Bất chấp dọa dẫm của Trump, EU không mạo hiểm tham gia giải tỏa eo biển Hormuz

[vuitoichat]

Theo như vào hôm Chủ Nhật, 15/03 vừa qua đã được lời kêu gọi của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng có lại nhiều nước phương Tây không muốn tham gia vào việc bảo đảm an ninh hàng hải ở eo biển Hormuz khiến bất chấp lời kêu gọi của ông, mà cũng như vào ngày 16/03/2026 thì ông Donald Trump lại lên tiếng trách cứ nhiều nước phương Tây không muốn tham gia vào việc bảo đảm an ninh hàng hải ở eo biển Hormuz .

Một tàu hải quân của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đang di chuyển song song với một tàu chở hàng ở eo biển Hormuz, nhìn từ Khor Fakkan, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, ngày 11/03/2026. AP - Altaf Qadri

Trong cuộc trả lời phỏng vấn dành cho báo tài chính Anh Financial Times, Donald Trump, cho rằng « việc những nước nào hưởng lợi từ eo biển này giúp bảo đảm không có điều tệ hại gì xảy ra là điều hoàn toàn bình thường ». Ông còn cảnh báo châu Âu sẽ phải gánh lấy « nhiều hệ quả tồi tệ cho tương lai của NATO » nếu từ chối tham dự điều mà ông gọi là « bảo đảm lưu thông hàng hải » ở Vịnh Ba Tư.

Những phát biểu này đã không được các nước « hồ hởi » đón nhận như kỳ vọng của nguyên thủ Mỹ. Theo nhận định từ một tướng Pháp với nhật báo Les Echos, lời kêu gọi « bảo đảm an ninh eo biển Hormuz » này chẳng khác gì « yêu cầu châu Âu tham gia vào một cuộc hải chiến, một cuộc chiến mà họ không hề khởi xướng và họ cũng chẳng muốn can dự ».

Các đồng minh của Mỹ, từ Á đến Âu, đều gạt trừ khả năng điều tàu đến Hormuz để hộ tống tầu dầu vì cho rằng có quá nhiều rủi ro. Một mặt, chiến dịch quân sự chống Iran cho đến hiện tại là do Mỹ và Israel đơn phương tiến hành. Không một nhà lãnh đạo nào có thể can dự mà không biết được hiện trạng thực tế của mối đe dọa từ Iran từ drone, tên lửa, thủy lôi, tầu ngầm cho đến dàn phóng tên lửa v.v…

Hải quân các nước đồng minh của Mỹ không có một thông tin gì về số lượng và các loại vũ khí mà Iran hiện đang sở hữu bất chấp những tuyên bố hùng hồn của nguyên thủ Mỹ cho rằng đã đánh chìm khoảng một trăm tầu chiến đối phương. Theo Les Echos, việc hộ tống tầu thuyền tại eo biển hẹp ở Vịnh Ba Tư là điều không dễ khi phải đi dọc hàng trăm km bờ biển Iran, và do vậy, dễ dàng rơi vào trong tầm bắn của lực lượng Pasdaran ở eo biển Hormuz.

Mặt khác, đối với các nước châu Âu và thành viên NATO, việc hồi phục lưu thông hàng hải ở Hormuz không phải là nhiệm vụ của khối liên minh quân sự, mà theo nguyên tắc là để « bảo vệ lãnh thổ các nước thành viên ». Trong trường hợp hiện tại, không một nước thành viên nào của NATO bị tấn công và do vậy, không thể khởi động điều khoản 5 của Hiệp ước thành lập khối, liên quan đến việc hỗ trợ phòng thủ lẫn nhau.

Thủ tướng Anh hôm thứ Hai tuyên bố sẵn sàng hợp tác với một liên minh quốc tế với các nước Vùng Vịnh và châu Âu về một kế hoạch cho phép mở cửa trở lại eo biển, một nhiệm vụ ông đánh giá là phức tạp, nhưng ông cũng khẳng định rõ là « không để Luân Đôn bị cuốn hút vào cuộc chiến rộng lớn ». Nước Pháp của tổng thống Macron nếu như trước đó có đề cập đến khả năng thành lập một nhiệm vụ quốc tế « thuần túy mang tính phòng thủ », bảo đảm an toàn cho tầu chở dầu và khí hóa lỏng, đó là vì ông đang nghĩ đến một sứ mệnh hậu xung đột.

Nhìn chung, từ những nước phản đối mạnh mẽ nhất cuộc chiến tranh Iran (Tây Ban Nha) cho đến những nước hòa dịu nhất (Ba Lan), châu Âu không có muốn bị hút vào cuộc chiến mà họ không được tham vấn trước, trừ phi Mỹ làm gương đi đầu đích thân hộ tống tầu hàng trước khi kêu gọi hỗ trợ. Chỉ có điều cho đến lúc này, bộ chỉ huy Mỹ đánh giá là những mối nguy hiểm đó vẫn chưa được loại bỏ cho việc hộ tống quân sự.

Nhìn từ toàn cảnh này, một sĩ quan Pháp đánh giá, « một liên minh quốc tế, nếu cần thiết, có khả năng hành động, nhưng điều này không thể tùy tiện. Lý tưởng nhất, Hoa Kỳ cần kiểm soát sâu bờ biển Iran đến khoảng 100 km. Và nếu một chiến dịch được phát động, nó sẽ hoàn toàn tự nguyện, và có thể sẽ không nằm trong khuôn khổ của NATO hay Liên minh châu Âu. Lời kêu gọi của Donald Trump dường như là một sự thừa nhận điểm yếu, xét đến hạm đội hải quân của Mỹ. »

Chỉ có điều, như lưu ý của Nicolas Mazzucchi, một chuyên gia về chiến đấu hải quân, « Hoa Kỳ đã bỏ bê chiến tranh thủy lôi, và năng lực chiến tranh thủy lôi của NATO nằm trong tay người châu Âu. Pháp, Bỉ, Hà Lan và Ý nằm trong số những quốc gia giỏi nhất trong lĩnh vực quân sự này. » Đây chính là điểm yếu của hải quân Mỹ !