Nhân công Trung Quốc đắt hơn xưa

NEW YORK (Reuters) - Từ nhiều năm nay, hàng hóa giá rẻ có nguồn gốc từ Trung Quốc đã góp phần trấn áp lạm phát tại Hoa Kỳ. Nhưng nay, Trung Quốc đang muốn thúc đẩy chi tiêu trong nước và giảm bớt tình trạng lệ thuộc vào xuất cảng để phát triển, các công ty đa quốc sản xuất hàng hóa tại đó đang đối đầu với phí tổn cao hơn vì nhân công không còn rẻ như trước nữa.

Công nhân trong một xưởng may ở Huaibei, tỉnh Anhui (An Huy) Trung Quốc. Trung Quốc đang muốn thúc đẩy chi tiêu trong nước, một động thái sẽ nâng mức lương và nhân công Trung Quốc sẽ không còn rẻ như xưa nữa. (Hình: ChinaFotoPress/Getty Images)

Các đại công ty từ Emerson Electric tới Honeywell International cảm thấy áp lực đặt lên lợi nhuận vì những gia tăng lương bổng với tỉ lệ hai con số tại Trung Quốc. Các công ty khác cũng cảm thấy như vậy, như nhà sản xuất đồ chơi Mattel, dây chuyền thực phẩm ăn liền Yum! Brands và hãng sản xuất máy điện toán Dell, theo các phân tích gia và các nhà đầu tư.

Họ có nhiều giải pháp ngoài việc tăng giá hàng, chẳng hạn như áp dụng việc tự động hóa hoặc di chuyển vào sâu nội địa Trung Quốc kém phát triển hơn. Một số công ty trông mong vào các lợi ích lâu dài từ giới tiêu thụ Trung Quốc giàu có hơn.

“Những gia tăng về phí tổn sản xuất đã là một ngọn gió ngược đối với lợi nhuận,” theo lời ông Mark Frey, trưởng ban tài chánh của công ty Fairchild Semiconductor International, nói vào tháng trước. “Giá kim loại và năng lượng, tỉ giá hối đoái và lạm phát lương bổng tại Trung Quốc, là những thứ khó tiên đoán hơn.”

Yum, tên tiệm ăn số 1 của Tây Phương trong nền kinh tế phát triển nhanh nhất trên thế giới, thu được một phần ba tiền lời của họ từ Trung Quốc. Công ty cho biết lợi nhuận cho cả năm sẽ sụt giảm trong năm nay, vì lạm phát lao động ở lứa tuổi thanh thiếu niên.

Gần một phần ba tổng số nhân lực của Emerson Electric là ở Trung Quốc, nơi công ty thu dụng hơn 40,000 người. Giữa những gia tăng lương bổng tới 20%, công ty nói họ có thể di chuyển một phần công việc sản xuất vào nội địa của Trung Quốc, và họ có thể di chuyển 20% khả năng sản xuất tới các nước Á Châu khác.

Một yếu tố phức tạp là các công ty cạnh tranh tại địa phương, nhiều công ty do nhà nước làm chủ và không quá lo lắng về lợi nhuận, đang thách đố các công ty như Emerson về giá cả.

Các công ty đa quốc đã nhận ra rằng họ không thể cạnh tranh về giá cả: họ phải làm cho sản phẩm của họ nổi bật, làm cho chúng nhỏ hơn, nhanh hơn hoặc tiết kiệm năng lượng hơn. Rồi, tùy theo sản phẩm, họ có thể đòi giá cả cao hơn.

Lương bổng trong việc sản xuất là một phần nhỏ so với lương bổng ở Hoa Kỳ nhưng đang thu hẹp khoảng cách, để đáp ứng tình trạng lạm phát của Trung Quốc, hiện ở mức cao trong ba năm nay. Trong khoảng 1978 và 2009, tiền lương tăng vọt gần 13% một năm, gấp sáu lần nhịp độ tăng lương ở Hoa Kỳ.

Kể từ năm 2006, sự phát triển đó đã gia tốc.

Vào năm 2015, tiền lương chung quanh Thượng Hải, được điều chỉnh theo năng suất, sẽ là 61% lương bổng tại những tiểu bang có phí tổn thấp ở Hoa Kỳ như Alabama, theo nhóm Boston Consulting Group. Chuyên chở và những yếu tố khác làm cho khoảng cách đó thu hẹp hơn.

Vài năm sắp tới sẽ có một làn sóng đầu tư của các nhà sản xuất đa quốc tại căn cứ nhà của họ ở Hoa Kỳ, khi tiền lương gia tăng và một đồng yuan mạnh làm cho Trung Quốc không còn một trung tâm sản xuất hấp dẫn nữa.

Ở những nơi tại Trung Quốc mà một thời thừa thãi lao động, và số cung cân bằng với số cầu, sự cân bằng đó đã bị sụp đổ. Sự thay đổi không có nghĩa các công ty sẽ đóng cửa các nhà máy ở Trung Quốc và sa thải công nhân, nó chỉ có nghĩa giảm bớt việc mở rộng hoặc đầu tư trong tương lai.

Hạ tầng cơ sở phát triển tốt của Trung Quốc là một lợi thế đối với các nước khác như Philippines, Indonesia và Việt Nam. Và bất cứ thiệt hại ngắn hạn nào cho lợi nhuận sẽ phải được cân nhắc với cơ hội lâu dài tại một nước Trung Quốc giàu có hơn. Ðối với nhiều nhà sản xuất, các phí tổn như dầu hỏa và kim loại là một khó khăn lớn hơn so với phí tổn lao động tăng vọt.

Các nhà sản xuất kể cả Honeywell đang nhìn vào nội địa, nơi lương bổng thấp hơn, hoặc họ đang tự động hóa dây chuyền sản xuất.

Trong quá khứ, thay vì sản xuất bằng máy, các công ty sử dụng 10 công nhân sẽ có lợi hơn. Ðiều đó có thể không còn đúng nữa.

(n.n/nguoi-viet.)