Những đứa trẻ không biết 'mùi' Trung thu

Khi khắp Hà thành đã rộn ràng không khí đón Tết Trung tu, trên khắp các con phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Mã… bày bán đủ thứ đồ chơi sặc sỡ vẫn có một nơi mà trẻ con ở đó chưa bao giờ được “nếm mùi” ngày Tết của mình.
Nơi ấy chính là xóm Bụi, nằm thu mình dưới chân cầu Long Biên, ven sông Hồng, thuộc tổ 7, phường Phúc Xá, Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội. Sở dĩ được gọi là xóm Bụi vì nơi đây tập trung những gia đình nghèo đến từ khắp các tỉnh Thái Bình, Bắc Giang, Hưng Yên, Nam Định, Thanh Hoá... đến dựng lều trôi nổi trên sông, sống tạm bợ qua ngày.

Nhặt những thứ đời đem vứt

Cả xóm có tất cả 14 gia đình, trong đó có 16 trẻ em độ tuổi đến trường. Nghề nghiệp chính của những người dân xóm Bụi là nhặt rác ở chợ Long Biên và chài lưới trên sông Hồng. Nhiều lúc tranh thủ thời gian họ còn đi đội đá, đội cát cho các chủ thuyền… “Ngày nắng cũng như ngày mưa, ai ai cũng đều phải quần đảo ở chợ Long Biên nhặt nhạnh những thứ mà người khác vứt đi mới mong đủ ăn”, ông Minh, trưởng xóm Bụi cho biết.


Cũng vì hoàn cảnh khó khăn, nên những đứa trẻ ở đây ngay từ khi còn lẫm chẫm biết đi, đã theo bố mẹ lang thang khắp các ngõ ngách, triền sông, bến bãi để “học nghề”. Chúng lớn lên cùng nước sông Hồng, nắng, gió và mùi hôi thối của rác thải. Có lẽ vì thế mà em Nguyễn Thị Hà, mới học lớp 3 mà đã thành thạo mọi việc, trở thành lao động chính trong gia đình. Hà kể: “Từ 2g sáng, cháu đã theo mẹ ra chợ Long Biên nhặt con tôm con tép rơi vãi để bán, đến 6g về đi học. Tranh thủ thời gian cũng kiếm được 20.000 - 25.000 đồng”. Bà Lĩnh, mẹ Hà nói thêm: “Nhiều đứa ở đây còn không được đi học. Hằng ngày phải dậy từ sớm để đến mọi ngả đường, đứa nhặt rác, đứa đánh giầy, đứa ăn xin… để kiếm tiền phụ giúp gia đình”. Bài học của chúng không phải là bảng chữ cái “a, b, c…” thông thường mà là những buổi tập bơi, tập lặn, tập quăng chài, thả lưới hay để ý xem nơi nào kiếm được nhiều ve chai… Lớp học của chúng là chợ, là bờ đê, mặt nước.

Theo lời chỉ dẫn của cô Lĩnh, tôi đến gặp gia đình anh Tú, quê Vĩnh Phúc đến đây ở từ năm 1998. Vốn bị bệnh phổi nên sức khỏe yếu, anh chỉ làm được những việc nhẹ, viêc nhà giao toàn bộ cho vợ và 3 đứa con gánh vác. Đứa lớn nhất, cháu Mai năm nay mới 12 tuổi, ngoài ra anh còn nuôi thêm 2 đứa cháu vì “bố mẹ chúng chết hết cả”. Anh Tú tâm sự: “Ăn còn không đủ thì lấy đâu ra tiền cho các cháu đi học. Mỗi sáng ra ngoài đường thấy họ chở con đi học, nghĩ đến con mình đang ở nhà nhịn đói, lặn hụp mò cua, bắt cá mà ruột gan như thắt lại…”.

Những đứa trẻ này chưa một lần được nếm mùi Tết Trung thu…

“…Trung thu là cái gì? ”

Khi đang trò chuyện với chị Lĩnh, hỏi xem ở đây chuẩn bị Tết Trung thu cho các cháu như thế nào, thì Việt Anh (4 tuổi - cháu của chị Lĩnh) ngơ ngác hỏi: “Trung thu là cái gì?”. Chị Nguyễn Thị Thanh (43 tuổi), người dọn đến đây ở được 3 năm, thật thà nói: "Trung thu, ai chẳng muốn sắm cho con cái lồng đèn, cho chúng ít quà bánh phá cỗ, nhưng nghèo quá, phải chịu thôi".

Anh Tú chia sẻ: “Hiểu hoàn cảnh gia đình nên cũng không đứa nào vòi vĩnh, kêu ca, không dám đòi hỏi gì ở bố mẹ, hay xin tiền đi mua đồ chơi”. Thấy bố nói thế, bé Mai rụt rè kể về những ngày Trung thu mấy năm trước: “Bọn em thường la cà ở phố Hàng Mã xem họ có đánh rơi hay vứt đi thứ gì thì nhặt về chơi". Khác với Lan, Mai hơn em 7 tuổi nhưng đã “người lớn” hơn: em muốn bố mau khỏi bệnh để có sức khoẻ giúp mẹ bớt khó nhọc. Em ước được cắp sách đến trường… Sau này em muốn trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho những người nghèo không có tiền đi bệnh viện như nhà chú Học, bác Tâm, bác Lĩnh ở xóm em”. Trong khi đó, Hà lại ước “được lên bờ sinh sống để không phải chịu cảnh dột nát, chao đảo của cái nhà lụp xụp mỗi khi có trận mưa xuống”.

Ông Bình, tổ trưởng tổ 7, phường Phúc Xá nơi xóm Bụi cư ngụ bảo: “Đời sống của những hộ dân ở đây cũng bớt khó khăn hơn nhiều so với những năm trước nhưng nhiều gia đình vẫn phải chạy ăn từng bữa, gạo đong từng cân một. Với họ Trung Thu không tồn tại trong tiềm thức”. Cuộc sống lam lũ, vất vả nơi đây đã cuốn bọn trẻ vào vòng xoáy mưu sinh. Chúng không có thời gian để chơi, để nô đùa, để nghĩ tới Trung Thu. “Khi các bạn cùng trang lứa đang được bố mẹ mua đủ thứ quà cho dịp Tết thiếu nhi thì những đứa trẻ ở đây vẫn phải lang thang kiếm sống…”, ông Minh nói và cho biết, năm nay ngoài những phần quà mà tổ dân phố chia đều cho mỗi cháu trong tổ, ông cũng đang lập danh sách những cháu có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn ở tổ trình lên phường đề nghị xem xét cấp thêm quà và tổ chức một chương trình riêng cho các cháu.

Theo DVO