Những h́nh phạt dă man có từ thời trung cổ, tồn tại hàng ngàn năm, là nỗi ám ảnh của cả kẻ tử tù lẫn đao phủ.
Tuy đă bị loại bỏ khỏi xă hội văn minh hàng trăm năm nay nhưng sự khủng khiếp của nó vẫn in bóng trong văn học và trí nhớ của loài người.
Lăng tŕ - 'cực h́nh ngoài mức cực h́nh'
Lăng tŕ (c̣n gọi là tùng xẻo, xử bá đao) là h́nh thức xử tử tàn độc, dă man và ghê rợn bậc nhất thời trung cổ. Lăng tŕ xuất hiện từ khoảng những năm 900 ở Trung Quốc và tồn tại cho đến khi được băi bỏ năm 1905.
Lăng tŕ cũng từng áp dụng rộng răi tại Việt Nam thời xưa dưới chế độ phong kiến, được gọi nôm na là tùng xẻo. Phương pháp tử h́nh này cũng được các vua chúa Việt Nam dưới triều Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức thi hành đối với những kẻ phản loạn, bất trung, bất hiếu”. Trong Bộ luật Gia Long thời Nguyễn xếp lăng tŕ vào loại “cực h́nh ngoài mức cực h́nh” và áp dụng với những kẻ mang các tội sau: Mưu phản và đại nghịch chống vua và xă tắc, mưu giết ông bà, cha mẹ, gian dâm và âm mưu giết chồng, giết một nhà ba người, chặt chân tay, phanh thân thể người c̣n sống, đầy tớ đánh chủ nhà đến chết, vợ cố ư đánh chết chồng.
Dựa theo những bức tranh vẽ và sách xưa viết lại th́ thường phạm nhân sẽ bị trói vào cột, đao phủ nghe hiệu lệnh bằng tiếng trống và chặt hết tay chân rồi dùng dao sắc xẻo từng miếng thịt cho đến chết. Tùy theo từng nơi, từng luật mà quy định mà phải sau đúng bao nhiêu nhát xẻo th́ nạn nhân mới được chết. Thịt bị lóc ra sẽ được trưng bày nơi công cộng với mục đích răn đe dân chúng. Có những nơi nhân đạo hơn, phạm nhân sẽ được sử dụng nha phiến trước khi hành h́nh để làm nhẹ bớt cơn đau đớn. H́nh phạt này áp dụng cho người sống và cả người đă chết nhằm mục đích lăng nhục.
Trong lịch sử Trung Quốc có nhiều người bị xử lăng tŕ, những người nổi tiếng như danh tướng Viên Sùng Hoan thời nhà Minh bị tùng xẻo tới hơn 3.000 nhát dao mới chết c̣n tên thái giám Lưu Cẩn th́ phải chịu đựng tới 3.357 nhát dao mới đứt hơi...
Sự khủng khiếp của h́nh phạt này c̣n được ghi lại trong văn học, tiêu biểu nhất gần đây là tiểu thuyết Đàn hương h́nh của nhà văn Mạc Ngôn (Trung Quốc) bên cạnh h́nh phạt tàn khốc nhất là dùng thanh kiếm gỗ đàn hương đâm vào hậu môn tội phạm xuyên suốt đến gáy và để nạn nhân sống ngắc ngoải trong nhiều ngày, là h́nh phạt lăng tŕ được tác giả mô tả tỉ mỉ với ba cấp độ: cấp một xẻo đến 3.357 miếng, cấp hai xẻo 2.896 miếng, cấp ba xẻo 1.585 miếng.
Voi giày
Là một h́nh phạt có từ hàng ngàn năm ở các quốc gia Nam Á và Đông Nam Á, đặc biệt tại Ấn Độ. Voi được sử dụng là voi châu Á được huấn luyện thuần thục. H́nh phạt này áp dụng cho các tử tội, thường là phạm tội nặng với triều đ́nh hoặc được sử dụng như một cách thức trả thù của vua đối với những người ủng hộ phe chống lại vua. Nạn nhân bị hành quyết thường bị voi dùng chân dẫm lên cơ thể, dùng ṿi cuốn đưa lên cao và quật xuống đất. Người ta có thể điều khiển voi làm cho nạn nhân chết nhanh hoặc chết từ từ để hành hạ. Không chỉ có các nước châu Á áp dụng h́nh phạt này, La Mă và Carthage cũng áp dụng cho việc xử tử đồng loạt một số đông tù nhân.
Tranh vẽ minh họa cho h́nh phạt voi giày
Trong lịch sử Việt Nam, vụ xử lăng tŕ, voi giày gây chấn động nhất có thể kể đến vụ vua Gia Long “trừng trị” vua quan Tây Sơn… Sách Đại Nam thực lục chính biên chép: Quang Toản và những người con khác của Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ là Quang Duy, Quang Thiệu và Quang Bàn bị 5 voi xé xác, đầu bị bỏ vào ṿ và giam trong ngục. Quang Tự, Quang Điện, Nguyễn Văn Trị rồi các con của Nguyễn Nhạc gồm Thanh, Hán, Dũng bị giết ngay sau khi bị bắt; chưa kể 31 người có quan hệ huyết thống với Nguyễn Huệ đều bị xử lăng tŕ. Lăng mộ nhà Tây Sơn như các lăng của vua Thái Đức và vua Quang Trung bị quật lên, hài cốt bị giă nát quăng đi, đầu ba vua Tây Sơn (Thái Đức, Quang Trung và Cảnh Thịnh) và bài vị vợ chồng Nguyễn Huệ th́ bị giam trong ngục tối. Nữ tướng Bùi Thị Xuân và con gái bị voi giày… Một vụ lăng tŕ nổi tiếng khác là vào năm 1835 những đầu đảng phiến lọan thành Phiên An gồm 6 người bị xử lăng tŕ…
Tru di tam tộc
Là một h́nh phạt tàn bạo thời phong kiến ở các nước châu Á như Việt Nam, Trung Hoa, có nghĩa là giết sạch ba họ gồm: họ cha, họ mẹ, họ vợ (hoặc họ chồng) của phạm nhân. Những kẻ phạm tội khi quân, phản quốc sẽ phải chịu h́nh phạt này.
Khi một người phạm tội bị kết án tru di tam tộc, những người trong cả ba họ của người đó từ trẻ đến già đều bị diệt . Họ nhà mẹ và họ nhà vợ trong trường hợp này bao gồm cả họ hàng của mẹ kế và vợ lẽ cũng không loại trừ. Kể cả trong trường hợp chính những người mẹ, mẹ kế và những người vợ lẽ của người đó đă qua đời trước khi kết án th́ họ hàng của họ vẫn phải thụ án. Do đó trong lịch sử, khi xảy ra án tru di tam tộc, thường có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người mang nhiều họ bị giết một lúc. Nhiều người có quan hệ họ hàng khá xa với người phạm tội cũng bị giết cùng. Vụ án nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam chính là Vụ án Lệ Chi Viên mà Nguyễn Trăi, công thần khai quốc nhà Hậu Lê bị kết án giết vua Lê Thái Tông.
Để tránh tai hoạ, những người cùng trong họ may mắn thoát nạn thường phải chạy đi nơi xa, mai danh ẩn tích, đổi sang họ khác. Sự truy nă của triều đ́nh phong kiến đối với những người này kéo dài nhiều năm và chỉ dừng lại khi có lệnh cải chính chính thức của triều đ́nh. V́ vậy có những trường hợp trốn tránh sau nhiều năm vẫn bị bắt giết. Điển h́nh là trường hợp cha con Nguyễn Văn Đức và Nguyễn Văn Đâu - con và cháu của vua Thái Đức Nguyễn Nhạc, dù nhà Tây Sơn đă mất năm 1802 nhưng họ vẫn bị nhà Nguyễn bắt và xử chém năm 1831 để đề pḥng phản loạn chống triều đ́nh, báo thù cũ.
Cung h́nh
Là một h́nh phạt thời phong kiến, đối tượng phạm tội bị cắt bộ phận sinh dục. Tuy kết cục của h́nh phạt này đa số không phải là cái chết nhưng là một đ̣n cực hiểm độc đối với thần kinh và tâm lư, có thể khiến người bị cung h́nh măi măi về sau sống trong sự hoảng loạn, sợ hăi, nhục nhă và ức chế.
Trong lịch sử Trung Hoa, Tư Mă Thiên phải chịu h́nh phạt cung h́nh. Sử gia Tư Mă Thiên khi nghĩ lại giây phút bị cung h́nh đă cay đắng viết: "Mỗi khi nghĩ đến nỗi nhục đó th́ mồ hôi ướt đầm áo, nghĩ ḿnh chỉ đáng canh cửa cho đàn bà hay tốt hơn là nên ẩn thân vào nơi sơn cùng thuỷ tận".
Tranh Martyrium of the Hippolyt của Dieric Bouts,
diễn tả một người đang bị tứ mă phân thây
(đôi khi gọi là tứ mă phanh thây) là một h́nh phạt thời phong kiến. Đây là h́nh phạt mà tứ chi của phạm nhân bị cột vào bốn sợi dây nối vào bốn con ngựa. Trên ngựa có thể có nài ngựa hoặc không. Khi hành h́nh, các nài ngựa sẽ thúc ngựa phi ra bốn hướng c̣n không có nài ngựa th́ người ta sẽ hét lớn hoặc đánh ngựa để chúng hoảng sợ bỏ chạy. Từ đó bốn sợi dây sẽ kéo tứ chi phạm nhân đến khi thân thể của phạm nhân bị xé thành năm mảnh gồm đầu, thân và tứ chi. Phạm nhân sẽ bị bỏ mặc cho máu chảy đến chết.
H́nh phạt này c̣n có một biến thể khác là ngũ mă phân thây với con ngựa thứ năm cột vào cổ phạm nhân. H́nh phạt này cũng được áp dụng khá rộng răi ở một số nước châu Á, châu Âu thời cổ đại, là một niềm khiếp sợ đối với phạm nhân và những người chứng kiến.
Trong hàng ngh́n năm xă hội loài người chưa tiến đến văn minh, c̣n có rất nhiều h́nh phạt tàn độc khác nữa như ném đá tới chết, lột da, xiết đai diêm vương, chặt ngang lưng, tự rạch bụng, bị ép phải đấu gươm, đấu súng... Cùng với sự tiến bộ của loài người, công lư cũng được thực thi một cách nhân đạo hơn.
Theo Đất Việt
Những h́nh phạt tàn khốc nhất trong lịch sử nhân loại
