South America Từ cung điện Miraflores đến “nhà kho” MDC Brooklyn: Maduro bước vào chiếc lồng sắt nước Mỹ

[Gibbs]

Mặt tiền tân cổ điển của Dinh Miraflores – nơi Nicolás Maduro ngồi trên chiếc ghế quyền lực hơn một thập niên, giữa những hàng cọ và nghi thức – vốn được dựng lên để nhắc người ta rằng quyền lực có thể khoác áo lộng lẫy đến mức nào. Nhưng chỉ sau một cuối tuần, bức tranh ấy bị xé toạc.

Nơi Maduro đang bị giam giữ bây giờ không phải cung điện, cũng chẳng phải “biệt thự an ninh” nào đó. Đó là Metropolitan Detention Center (MDC) Brooklyn – một khối nhà cao lớn, khắc khổ, nhìn như nhà kho công nghiệp bên bờ nước khu Sunset Park, New York. Một nơi mang tiếng xấu vì bạo lực, vì phàn nàn về vệ sinh, vì những lần phong tỏa kéo dài và những câu chuyện khiến người nghe phải nuốt khan.

MDC Brooklyn: nhà giam liên bang và “sân khấu” cho các nhân vật tai tiếng
MDC Brooklyn mở cửa từ năm 1994, là trại giam liên bang “khổng lồ” với hơn 1.300 nam nữ bị tạm giam hoặc chờ xét xử tại các tòa án liên bang ở New York City. Những người bước vào đây không chỉ là tội phạm “thường”, mà còn có đủ hạng nhân vật khiến cái tên MDC trở thành một thứ danh sách… khó nuốt.

Cùng một tòa nhà nơi Maduro và vợ là Cilia Flores dự kiến bị giam trong thời gian chờ xét xử về cáo buộc liên quan âm mưu cocaine, từng chứa những cái tên như:
Luigi Mangione – bị truy tố liên quan vụ sát hại CEO UnitedHealthcare Brian Thompson ở Manhattan năm 2024.
Rapper Tekashi 6ix9ine (Daniel Hernandez) – từng nhận tội năm 2019 trong vụ án racketeering, và mới ra đầu thú để thụ án 3 tháng vì vi phạm điều kiện giám sát.
Cựu tổng thống Honduras Juan Orlando Hernández – từng bị giam ở đây sau khi bị dẫn độ năm 2022, trước khi chuyển trại và sau đó được Tổng thống Trump ân xá vào cuối năm ngoái.
“Ông trùm âm nhạc” Sean “Diddy” Combs – bị giam tại MDC trong thời gian xét xử ở Manhattan.
Và một dàn “gương mặt hồ sơ” khác: R. Kelly, Sam Bankman-Fried, Martin Shkreli, Ghislaine Maxwell, Michael Cohen… thậm chí cả mục sư Al Sharpton từng bị tạm giữ gần 90 ngày vì bất tuân dân sự năm 2001.

Ở MDC, danh tiếng không giúp bạn ấm hơn, sạch hơn, hay dễ thở hơn. Nó chỉ khiến bạn… bị nhìn chằm chằm kỹ hơn.

“Môi trường khắc nghiệt”: bạo lực, phong tỏa, và những lời tố cáo điều kiện tồi tệ
Cựu quản lý trại giam MDC Brooklyn, Cameron Lindsay, nói thẳng: đây là một môi trường “tough”, lạnh lùng và trần trụi – “một khoảng cách rất xa so với bất kỳ thứ gì sang trọng”. Mọi thứ vận hành theo quy trình, quy định và kỷ luật, nhưng chính bộ máy ấy đôi khi bị chỉ trích là tạo ra một không khí bức bối và thiếu nhân tính.

Những năm gần đây, MDC liên tục bị soi vì hàng loạt vụ việc:
Năm 2019, một vụ cháy điện làm mất điện, khiến nhà giam chìm trong tối tăm và lạnh giá suốt nhiều ngày, dẫn tới biểu tình phản đối.
Năm 2020, nơi đây ghi nhận ca dương tính Covid-19 đầu tiên trong hệ thống giam giữ liên bang.
Chỉ riêng tháng 3 vừa rồi, Bộ Tư pháp cho biết có khoảng hai chục tù nhân/bị can bị truy tố trong 12 vụ việc tấn công bạo lực và tuồn hàng cấm, trong đó có cả một cựu nhân viên quản giáo và một người bị cáo buộc liên quan MS-13.
Năm 2024, có 9 người bị truy tố trong 5 vụ án liên quan giết người, nghi giết người hoặc tấn công.

Trong các hồ sơ pháp lý trước đây, đội luật sư của Combs từng viện dẫn điều kiện giam giữ ở MDC để xin tại ngoại, cho rằng có tòa từng nhận định nơi này “không phù hợp cho giam giữ trước xét xử”. Luật sư của Ghislaine Maxwell cũng từng phản đối cách đối xử: bị giam biệt lập, bị giám sát ngặt nghèo 24/7, kèm than phiền về mùi “nước thải” và phân chuột rơi từ cửa thông gió.

Tất cả những chi tiết ấy đổ dồn vào một câu hỏi: nếu MDC vốn đã khắc nghiệt với người thường, thì với một cựu nguyên thủ bị cả thế giới nhìn vào, nó sẽ vận hành theo chế độ nào?

Maduro và Flores: biệt giam gần như chắc chắn, vì “độ nhạy” địa chính trị
Theo Lindsay, trường hợp Maduro còn nhạy hơn nhiều vụ nổi tiếng trước đó. Ông cho rằng Maduro và vợ có khả năng rất cao sẽ bị giữ trong điều kiện biệt lập, tách khỏi khu giam giữ chung, thay vì “được” hòa vào đám đông tù nhân nơi đây.

Lý do không chỉ là an ninh cá nhân, mà còn là hệ quả địa chính trị: “Cả thế giới đang theo dõi”, và vì vậy, theo Lindsay, chính quyền Mỹ – đặc biệt là hệ thống nhà tù liên bang – phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho họ.

Chuyên gia tư vấn nhà tù Craig Rothfeld bổ sung: việc giam biệt lập ít nhất 48 giờ đầu là điều không lạ, để kiểm tra y tế và đánh giá phân loại trước khi quyết định chỗ giam dài hạn. Khi tiếp nhận người mới, nhân viên trại cũng đánh giá rủi ro băng đảng, quan hệ trong trại, các mối liên kết có thể gây nguy hiểm.

Khu giam nữ nằm riêng ở phần được gọi là East Building. Trường hợp của Flores sẽ là bài toán khó: đưa vào khu phòng tập thể cùng tù nhân nữ khác, hay giữ ở khu “khóa chặt” hơn với buồng riêng.

Bay trực thăng sang Manhattan… rồi lại quay về “chiếc hộp” Brooklyn
Maduro và Flores đã không nhận tội trong phiên ra tòa ban đầu ở Manhattan. Họ được đưa từ Brooklyn sang bằng trực thăng cho lần xuất hiện đó – một hành trình ngắn nhưng đối nghịch đến chua chát: rời khối bê tông xám để bước vào ánh đèn tòa án, rồi lại quay về.

Tại MDC, họ vẫn được phép gặp luật sư hằng ngày, có thể qua thăm gặp trực tiếp hoặc gọi video theo quy định. Nhưng ngoài những tiếp xúc pháp lý bắt buộc và các lần di chuyển đi tòa, Lindsay dự đoán Maduro sẽ bị cô lập tối đa: hạn chế mọi tiếp xúc, tránh mọi “va chạm” với tù nhân khác.

Phiên tòa kế tiếp của Maduro được lên lịch ngày 17 tháng 3.

Và từ giờ đến lúc đó, đời sống của một người từng quen với thảm đỏ, đoàn tùy tùng, biểu ngữ và tiếng hô… có thể chỉ còn là nhịp cửa sắt đóng mở, ánh đèn trần lạnh buốt, và sự im lặng dày như tường nhà giam.