Nếu trưa có nắng sẽ nh́n thấy 2 tia nước từ khe nhỏ của khúc gỗ dưới đáy giếng phun lên, một tia màu trắng tinh, một tia màu hồng nhạt.
Hàng trăm năm nay người bản Khộp (xă Ngọc Lâu, Lạc Sơn, Ḥa B́nh) vẫn coi cái giếng đó như vật báu. Mặc cho thời tiết khô hạn th́ nước ở đó vẫn đầy ăm ắp, đáy giếng phun ra 2 tia nước với 2 màu sắc khác nhau. Ở đây c̣n có tục tắm tiên như một nét văn hóa độc đáo, đồng thời trừ tà ma.
Cách thị trấn không quá xa nhưng cuộc sống ở bản người Mường này khá thanh b́nh, nguyên sơ. Anh Bùi Văn Quyết, trưởng bản Khộp, tự hào: "Bản Khộp chúng tôi chẳng có thứ ǵ quư giá ngoài chiếc giếng này. Từ ngày có con người ở đây th́ đă có giếng rồi. Dù thời tiết khô hạn thế nào th́ giếng này không bao giờ cạn. Mùa đông nước giếng rất ấm áp, ngược lại mùa hè th́ vô cùng mát.
Người dân địa phương cho biết, nếu giữa trưa có nắng sẽ nh́n thấy 2 tia nước với hai màu khác nhau hoàn toàn phun lên từ đáy mạnh mẽ, một tia màu trắng tinh, một màu hồng nhạt. Hai tia nước này bắn lên từ một khe nhỏ của khúc gỗ dưới đáy giếng.
Anh Quyết vui vẻ nói: "Chỉ khi trời thật đẹp, trong xanh và có nắng th́ hai tia nước này mới phun ra như thế. Chúng tôi cũng không hiểu có phải v́ phản xạ với ánh nắng mặt trời hay không nhưng trong bản ai cũng cho rằng đó là nước thần phun ra".
Mới đây giếng Khộp được xây xung quanh nhằm thuận lợi cho việc sinh hoạt của người dân.
Cụ Bùi văn Beo (92 tuổi) là người được nghe và chứng kiến nhiều sự tích ly kỳ nhất xung quanh giếng thần này. Cụ kể: "Tôi cũng chẳng biết giếng có từ khi nào. Có ăn nước giếng, chứng kiến bao biến đổi mới thấy giếng này thiêng lắm. Mọi người có đổ bỏ bất cứ thứ ǵ xuống cũng không thể làm nước giếng bẩn được. Thế nhưng kiểu ǵ cũng bị báo oán đấy".
Đă có nhiều người ở đây không tin vào sự linh thiêng của giếng nên đă đổ chất thải xuống, chỉ vài ngày sau ốm thập tử nhất sinh. Không thầy mo, thầy lang nào chữa nổi. Có lần một cậu thanh niên mới lớn đứng cạnh giếng chửi thề thế là bị méo mồm và nằm liệt ngay. Chữa chạy tứ phương đều không được sau có người ta mách là làm lễ xin thần giếng và múc nước giếng uống mới khỏi.
Điều đặc biệt ở giếng thần này là từ già tới trẻ, nam hay nữ đều tắm tiên ngay bên miệng giếng. Anh Quyết cười b́nh thản: "Đó là truyền thống của bản chúng tôi rồi. Nam nữ, già trẻ lớn bé đều tắm tiên ở đây mà chẳng ai ngại ngùng ǵ cả. Cứ khoảng 11h trưa và 5h chiều là mọi người kéo nhau ra tắm.
Người bản Khộp tắm trần chung với nhau mà không bao giờ mảy may một ư nghĩ xấu nào cả. Thấy các cụ nói là tắm ở giếng thần này sẽ gột rửa được những tội lỗi trần tục. Hơn nữa con gái ở bản Khộp đều rất trắng trẻo là v́ tắm nước giếng thần này".
Theo những vị cao niên hiểu biết trong bản th́ tục tắm tiên ở giếng thần có liên quan đến lời đồn ma quái hàng trăm năm nay. Cụ Bùi Văn Chinh chia sẻ: "Ông cụ nhà tôi kể lại, thời kỳ c̣n hoang sơ con ma rừng hay bắt người mang về hang trên núi. Con ma rừng đă giết hại rất nhiều người trong vùng mà bất lực không có cách nào chế ngự được.
Rồi một vị pháp sư danh tiếng xứ Mường Bi từ ông Mă đạp nước cưỡi mây dùng bùa phép yểm được con ma này. Vị pháp sư này căn dặn dân bản Khộp phải thường xuyên tắm nước giếng thần th́ con ma mới không dám bắt. Thế là từ đó giếng Khộp (giếng thần) có tục tắm tiên nổi tiếng khắp các miền".
Chiều xuống, Bùi Thị Ré và mấy người con gái cùng bản đang té nước tắm cho nhau. Không biết việc nh́n thấy người lạ lạc vào nơi tắm tiên có làm cho các cô các chị ngại hay không. Chỉ biết họ vẫn say sưa đắm ḿnh vào ḍng nước mát. Ré hồn nhiên chia sẻ: "Tắm tiên thế này có ǵ mà ngại chứ. Bọn ḿnh tắm thế này từ bé rồi. Lớn lên vẫn tắm, có làm sao đâu".
Sang phía bên phải là đám trai làng, già có trẻ có đang tồng ngồng tắm. Họ đi tắm như đi hội, cười đùa, chọc ghẹo nhau. Một chàng trai cao to, béo trắng nổi bật trong đám đông ấy cũng trả lời rất thản nhiên rằng tắm tiên không cảm thấy ngại, nh́n thấy thiếu nữ đẹp tắm cũng như nh́n thấy đàn ông tắm cả thôi.
Có lẽ v́ thế chăng mà từ trước đến nay những người dân nơi đây coi việc tắm tiên như một nét văn hóa cần được lưu truyền. Và tuyệt nhiên chưa từng xảy ra chuyện ǵ ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục của những người dân xứ Mường này.
Theo các vị cao niên này th́ dưới đáy giếng Khộp có một khúc gỗ kỳ lạ, nó được coi là khúc gỗ chấn long mạch của giếng. Cụ Bùi Văn Beo kể: "Dưới đáy giếng thần có một khúc gỗ rất kỳ lạ. Mặc dù bị ngâm dưới đáy giếng hàng ngh́n năm nhưng chẳng bị mục ruỗng mà cứng như thép".
Giếng thần bản Khộp, Ḥa B́nh.
Theo cụ Bùi Văn Chính, đây là một lời nguyền liên quan đến việc giữ rừng của người Mường xưa kia. Khúc nhội nằm ở đáy giếng nhằm khơi long mạch cho người bản Khộp là vật yểm của thầy pháp sư sau khi đánh nhau với ma rừng, cứu người bản Khộp. Chính nhờ khúc gỗ đó mà nước hàng ngày cứ phun lên, người dân tắm nước này sẽ tránh được tà ma.
Anh Bùi Văn Quyết trưởng bản Khộp chỉ tay nơi khúc gỗ dưới đáy giếng chia sẻ: "Không có loại gỗ nào ngâm ngh́n năm trong nước mà không bị mục ruỗng. Đây lại là loại gỗ không phải quư nhưng lại tồn tại được như vậy th́ thật kỳ lạ. Có lần bản chúng tôi mang khúc gỗ này lên định làm củi nhưng ŕu, búa chém vào cũng chẳng hề hấn ǵ".
Để chứng minh cho sự linh thiêng của khúc gỗ nhội anh Quyết kể, cách đây khoảng hơn chục năm, UNICEF cho tiền xă Ngọc Lâu xây dựng hệ thống nước sạch. Giếng nước thần cũng là một điểm cần nạo vét. Cán bộ địa phương chỉ đạo vớt khúc gỗ nằm dưới đáy giếng lên để dễ dàng cho việc nạo vét bùn. Lúc đó hàng chục trai bản được huy động dùng dây thừng, đ̣n để vớt khúc gỗ lên. Mặc dù nước không sâu, cây gỗ không quá lớn nhưng phải mất cả ngày đám thanh niên mới đưa được khúc gỗ đó lên bờ. Sáng hôm sau, cả bản Khộp hoảng loạn, ai nấy đều hoang mang v́ giếng không c̣n một giọt nước. Không những vậy khu vực ao chuôm quanh vùng cũng khô cạn, đất đai quanh giếng cũng nứt nẻ khác thường.
Ông Chinh tiếp lời: "Quả đúng là thế, hôm đó cảm giác ở bản Khộp này sắp có biến. Trẻ con khóc không tài nào dỗ được. Bà con kéo nhau ùn ùn ra giếng nh́n thất thần. Cảm nhận được điều chẳng lành, các vị cao tuổi bàn nhau cho thanh niên trai tráng thả lại khúc gỗ xuống đáy giếng. Trước sự chứng kiến của dân làng, nước từ đâu lại phun lên mạnh mẽ. Mọi vật lại trở về b́nh thường".
Để giải mă cho những bí ẩn đó cần có những nghiên cứu nghiêm túc của các nhà khoa học. Tuy vậy việc tin vào giếng thần, tin vào khúc gỗ chấn long mạch của người bản Khộp lại như một nét văn hóa tâm linh của người dân xứ Mường.
Ông Bùi Văn Chấn, Chủ tịch UBND xă Ngọc Lâu cho biết: "Giếng thần Ngọc Lâu là kho báu quư giá của người Mường bản Khộp. Những câu chuyện ly kỳ, thần thánh hóa đă có từ xa xưa. Nó như những câu chuyện truyền thuyết mà đời này kể cho đời khác nghe. Với người bản Khộp, giếng thần là nguồn sống của các loài người nên họ luôn có ư thức bảo vệ, không ai có thể xâm phạm đến khu giếng này nếu có ư đồ xấu".
Việc nước giếng không bao giờ cạn và rất ấm áp vào mùa đông, mát mẻ vào mùa hè là chuyện hoàn toàn có thật. C̣n nguyên nhân nước giếng đầy là do khúc gỗ nhội đúng hay không th́ c̣n phải chờ các nhà khoa học t́m hiểu.
Anh Bùi Văn Quyết, trưởng thôn bản Khộp, chia sẻ: "Bản thân tôi là người trẻ tuổi nhưng cũng từng nghe rất nhiều câu chuyện ly kỳ xung quanh giếng Khộp này. Quả đúng bà con trong bản từ xưa tới nay ai ai cũng ra đây tắm tiên. Mặc dù hiện nay nhà nước cũng đă xây hệ thống nước hút từ giếng về từng nhà nhưng bà con bản Khộp vẫn chưa bỏ được tục tắm tiên ở giếng này. Chúng tôi hy vọng, các cơ quan chức năng sẽ sớm t́m lời giải thích cho những bí ẩn đùn nước 2 màu từ khúc gỗ dưới đáy giếng".
Theo
Cảnh Sát Toàn Cầu
Giếng thần phun nước hai màu ở Ḥa B́nh
