn lộng lẫy làm em thích lắm.” Khi đó Arthur mới 8-9 tuổi, đến nay, chàng thanh niên vừa tốt nghiệp đại học chuyên ngành quản lư khách sạn này không bỏ qua bất cứ một cuốn PBN nào nữa.
 |
| Arthur Trần: "Em được sinh ra ở đây, em chỉ bắt đầu học nói thêm tiếng Việt để hiểu tiếng Việt là từ khi biết coi PBN." (H́nh: Arthur Trần cung cấp) |
Lư do khiến John hay Arthur có một niềm đam mê cuồng nhiệt như vậy đối với PBN thật ra rất giản dị: “Em được sinh ra ở đây, em chỉ bắt đầu học nói thêm tiếng Việt để hiểu tiếng Việt là từ khi biết coi PBN. Theo em, không có ǵ ở Mỹ này dạy về văn hóa Việt Nam hết, chỉ có coi Thúy Nga, em mới thấy ḿnh được dạy về điều đó.”
Paris By Night với người Việt tha hương
Ông Hùng Trần, hiện là cư dân thành phố Tampa, Florida, đặt chân đến Mỹ từ năm 1979, sống tại miền Nam California từ năm 1982, “chứng kiến sự ra đời của Thúy Nga từ lúc c̣n rất phôi thai” và chưa hề bỏ qua một cuốn PBN nào.
“Khi c̣n sống ở California, tôi đi coi các chương tŕnh PBN trên sân khấu thu h́nh rất nhiều lần. Đi coi để thấy sự công phu trong dàn dựng chương tŕnh, sự đầu tư về kỹ thuật ánh sáng.” Ông Hùng cho biết.
Về nội dung, khán giả này bày tỏ: “Tôi sống ở hải ngoại này hơn 30 năm nên chỉ cần nghe một bản nhạc hay, nghe một câu nói gợi t́nh tự dân tộc, nh́n một mái đ́nh, giếng nước, bụi tre… là tự dưng ḷng ḿnh bâng khuâng, thôi thúc ḿnh phải xem. Đó là chưa nói đến vai tṛ của nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn.”
 |
| Ông Hùng Trần: "PBN mang văn hóa dân tộc đến với người Việt tha hương nhiều hơn, chúng tôi xem được h́nh ảnh quê hương qua các chương tŕnh của Thúy Nga nhiều hơn." (H́nh: Hùng Trần cung cấp) |
Ngọc Dương, một phụ nữ ngoài 40, đang làm việc tại một văn pḥng cố vấn về tài chánh ở Long Beach, nói về PBN trong một góc nh́n khác: “Tôi coi PBN từ những ngày c̣n ở Sài G̣n, lúc khoảng 14, 15 tuổi. Khi đó c̣n coi bằng đầu máy video và phải đi mướn băng về coi. Mỗi lần mướn về là cả nhà cùng coi, cả ba má và hết thảy mấy anh em, có khi lối xóm cũng chạy vô coi ké. Bắt ghế ngồi đầy trong pḥng nhỏ, như đi rạp coi hát. Rất vui.”
“Từ khi cả nhà sang Mỹ, cũng gần 20 năm, gia đ́nh tôi vẫn giữ thói quen coi Thúy Nga, coi PBN. Ngày nào Thúy Nga ra cuốn mới, là anh trai tôi sẽ ghé tiệm mua sau khi đi làm ra. Tối đó, cơm nước xong, cả nhà cùng ngồi chung lại để xem. Tôi thấy một điều ǵ đầm ấm lắm trong không khí đó.”
Anh Tom La, một kỹ sư hóa làm việc tại Orange County cũng cùng cảm nhận như Ngọc Dương, “Thời gian cả đại gia đ́nh tụm lại sum hợp quây quần bên nhau coi PBN là những giờ phút hạnh phúc, thoải mái nhất.”
Tuy nhiên, một sản phẩm dù có hoàn hảo đến mức độ nào cũng không thể làm vừa ḷng tất cả mọi người. PBN của trung tâm Thúy Nga cũng không là ngoại lệ.
Người xem có thể v́ câu nói vô t́nh trong một vở kịch xuất hiện trên PBN chạm đến nỗi đau riêng của ḿnh mà đă “tự thề với ḷng là chừng nào c̣n sống, sẽ không coi, không mua, dù chỉ một khúc PBN đi chăng nữa!” như trường hợp cô Tóc Huyền, một cư dân đang sống tại Austin. Hay như một khán giả có nickname Việt AZ cũng thường xem PBN nhưng lại mang tâm trạng “bị vài ca sĩ 'lường gạt,' nhép môi lấy tiền, nhưng tức hơn nữa là nhép môi mà c̣n hát sai chữ.”
Sân khấu Paris By Night - ước mơ của người ca sĩ
Tóc Tiên, một trong những ca sĩ được chú ư hiện nay của PBN, từng “xem Thúy Nga là món ăn tinh thần không thể thiếu ngay từ những ngày c̣n nhỏ xíu ở Việt Nam,” nói không cần nghĩ ngợi, “Dù đă từng đi hát trước đây, nhưng vào Thúy Nga, em thật sự cảm thấy sự nghiệp ca hát của ḿnh như bước lên một nấc thang mới. Thúy Nga như một thương hiệu nổi tiếng đưa ca sĩ lên một mức cao hơn, và khán giả cũng nh́n nhận người ca sĩ trong tầm mắt đó.”
 |
| Ca sĩ Tóc Tiên: "Sân khấu PBN vừa là giấc mơ, là hạnh phúc của người ca sĩ, đồng thời cũng chính là áp lực đối với họ.” (H́nh: Thúy Nga cung cấp) |
“Sân khấu PBN vừa là giấc mơ, là hạnh phúc của người ca sĩ, đồng thời cũng chính là áp lực đối với họ,” Tóc Tiên suy nghĩ. “Thúy Nga là nơi giúp em có thêm kinh nghiệm với môi trường ca hát chuyên nghiệp, đó không chỉ là nơi giúp em trưởng thành, gặt gái được nhiều vốn liếng nghề nghiệp mà c̣n là nơi giúp em trưởng thành cả về tư cách đạo đức nghề nghiệp.”
Với Thiên Tôn, chàng ca sĩ có mặt từ cuốn PBN 106 cũng “ngỡ như vừa đạt được một giấc mơ khi lần đầu bước lên sân khấu Thúy Nga.”
Không từng nghĩ ḿnh sẽ hát nhạc Việt Nam cũng như chưa từng nghĩ ḿnh lại là một gương mặt mới của Thúy Nga, vậy mà Thiên Tôn lại trở thành ca sĩ được “Khán Giả B́nh Chọn” trong cuộc thi Vstar năm 2012.
“Quá may mắn!” Thiên Tôn cười một cách sảng khoái khi nói về sự xuất hiện của ḿnh trên PBN.
Vâng, họ là những ca sĩ may mắn, bởi lẽ, từ sân khấu PBN, họ có thêm cơ hội trở thành một giọng ca, một khuôn mặt được người Việt khắp nơi trên thế giới biết đến. Cơ hội đó, không phải muốn là được, nếu không có sự ảnh hưởng sâu đậm của Thúy Nga-PBN suốt 30 năm qua.
Ca sĩ Trần Thái Ḥa, người có mặt trong PBN từ cuốn 60, vào năm 2001, cũng xem việc bước vào trung tâm Thúy Nga “là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời ca hát” của ḿnh.
 |
| Ca sĩ Trần Thái Ḥa: "Ca sĩ đến với Thúy Nga c̣n được sự đầu tư, hỗ trợ và nâng đỡ rất nhiều trong vấn đề quảng cáo tên tuổi, ra CD, DVD... mà nếu tự thân th́ người ca sĩ khó ḷng có thể làm được.” |
Anh cho rằng, “ca sĩ đến với Thúy Nga c̣n được sự đầu tư, hỗ trợ và nâng đỡ rất nhiều trong vấn đề quảng cáo tên tuổi, ra CD, DVD... mà nếu tự thân th́ người ca sĩ khó ḷng có thể làm được.”
12 năm gắn bó với Thúy Nga, Trần Thái Ḥa có cơ hội chứng kiến sự hưng vong trong hơn một thập niên qua của trung tâm băng nhạc lớn nhất hải ngoại này, cũng như nh́n được cách mà Thúy Nga cư xử với các ca sĩ.
Anh tâm sự: “Thời gian 6 năm đầu làm việc với Thúy Nga, khi băng lậu rất ít, là thời gian Thúy Nga rất rộng răi với các ca sĩ độc quyền, trong đó có Ḥa. Ngoài việc trả tiền catse và tiền quần áo mỗi lần thu video, trung tâm c̣n trả tiền lương tháng để giữ chân ca sĩ. Tiền ca sĩ kiếm thêm khi đi show bên ngoài, Thúy Nga không hề đụng đến.”
Nhưng ba năm tiếp theo đó, Thúy Nga bắt đầu trở nên chật vật trong vấn đề phát hành DVD, CD, bởi băng đĩa lậu phát triển một cách mạnh mẽ. Trước t́nh h́nh đó, Thúy Nga đưa ra đề nghị “không trả tiền lương tháng cũng như tiền quay video và quần áo cho ca sĩ nữa.”
“Ḥa rất hiểu điều đó, hiểu sự đầu tư lớn của Thúy Nga vào chương tŕnh nhưng tiền thu vào lại không bao nhiêu, nên Ḥa cùng các ca sĩ khác đều đồng ư với giải pháp đó để tất cả cùng tồn tại.” Anh nói tiếp.
Tuy nhiên, sự khó khăn mà Thúy Nga cũng như bao nhiêu trung tâm ca nhạc khác gặp phải không chỉ dừng lại ở đây. Khi mà t́nh h́nh băng đĩa lậu càng lúc càng trở nên tệ hại hơn, đời sống khó khăn hơn, th́ dường như ư thức người xem cũng tệ hơn khi người ta chỉ muốn lấy, muốn xem nhưng không muốn trả tiền một cách ṣng phẳng và công bằng.
Ca sĩ Trần Thái Ḥa chia sẻ tiếp bằng tâm tư của người trong cuộc, thấu hiểu và cảm thông, “Ba năm qua, đứng trước t́nh trạng có thể phải đóng cửa, Thúy Nga có cuộc họp khẩn cấp với ca sĩ, để đi đến một quyết định tùy theo hợp đồng mà ca sĩ sẽ phải đóng lại cho trung tâm từ 10% đến 25%.”
“Dĩ nhiên là ai cũng buồn và không muốn điều đó, khi mà t́nh h́nh đi show của ca sĩ cũng không nhiều như trước. Nhưng nhớ lại thời Thúy Nga ăn nên làm ra đă rất rộng răi, nâng đỡ, cho ḿnh nhiều cơ hội đến với nghề nghiệp, đến với khán giả. Giờ đến lúc trung tâm gặp khó khăn, th́ ḿnh làm được ǵ ḿnh làm để trung tâm có thể tồn tại.”
Với tâm t́nh có trước có sau như vậy, Trần Thái Ḥa và nhiều ca sĩ đă ở lại cùng Thúy Nga cho đến hôm nay, trong sự chung sức đó.
Người viết bài cũng đă gọi điện thoại, để lại tin và lời nhắn với ư muốn phỏng vấn một số ca sĩ có nhiều năm xuất hiện trên PBN như Hương Lan, Như Quỳnh, Thế Sơn, nhằm nghe thêm ư kiến về trung tâm Thúy Nga. Tuy nhiên, đến khi bài viết này được hoàn thành, vẫn chưa có sự hồi đáp từ những ca sĩ nổi tiếng đó.
***
Nh́n lại chặng đường ba thập niên đă qua, ông Tô Văn Lai, chủ nhân trung tâm Thúy Nga-PBN, cho rằng, “đời người ta cần hai loại thức ăn, vật chất và tinh thần. Nhưng bán thức ăn vật chất th́ mau giàu, lại không bị những vấn đề về chính trị, thị trường cũng lớn hơn v́ sắc dân nào cũng có thể ăn được. Trong khi kinh doanh thị trường tinh thần, ca nhạc th́ chỉ có những người Việt Nam biết thôi.”
Ông ví von, “năm người vào tiệm phở th́ phải kêu năm tô, nhưng chỉ cần mua một cuốn băng PBN th́ có thể năm gia đ́nh coi, mà nhiều khi cũng không phải là mua băng gốc.”
Dù ông Lai nói một cách năo ḷng rằng “đến giờ thấy ḿnh đi sai đường rồi” nhưng cứ nh́n cách Thúy Nga đang đầu tư vào chương tŕnh PBN 109, kỷ niệm 30 năm thành lập Thúy Nga trong dịp Lễ Độc Lập tới đây, lại thấy thấm thía câu nói hóm hỉnh của ca sĩ Don Hồ: “Do có ḷng đam mê nghệ thuật, Thúy Nga chấp nhận bỏ nhiều hơn và nhận về ít hơn để cảm nhận được 'cái đă' của sản phẩm ḿnh làm ra. Đó là 'cái sướng' của người làm nghệ thuật.”
Và cũng là niềm vui, hạnh phúc của những người yêu mến PBN.
---
Liên lạc tác giả: NgocLan@Nguoi-viet.com
Thúy Nga Paris – Chặng đường 30 năm
