Thỏa thuận 15 điểm Mỹ gửi cho Iran để chấm dứt xung đột gồm điều khoản gì?

[troopy]

(Dân trí) - Thỏa thuận 15 điểm của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể được đưa ra đàm phán trong thời gian tới.


Tiêm kích trên tàu sân bay Mỹ tham gia chiến dịch tập kích Iran (Ảnh: Reuters).

Hai quan chức Pakistan ngày 25/3 cho biết Iran đã nhận được đề xuất 15 điểm từ Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc xung đột.

Các quan chức Pakistan mô tả đề xuất này bao gồm việc nới lỏng trừng phạt, hợp tác hạt nhân dân sự, giảm quy mô chương trình hạt nhân của Iran, sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), giới hạn tên lửa và quyền tiếp cận cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, cửa hẹp của vịnh Ba Tư.

Một quan chức Ai Cập tham gia vào các nỗ lực hòa giải giữa Iran và Mỹ đã mô tả đề xuất 15 điểm do phía Mỹ đưa ra “giống như một thỏa thuận toàn diện” để đạt được lệnh ngừng bắn trong cuộc xung đột.

Quan chức này cho biết đề xuất của Mỹ bao gồm các hạn chế đối với chương trình tên lửa của Iran và việc trang bị vũ khí cho các nhóm vũ trang trong khu vực, cũng như cho phép lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, theo quan chức Ai Cập, đề xuất này “đang được coi” như một cơ sở cho các cuộc đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran.

Quan chức Ai Cập cho biết các quan chức Iran vẫn “rất hoài nghi” về chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Quan chức này so sánh kế hoạch 15 điểm với kế hoạch 20 điểm của lệnh ngừng bắn Gaza. Điều này đồng nghĩa với việc cần “những nỗ lực to lớn để xem xét các chi tiết nếu cả hai bên đồng ý ngồi xuống đàm phán”.

Theo một quan chức Ai Cập và hai quan chức Pakistan, đề xuất này đã được gửi đến Iran.

New York Times dẫn nguồn tin cho biết, Mỹ đã gửi cho chính quyền Iran kế hoạch 15 điểm để chấm dứt xung đột ở Trung Đông. Theo báo Mỹ, kế hoạch này đề cập đến các vấn đề liên quan đến chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran. Ngoài ra, kế hoạch cũng đề cập đến vấn đề tự do hàng hải ở eo biển Hormuz.

Kênh Channel 12 của Israel dẫn nguồn tin phương Tây tiết lộ 14 điểm trong kế hoạch hòa bình của Mỹ, trong đó Iran phải tháo dỡ các năng lực hạt nhân hiện có, cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân, không làm giàu uranium, chuyển giao kho dự trữ uranium cho IAEA, tháo dỡ 3 cơ sở hạt nhân, ngừng tài trợ, chỉ đạo và trang bị vũ khí cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, mở cửa eo biển Hormuz, giới hạn chương trình tên lửa cả về tầm bắn và số lượng.

Đổi lại, theo thỏa thuận, Iran sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt do cộng đồng quốc tế áp đặt, Mỹ sẽ hỗ trợ Iran thúc đẩy chương trình hạt nhân dân sự, đồng thời cơ chế “tái áp đặt trừng phạt” - cho phép tự động áp đặt lại các lệnh trừng phạt nếu Iran không tuân thủ - sẽ bị loại bỏ.

Các bên trung gian hòa giải đang thúc đẩy một cuộc đàm phán trực tiếp giữa Iran và Mỹ, có thể diễn ra tại Pakistan ngay trong tuần này.

Theo các tuyên bố từ giới chức Mỹ, Washington và Tehran gần đây đã liên lạc thông qua các bên trung gian, trong đó có Pakistan. Tuy nhiên, Iran đã bác bỏ tuyên bố của giới lãnh đạo Mỹ về các cuộc đàm phán hiệu quả đang diễn ra giữa hai nước.

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi tin rằng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra tại Islamabad, Pakistan vào cuối tuần này.

"Tôi cho rằng nội dung đàm phán sẽ rộng hơn và không chỉ liên quan đến năng lượng hạt nhân, nguyên nhân dẫn đến xung đột. Lần này, tên lửa, các lực lượng dân quân đồng minh với nước cộng hòa Hồi giáo Iran và các đảm bảo an ninh cho Iran cũng sẽ được đưa ra thảo luận", ông Grossi nói thêm.

Theo nguồn tin của Axios, quân đội Mỹ dự định tiếp tục tấn công lãnh thổ Iran trong ít nhất 2-3 tuần nữa, ngay cả khi các cuộc đàm phán trực tiếp diễn ra giữa Washington và Tehran.

Axios đưa tin, Nhà Trắng đang tạo điều kiện cho một giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, đồng thời tăng cường áp lực quân sự và chuẩn bị lực lượng cho một cuộc đổ bộ tiềm tàng vào Iran.

VietBF@sưu tập

thanks