USA Mỹ – Iran giằng co sinh tử

[Gibbs]

Sau những va chạm nảy lửa trên biển, sự chú ý của dư luận quốc tế hiện đang đổ dồn về thủ đô Islamabad của Pakistan – nơi được hy vọng sẽ trở thành "nhịp cầu" nối lại những đổ vỡ, dù bóng ma xung đột vẫn đang lởn vởn ngay sát sườn.

Islamabad trong vòng vây an ninh: Khi hòa bình chỉ là hy vọng mong manh

Sáng nay, bầu không khí tại Islamabad đặc quánh sự căng thẳng. Khu vực "Vùng Đỏ" – trái tim chính trị của Pakistan, nơi đặt trụ sở Quốc hội và các đại sứ quán – đã bị phong tỏa nghiêm ngặt. Cảnh sát túc trực tại mọi ngả đường, các khách sạn hạng sang như Serena và Marriott đã được sơ tán toàn bộ khách lưu trú để sẵn sàng đón tiếp các phái đoàn ngoại giao. Người dân địa phương được yêu cầu làm việc tại nhà, xe cộ đình trệ, tất cả tạo nên một khung cảnh tĩnh lặng đến đáng sợ trước giờ G.

Việc thắt chặt an ninh này cho thấy tính chất đặc biệt quan trọng và cũng đầy rủi ro của vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran. Dù phía Tehran vẫn giữ thái độ "lửng lơ con cá vàng", chưa chính thức xác nhận việc tham dự, nhưng các nguồn tin thân cận tiết lộ một phái đoàn Iran dự kiến sẽ đặt chân đến Pakistan vào thứ Ba này.

Vụ bắt giữ tàu Touska: "Gậy ông đập lưng ông" hay bước đi chiến lược?

Hòa đàm chưa thấy đâu, nhưng tiếng súng đã vang lên trên biển. Chủ nhật vừa qua, tàu khu trục USS Spruance của Mỹ đã nã đạn vào buồng máy tàu vận tải Touska mang cờ Iran sau khi con tàu này phớt lờ các cảnh báo chặn đường. Video từ CENTCOM cho thấy lính Thủy quân lục chiến từ tàu USS Tripoli đã đổ bộ từ trực thăng xuống boong tàu giữa màn đêm đen kịt.

Hành động này như một gáo nước lạnh dội vào nỗ lực ngoại giao. Phía Iran giận dữ cáo buộc Mỹ phá hủy thiết bị điều hướng, trong khi các chuyên gia hải quân nhận định chiếc Touska có thể bị coi là "chiến lợi phẩm" theo luật chiến tranh biển. Số phận của thủy thủ đoàn – dù là người Ấn Độ, Philippines hay Iran – vẫn đang nằm trong vòng nghi vấn. Thật đúng là "Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa", khi nỗ lực xây dựng lòng tin bằng cách dỡ bỏ một phần phong tỏa trước đó đã hoàn toàn phá sản.

Những "nút thắt" khó gỡ trên bàn đàm phán

Tại sao Iran lại chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán khi tình hình đang sục sôi? Câu trả lời nằm ở sự bế tắc của các lựa chọn chiến lược. Rashid Al-Mohanadi, chuyên gia từ Hội đồng Trung Đông về Quan hệ Toàn cầu, nhận định: "Ngoài chiến tranh, Iran chỉ còn lá bài đàm phán trên bàn". Tuy nhiên, khoảng cách giữa đôi bên vẫn xa vời vợi như "Mặt trăng với mặt trời".

Các điểm mấu chốt gây tranh cãi bao gồm:

Kho dự trữ Uranium: Mỹ muốn Iran chuyển giao 400kg Uranium làm giàu 60% sang Mỹ, một yêu cầu mà Tehran coi là "không thể chấp nhận".

Thời gian đình chỉ hạt nhân: Washington muốn một quãng nghỉ 20 năm, trong khi Iran chỉ chấp nhận 5 năm.

Eo biển Hormuz: "Huyết mạch" dầu mỏ của thế giới vẫn đang bị siết chặt. Dù có thông báo mở lại, nhưng thực tế không một tàu chở dầu nào dám đi qua sau những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump về việc tiếp tục phong tỏa cho đến khi đạt được thỏa thuận.

Hệ lụy toàn cầu: Khi "Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết lây"

Cuộc xung đột này không chỉ dừng lại ở biên giới hai nước mà đang bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu. Tại Hàn Quốc, hãng hàng không Korean Air đã phải tăng phụ phí nhiên liệu lên gấp 7 lần so với trước chiến tranh. Một tấm vé đi Mỹ giờ đây trở thành món đồ xa xỉ với mức phí phụ trội khổng lồ.

Tại Mỹ, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cảnh báo giá xăng có thể sẽ không quay đầu về mức dưới 3 USD/gallon cho đến tận năm 2027. "Cơm không lành, canh không ngọt" giữa các cường quốc đang khiến người dân khắp thế giới phải móc hầu bao chi trả cho những giọt xăng đắt đỏ.

Nỗi lo của các quốc gia vùng Vịnh và bóng hồng "ngoại lệ"

Các quốc gia vùng Vịnh đang đứng ngồi không yên. Mối lo ngại lớn nhất của họ là làm sao kiềm chế mối đe dọa quân sự từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm. Trong khi đó, tại miền Nam Lebanon, một sự việc đáng tiếc khác lại xảy ra khi hình ảnh một binh sĩ Israel phá hoại tượng Chúa Kitô bị lan truyền, buộc Ngoại trưởng Israel phải lên tiếng xin lỗi nhằm xoa dịu dư luận Kitô giáo. Những tia lửa nhỏ này hoàn toàn có thể bùng phát thành một đám cháy lớn nếu không được kiểm soát khéo léo.

Tất cả đang chờ đợi một câu trả lời: Iran có thực sự tham gia đàm phán tại Pakistan hay không?
Nếu có, đó sẽ là tia hy vọng le lói giữa màn đêm chiến tranh. Nếu không, nguy cơ xung đột leo thang là điều khó tránh khỏi.