Trong căn bếp nhỏ của một nhà hàng Trung Hoa tại New York, hơi nước bốc lên từ nồi nước sôi, còn Mã Thụy Lâm (Ma Ruilin 马瑞林) lặng lẽ kéo những sợi mì tươi cho buổi trưa đông khách.
Ít ai biết rằng người đàn ông 50 tuổi này từng là một quan chức trong hệ thống quyền lực của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ngày hôm nay, ông không còn mặc vest trong các phòng họp của bộ máy quyền lực ở Bắc Kinh, mà mặc tạp dề trong căn bếp nóng. Nhưng đổi lại, ông nói mình đã có được thứ mà trước đây không có: sự tự do để nói ra sự thật.
Từ quan chức Đảng đến người kéo mì nơi đất khách
Mã Thụy Lâm (Ma Ruilin 马瑞林) từng có một cuộc sống mà nhiều người mơ ước.
Ông trải qua 24 năm trong hệ thống Đảng Cộng sản Trung Quốc, thăng tiến dần trong bộ máy hành chính và cuối cùng trở thành Phó Bí thư Ban Công tác Mặt trận Thống nhất của tỉnh Cam Túc.
Đó là một con đường quyền lực ổn định.
Gia đình ông sống khá giả: vợ là giáo sư đại học, còn ông là quan chức đang trên đà thăng tiến.
Nhưng trong lòng ông ngày càng xuất hiện một cảm giác bất an.
Sau nhiều năm chứng kiến cách chính quyền xử lý các vấn đề tôn giáo và dân tộc thiểu số, ông nói mình bắt đầu mất niềm tin vào hệ thống mà ông phục vụ.
Cuối cùng, ông quyết định làm điều mà nhiều đồng nghiệp của ông sẽ không bao giờ hiểu:
bỏ lại tất cả và trốn sang Hoa Kỳ.
“Tôi biết nếu tôi không rời đi, tôi sẽ tiếp tục làm những điều sai trái,” ông nói.
Bộ máy “Mặt trận Thống nhất” – vũ khí chính trị của Bắc Kinh
Theo lời Mã Thụy Lâm (Ma Ruilin 马瑞林), một trong những cơ quan quyền lực nhưng ít được biết đến nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc là Ban Công tác Mặt trận Thống nhất (United Front Work Department – UFWD).
Cơ quan này được thành lập từ thời Mao Trạch Đông và được coi là một trong những “vũ khí kỳ diệu” giúp củng cố quyền lực của Đảng.
Dưới thời lãnh đạo hiện nay, hệ thống này đã mở rộng nhanh chóng.
Mã Thụy Lâm (Ma Ruilin 马瑞林) cho biết nhân sự của bộ phận này gần như tăng gấp đôi kể từ năm 2019.
Theo ông, Mặt trận Thống nhất không chỉ làm công tác tuyên truyền trong nước, mà còn có nhiệm vụ tác động, gây ảnh hưởng và giám sát cộng đồng người Hoa ở nước ngoài.
“Có hoạt động của họ ở Mỹ – điều đó là chắc chắn,” ông nói.
FBI: Hàng trăm đặc vụ Trung Quốc hoạt động tại Mỹ
Những cáo buộc của Ma trùng khớp với cảnh báo của giới chức Mỹ.
Roman Rozhavsky – Phó Giám đốc bộ phận phản gián của FBI – cho biết có “hàng trăm” cá nhân hoạt động cho Trung Quốc đang hoạt động bên trong lãnh thổ Hoa Kỳ.
Theo ông, đây là một chiến dịch đàn áp xuyên quốc gia nhằm đe dọa và kiểm soát cộng đồng người Trung Quốc ở nước ngoài.
Các phương thức bao gồm:
• Theo dõi
• gây áp lực lên gia đình ở Trung Quốc
• thuê thám tử tư
• đe dọa hoặc tấn công các nhà hoạt động
“Đây là một chiến dịch rất rộng và rất hung hăng,” Rozhavsky nói.
FBI thừa nhận rằng trong nhiều lĩnh vực, Trung Quốc có nguồn lực vượt trội hơn trong cuộc chiến gián điệp này.
Các mạng lưới ảnh hưởng trong cộng đồng người Hoa
Theo các nhà nghiên cứu, hệ thống Mặt trận Thống nhất hoạt động thông qua nhiều tổ chức dân sự.
Một số ví dụ bao gồm:
• hội đồng hương
• hội sinh viên
• các tổ chức cộng đồng
Bề ngoài, những tổ chức này giúp người nhập cư làm các thủ tục như xin bằng lái xe hoặc tìm việc làm. Nhưng theo FBI, một số trong số đó cũng trở thành nơi tuyển mộ người phục vụ cho các chiến dịch gây ảnh hưởng của Bắc Kinh.
Một báo cáo của tổ chức Jamestown Foundation cho biết đã xác định hơn 2.000 tổ chức liên quan đến hệ thống Mặt trận Thống nhất tại bốn nước dân chủ: Mỹ, Anh, Canada và Đức.
Gần một nửa trong số đó nằm tại Hoa Kỳ.
Hệ thống giám sát tôn giáo trong nước Trung Quốc
Trước khi rời Trung Quốc, Ma từng tham gia vào các chương trình giám sát tôn giáo.
Là người Hồi giáo Hui, ông được giao nhiệm vụ theo dõi các cộng đồng tôn giáo, bao gồm:
• người Hồi giáo
• các nhà thờ Kitô giáo
• các tổ chức tín ngưỡng địa phương
Theo lời ông, các hoạt động bao gồm:
• đóng cửa nhà thờ Hồi giáo
• tháo dỡ mái vòm
• sa thải các imam
• lắp camera giám sát
• xây dựng cơ sở dữ liệu về các lãnh đạo tôn giáo
Ông nói rằng nhiều dữ liệu này sau đó được sử dụng để bắt giữ hoặc đưa người vào trại giam.
Tân Cương – nơi khiến ông thay đổi suy nghĩ
Bước ngoặt lớn đối với Ma xảy ra khi ông được cử tới Tân Cương để học cách quản lý cộng đồng Hồi giáo.
Theo ông, các quan chức từ nhiều tỉnh được đưa tới đây để quan sát mô hình quản lý.
Ông nói mình đã tận mắt thấy một hệ thống kiểm soát xã hội cực kỳ chặt chẽ.
Theo ước tính của Mỹ và Liên Hợp Quốc, tới hai triệu người Uyghur và các nhóm Hồi giáo khác đã từng bị giam trong mạng lưới trại cải tạo.
Chính quyền Trung Quốc phủ nhận các cáo buộc này và nói rằng các cơ sở đó chỉ là “trung tâm đào tạo nghề tự nguyện.”
Nhưng với Ma, trải nghiệm đó khiến ông bắt đầu đặt câu hỏi về vai trò của mình.
“Tôi nhận ra rằng mình đã làm điều gì đó sai lầm khủng khiếp,” ông nói.
Từ Uber Eats đến chủ nhà hàng mì Lanzhou
Khi đến Mỹ năm 2024 cùng vợ và hai con, cuộc sống của Ma thay đổi hoàn toàn.
Ông từng là quan chức cấp tỉnh, nhưng ở New York, công việc đầu tiên của ông là giao đồ ăn cho Uber Eats.
Gia đình sống trong một căn nhà thuê ở khu Flushing – nơi có đông người Hoa.
Hiện nay, ông điều hành hai nhà hàng mì Lanzhou, món ăn đặc sản quê hương với nước dùng bò halal và mì kéo bằng tay.
Công việc vất vả hơn nhiều so với cuộc sống trước kia.
Nhưng ông nói mình chưa bao giờ hối hận.
Lời thú tội và sự chuộc lỗi
Hiện Mã Thụy Lâm (Ma Ruilin 马瑞林) đang nộp đơn xin tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ.
Nhưng mẹ và các chị em của ông vẫn còn ở Trung Quốc.
Ông biết rằng việc lên tiếng có thể khiến họ gặp rắc rối.
Tuy vậy, ông nói mình không còn lựa chọn.
“Điều tôi làm bây giờ là sự ăn năn – là lời xin lỗi,” ông nói.
Ông hy vọng câu chuyện của mình sẽ mang lại một chút hy vọng cho những người vẫn đang sống trong hệ thống mà ông từng phục vụ.
Có thể lời thú tội của một người như Ma Ruilin chỉ là một đốm lửa nhỏ.
Nhưng chính những đốm lửa nhỏ ấy lại có thể soi sáng những góc tối mà cả một hệ thống cố gắng che giấu suốt nhiều năm.
English
Deutsch
Français
Español
Italiano
Português
Norsk
Nederlands
Dansk
Suomi
Polski
Čeština
Русский
日本語
한국어
中文(简体)
中文(繁體)
Magyar
Türkçe
العربية
ไทย
Latina
हिन्दी
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
