RUSSIA Nước Nga và Những Trung Tâm Thương Mại "Ma"

[Gibbs]

Bản nhạc sôi động vang lên giữa những gian hàng hoang lạnh

Có câu "Miệng nhà giàu nói đâu ra đấy", nhưng tại trung tâm thương mại Goodzone ở ngoại ô Moscow, những bản nhạc Pop sôi động đang vang lên lại chẳng thể khỏa lấp được thực tại đắng cay. Từng được kỳ vọng là biểu tượng của sự thịnh vượng khi mở cửa rầm rộ vào năm 2014, Goodzone giờ đây giống như một "nghĩa địa" của giấc mơ mua sắm. Những gian hàng mặt kính từng trưng bày hàng hiệu phương Tây nay bị bịt kín bằng những tấm ván gỗ khô khốc. Cụm rạp chiếu phim tám màn hình hiện đại bỗng chốc trở nên hoang phế, đèn hành lang tắt ngóm, tạo nên một khung cảnh mà những người làm việc tại đây gọi là "bán tận thế".

Dù vẫn mở cửa bảy ngày một tuần, nhưng thực tế Goodzone đang chết dần chết mòn. Một nhân viên thu ngân tên Ivan đã chỉ vào màn hình máy tính với vẻ mặt buồn bã. Một chiều thứ Năm cuối tháng 4, cả ngày chỉ có vỏn vẹn 13 giao dịch với tổng doanh thu chưa đầy 45 USD. Anh nhớ lại thời hoàng kim, con số đó thường phải là 300 giao dịch. "Đông chết héo, hè chết tươi", sự vắng lặng này chính là minh chứng rõ nhất cho sự trì trệ đang len lỏi vào từng ngóc ngách của nền kinh tế Nga.

Những con số biết nói và nỗi lo "Cách mạng"

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", sau khi chiến sự tại Ukraine bùng nổ, Nga đã cố gắng gồng mình vượt qua các lệnh trừng phạt bằng cách đổ tiền vào quân sự và xuất khẩu dầu sang Trung Quốc, Ấn Độ. Thế nhưng, những dấu hiệu kiệt quệ bắt đầu xuất hiện khi GDP giảm 1,8% trong hai tháng đầu năm 2026. Ngay cả Tổng thống Vladimir Putin cũng phải thừa nhận sự chậm lại này và yêu cầu các quan chức giải trình tại sao các chỉ số kinh tế vĩ mô lại không đạt kỳ vọng.

Sự lo lắng không chỉ dừng lại ở các báo cáo. Lãnh đạo Đảng Cộng sản Nga, Gennady Zyuganov, đã đưa ra một cảnh báo đanh thép tại Hạ viện rằng đất nước có thể đối mặt với một cuộc cách mạng kiểu Bolshevik nếu chính phủ không chấn chỉnh lộ trình kinh tế. Ông thẳng thắn chỉ trích: "Chúng tôi đã cảnh báo nhiều lần, với lộ trình này, nền kinh tế chắc chắn sẽ thất bại". "Nước chảy chỗ trũng", khi dự trữ quốc gia dần cạn kiệt, chính phủ buộc phải tăng thuế thu nhập và thuế doanh nghiệp, đồng thời nâng VAT lên 22% từ đầu năm 2026 để tìm kiếm nguồn thu.

"Người giàu thêm giàu, người nghèo thêm khổ"

"Được lòng ta, xót xa lòng người", trong khi các tỷ phú Nga vẫn thấy tài sản của họ tăng thêm 11% bất chấp lệnh trừng phạt, thì người dân bình thường đang phải thắt lưng buộc bụng. Tại thị trấn nhỏ Golitsyno, bà Lyubov Sergeevna sống dựa vào khoản lương hưu ít ỏi của hai vợ chồng, khoảng 854 USD mỗi tháng. Bà bi quan nhìn giá cả leo thang từng ngày nhưng lương chẳng hề tăng theo. "Chúng tôi sẽ chịu đựng vì đại nghĩa, chẳng còn cách nào khác", bà chia sẻ với một nỗi buồn man mác.

Không chỉ giá cả, ngay cả việc kinh doanh trực tuyến cũng gặp khó khăn do các đợt cắt internet và sóng điện thoại thường xuyên tại các thành phố lớn – điều mà chính phủ giải thích là để đảm bảo an ninh công cộng. Oksana, một quản lý bán hàng tại St. Petersburg, than phiền rằng khách hàng đôi khi không thể đặt hàng hay thanh toán vì sự cố mạng. "Khôn ngoan chẳng lại với giời", trong bối cảnh các kho dự trữ đã phần nào cạn kiệt và tình hình kinh tế vĩ mô ngày càng phức tạp, việc giúp các doanh nghiệp thích ứng đang là bài toán nan giải nhất của Điện Kremlin. Chu kỳ bùng nổ dựa vào chi tiêu quân sự dường như đã đi đến hồi kết, để lại những trung tâm thương mại vắng lặng như một lời nhắc nhở về cái giá của xung đột.