"Trại tù internet": Vạch mặt cách thức giới an ninh Nga theo dõi, giám sát và bắt bớ bằng kỹ thuật số

[trungthuc]

Hiện nay giới báo chí và các nhân vật hoạt động chống đối chính quyền Putin đã tránh di chuyển bằng tuyến tàu điện ngầm Moscow, mặc dù đây từng là phương tiện di chuyển tiết kiệm nhiều nhất.

Hệ thống camera an ninh Nga nhận dạng khuôn mặt bằng AI sẽ "phản ứng với những ai nằm trong danh sách đen", họ sẽ trở thành đối tượng dể bị cảnh sát săn đuổi, chặn đường, tra hỏi.

Maksimova, người từng bị bắt hai lần vào năm 2019 và năm 2020, vì tham gia biểu tình bảo vệ môi trường, cho biết, các cỗ máy AI đã liệt cô vào "một diện đối tượng khả nghi nào đó".

Đối với nhiều người Nga như cô Maksimova, ngày càng khó trốn tránh khỏi các con mắt giám sát của camera AI, vì giới an ninh Nga dò theo các tài khoản mạng xã hội và kết hợp với camera Ai để giám sát các nhân vật chống đối chế độ độc tài Putin này.
Ngay cả các mạng xã hội từng được người dùng ca ngợi cũng đang được khai thác để trở thành công cụ kiểm soát dư luận: chính quyền sử dụng chúng để bắt lính, tìm kiếm những người trốn tránh nghĩa vụ quân sự.

Nước Nga dưới thời Tổng thống Putin đang khai thác kỹ nghệ kỹ thuật số để theo dõi, kiểm duyệt và kiểm soát dân chúng, xây dựng một "trại tù internet khổng lồ", dạng trại cưỡng bức lao động các tù nhân chính trị thời hiện đại.

Giới an ninh Nga đã từng gây áp lực buộc các tập đoàn lớn như Google, Apple và Facebook phải lưu trữ thông tin dữ liệu người đăng ký sử dụng trên các máy chủ của Nga nhưng không có kết quả, Nga đã dựng lên một kế hoạch "internet có chủ quyền" nhằm cắt đứt ra khỏi phần còn lại của thế giới.

Việc kiểm soát internet nghiêm ngặt của Nga chưa đạt đến mức "Bức tường lửa vĩ đại" ở Trung Quốc đại lục, nhưng việc đàn áp trực tuyến của Điện Kremlin đang trở nên nổi bật trong thời gian ngắn vừa qua.

Sau khi Nga xua quân xâm lược Ukraine vào tháng 2 năm ngoái, việc kiểm duyệt tin tức và truy tố trực tuyến đối với các bài đăng và bình luận trên mạng xã hội đã tăng đột biến đến mức phá vỡ mọi kỷ lục.

Khoảng một tuần sau cuộc xâm lược trắng trợn của quân Nga, Facebook, Instagram và Twitter đã bị ngăn chặn ở Nga, và những người sử dụng các nền tảng này vẫn bị bắt giữ và truy tố.

Marina Novikova, 65 tuổi, đã bị kết án trong tháng rồi về tội "lan truyền thông tin sai lệch về quân đội đối với các bài đăng phản chiến trên Telegram", bà Marina bị phạt hơn 12,400 đô la.

Một tòa án ở Moscow vào tuần trước đã kết án nhân vật chống đối Mikhail Kriger 7 năm tù vì nhữnglời bình luận trên Facebook bày tỏ mong muốn "treo cổ Putin".

Blogger nổi tiếng Nika Belotserkovskaya, sống ở Pháp, cũng bị án tù vắng mặt 9 năm vì các bài đăng trên Instagram lan truyền các "thông tin giả" về quân đội.

Không có bất cứ mạng xã hội nào là an toàn đối với người dùng ở Nga. Các cỗ máy thông minh nhân tạo có khả năng dò tìm các bài đăng có tin tức tuyên truyền chống lại quân đội Nga.

Oculus, một hệ thống AI còn có khả năng quét nội dung ảnh và video trực tuyến để truy tìm ra các nội dung "bất hợp pháp", "chống chế dộ Putin".

Các giới hoạt động dân chủ nói rằng thật khó để biết rõ, họ có đang bị "thứ khủng khiếp" này sàng lọc, truy quét hay không, vì không có ai đứng ra công bố cách thức và quy định hoạt động của các cỗ máy giám sát rộng rãi này.

Giám sát kỹ thuật số toàn diện

Những nỗ lực của chính phủ Nga thường được so sánh với Trung Quốc, nơi mà chế độ Bắc Kinh sử dụng giám sát kỹ thuật số trên quy mô to lớn. Các thành phố của TQ được bao phủ bởi hàng triệu camera nhận dạng khuôn mặt, hình dạng cơ thể, dáng vóc người đi bộ. Các cá nhân nằm trong "danh sach đen" của nhà nước thường xuyên bị theo dõi, bằng camera hoặc qua điện thoại di động, email và tài khoản mạng xã hội của họ để bóp nghẹt mọi tiếng nói phản kháng.

Điện Kremlin dường như cũng muốn theo đuổi con đường tương tự này. Kiểm soát con người có thể lan sang các khía cạnh khác của cuộc sống gọi là "xây dựng một hệ thống nhà nước giám sát, cưỡng chế và trừng phạt kỹ thuật số toàn diện".

Một đạo luật hồi tháng 12 năm rồi yêu cầu các công ty taxi chia sẻ cơ sở thông tin dữ liệu của họ với cơ quan an ninh và Bộ Công an Nga, người đi taxi bị thu thập thông tin cá nhân, ngày giờ, địa điểm, thanh toán.