Iran sẵn sàng cho tàu Nhật đi qua eo biển Hormuz

[troopy]

Iran cho biết sẵn sàng tạo điều kiện để các tàu Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch vận chuyển năng lượng đang gần như bị phong tỏa.

"Chúng tôi không đóng cửa eo biển. Nó vẫn mở", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói trong cuộc phỏng vấn hôm 20/3, thêm rằng Tehran chỉ áp đặt hạn chế đối với tàu thuộc những nước tham gia cuộc tấn công chống lại Iran và vẫn hỗ trợ nước khác trong bối cảnh lo ngại về an ninh gia tăng.

23 tàu thương mại, trong đó có 10 tàu chở dầu, đã bị tấn công hoặc gặp sự cố tại eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) hôm 18/3 ước tính gần 20.000 thủy thủ và khoảng 3.200 tàu đang mắc kẹt tại vùng biển này.


Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong một cuộc phỏng vấn tại Tehran tháng 12/2025. Ảnh: Kyodo News

Theo ông Araghchi, Iran sẵn sàng đảm bảo an toàn cho tàu của các quốc gia như Nhật Bản đi qua eo biển Hormuz nếu họ phối hợp với Tehran. Ngoại trưởng Araghchi cho hay vấn đề này đã được thảo luận trong cuộc hội đàm gần đây với người đồng cấp Nhật Bản Toshimitsu Motegi.

Ngoại trưởng Iran lưu ý các cuộc thảo luận vẫn tiếp diễn, nhưng ông không thể tiết lộ chi tiết. Nhật Bản nhập khẩu hơn 90% lượng dầu thô từ Trung Đông, phần lớn trong số đó đi qua eo biển Hormuz.

Công ty dữ liệu và phân tích Kpler ở Bỉ cho hay từ ngày 1/3 đến 19/3, khoảng 114 lượt tàu hàng đã di chuyển qua eo biển Hormuz, trong đó có 69 tàu dầu, hầu hết di chuyển về phía đông để rời khỏi vịnh Ba Tư. Phần lớn trong số đó là tàu chở dầu Iran, tiếp theo là Hy Lạp, Trung Quốc, theo thống kê của BBC.

Công ty tư vấn hàng hải Clarksons cho biết có những dấu hiệu cho thấy các tàu có thể đang quá cảnh qua eo biển với sự "đặc cách" của Iran, khi một số tàu đi theo lộ trình gần bờ biển Iran hơn bình thường. Dữ liệu theo dõi tàu chở dầu Karachi treo cờ Pakistan cho thấy nó đã di chuyển sát bờ biển Iran ngày 15/3, thay vì lộ trình giữa eo biển như thông thường.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Araghchi nói rằng Iran ở thế bị động trong xung đột với Mỹ, Israel và cuộc tấn công xảy ra khi Tehran đang đàm phán với Washington. "Đây là hành động gây hấn vô cớ, bất hợp pháp", ông nói, thêm rằng phản ứng của Iran là tự vệ và sẽ tiếp tục "cho đến khi nào cần thiết".

Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh đất nước ông không hướng đến "lệnh ngừng bắn tạm thời, mà chiến sự phải chấm dứt triệt để, toàn diện và lâu dài". Bất kỳ giải pháp nào cũng phải bao gồm các đảm bảo nhằm ngăn chặn những cuộc tấn công tái diễn trong tương lai, cũng như bồi thường thiệt hại do xung đột.

Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế, trong đó có Nhật Bản, lên tiếng phản đối chiến dịch của Mỹ và Israel, đồng thời đánh giá cao lập trường "cân bằng và công bằng" truyền thống của Tokyo cũng như mối quan hệ hữu nghị lâu dài giữa hai nước.

Ông lưu ý một số quốc gia đang nỗ lực làm trung gian hòa giải để chấm dứt xung đột và Iran sẵn sàng đón nhận, xem xét các đề xuất. Theo Ngoại trưởng Iran, Mỹ chưa sẵn sàng tiếp nhận giải pháp thực sự.

Chiến sự Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2 đã leo thang thành cuộc đối đầu rộng lớn hơn, làm dấy lên lo ngại về sự ổn định khu vực và an ninh nguồn cung năng lượng đi qua eo biển Hormuz.

Nhiều quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Thụy Điển và Bahrain đã cam kết tham gia "nỗ lực thích hợp" nhằm đảm bảo an toàn cho việc đi qua eo biển Hormuz, song không nêu chi tiết cách thức mà họ sẽ thực hiện.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 20/3 tuyên bố không muốn đạt thỏa thuận ngừng bắn khi Mỹ đang gây tổn thất nặng nề cho Iran, nhưng sẽ xem xét giảm dần hoạt động quân sự. Một quan chức cấp cao Iran sau đó nói rằng Tehran không nhận thấy dấu hiệu nào thể hiện Washington đang "giảm dần" chiến dịch tấn công như lời ông Trump.

VietBF@sưu tập