Tại sao chúng ta luôn lịch sự với người lạ nhưng lại gay gắt với người thân?: Sự thật đáng phải suy ngẫm

[pizza]

Chúng ta thường mang bộ mặt rạng rỡ nhất ra ngoài xã hội nhưng lại đem những cảm xúc tồi tệ nhất trút xuống người thân, gia đình. Sự "lệch lạc" trong cách bộc lộ cảm xúc này chính là mầm mống phá vỡ bến đỗ bình yên duy nhất của mỗi người.

Trong cuộc sống thường nhật, chúng ta có thể kiên nhẫn mỉm cười với một nhân viên phục vụ hay khách sáo với người giao hàng, nhưng lại dễ dàng nổi nóng với người thân: cha mẹ, bạn đời hay con cái. Đằng sau sự tương phản này là những ẩn ức tâm lý về cảm giác an toàn và sự sai lầm trong cách vận hành các mối quan hệ thân mật.

Những ẩn ức tâm lý đằng sau việc lịch sự với người lạ, gay gắt với người thân
Khách sáo với người lạ: Bản năng tự vệ xã hội
Trong môi trường giao tiếp xã hội, sự lịch thiệp là một loại "giáp bảo vệ". Chúng ta chọn cách nhường nhịn và mỉm cười không phải vì giả tạo, mà vì sự lựa chọn lý trí để duy trì ổn định. Chúng ta không biết chắc phản ứng của người lạ sẽ ra sao nếu mình thất lễ, vì vậy, sự khách sáo chính là ranh giới an toàn.

Ví dụ: Nếu bạn bè đến muộn, ta sẵn lòng nói "Không sao đâu". Nhưng nếu người yêu đến muộn, ta lập tức chất vấn: "Tại sao không đi sớm hơn?".

Khắt khe với người thân: Sự bóp méo cảm giác an toàn
Sự khắc nghiệt với người nhà thực chất là một kiểu biểu đạt cảm xúc bị biến dạng dựa trên sự tin tưởng tuyệt đối. Vì thấu hiểu rằng "gia đình sẽ không bao giờ rời bỏ mình", chúng ta vô thức biến những người bao dung mình nhất thành "thùng rác" để trút bỏ mọi áp lực từ công việc và cuộc sống.Chúng ta coi tình yêu vô điều kiện của người thân là lá bài để bản thân được quyền tùy tiện. Giống như câu chuyện "đầu cá" chua xót: Người mẹ cả đời giả vờ thích ăn đầu cá để nhường thịt cho con, đến mức đứa trẻ lớn lên thực sự tin rằng đó là sở thích của mẹ.

Kỳ vọng lý tưởng hóa và sự hy sinh thầm lặng
Chúng ta thường đặt lên vai người thân những kỳ vọng phi thực tế: Muốn cha mẹ phải hiểu mọi lựa chọn của mình, muốn bạn đời phải đọc được mọi suy nghĩ khi mình chưa nói ra. Khi những kỳ vọng này sụp đổ, nó ngay lập tức biến thành lời chỉ trích.Bên cạnh đó, văn hóa "hy sinh" trong gia đình Á Đông đôi khi khiến con cái coi sự cống hiến của người thân là lẽ đương nhiên, mà quên mất rằng tình yêu cũng cần được nuôi dưỡng từ hai phía.

3 bài tập giúp cân bằng trong cảm xúc với người thân

3 Hành động nhỏ bồi đắp tình thân mỗi ngày

1. Một tin nhắn/cuộc gọi hỏi thăm không mục đích: Gửi lời hỏi thăm ăn uống, sức khỏe để người thân biết bạn luôn quan tâm.

2. Hành động chăm sóc cơ bản: Chủ động làm việc nhà, rót nước hoặc dành những cái ôm ấm áp.

3. Ghi nhớ và nhắc lại kỷ niệm đẹp: Ôn lại chuyện vui quá khứ để gắn kết tình cảm.

Để thay đổi thói quen tai hại này, chúng ta cần thức tỉnh ở ba phương diện:

Coi gia đình là "tài khoản cảm ứng" quan trọng nhất: Đừng vì nó "luôn tồn tại" mà mặc sức thấu chi. Hãy hiểu rằng tình cảm dù sâu đậm đến đâu cũng sẽ cạn kiệt nếu bị tổn thương tích tụ mỗi ngày.

Phân biệt giữa "Cảm giác an toàn" và "Đặc quyền gây thương tổn": Sự bao dung của người thân không phải là "giấy phép" để chúng ta mất kiểm soát trong lời nói và hành vi.

Dùng tâm thế "đối đãi khách hàng" để đối xử với người nhà: Hãy ghi nhớ sở thích của cha mẹ, chủ động gánh vác áp lực cùng bạn đời. Hãy đầu tư tâm sức để duy trì sợi dây liên kết gia đình giống như cách bạn bảo vệ các mối quan hệ xã hội quan trọng.

Quy tắc ứng xử và gắn kết gia đình
Lắng nghe không ngắt lời khi người thân đang nói.

Quy tắc 5 giây: Dừng lại 5 giây trước khi định nói lời cáu gắt để làm chủ cảm xúc.

Sử dụng cấu trúc "Con/Em cảm thấy..." thay vì chỉ trích "Bố mẹ/Anh luôn luôn...".

Dành ít nhất 15 phút "không điện thoại" mỗi tối để thực sự hiện diện bên gia đình.

Mỗi ngày chia sẻ ít nhất một điều tốt đẹp hoặc một khó khăn để nhận sự thấu hiểu.

Sự trưởng thành thực sự là khi ta biết dành những cảm xúc tốt đẹp nhất cho những người xứng đáng nhất. Khi học được cách dịu dàng với người thân, chúng ta không chỉ hàn gắn các mối quan hệ thân mật, mà còn tìm lại được điểm tựa vững chắc nhất trong thế giới tinh thần của chính mình.

VietBF@ sưu tập