USA "Gương vỡ lại lành" hay Cuộc đối đầu lịch sử? Khi Donald Trump lần đầu dự tiệc tối Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng

[Gibbs]

Trong không gian hào nhoáng của thủ đô Washington, nơi những tin đồn còn nhanh hơn cả ánh sáng, sự kiện cuối tuần này tại khách sạn Hilton đang trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý. Người ta vẫn bảo "Trăm nghe không bằng một thấy", và cuối cùng, sau nhiều năm "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt", Tổng thống Donald Trump đã quyết định chấm dứt chuỗi ngày tẩy chay để tham dự bữa tiệc tối thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA). Đây là một phép thử cho sự kiên nhẫn, lòng kiêu hãnh và cả những toan tính chính trị sâu xa.

Một sự hiện diện đầy mâu thuẫn và những dấu hỏi lớn

Khác với bất kỳ nhiệm kỳ nào trong lịch sử, sự hiện diện của ông Trump tại buổi gala này khiến những người tham dự phải nín thở chờ đợi. Liệu vị tổng thống vốn nổi tiếng với những phát ngôn "thẳng như ruột ngựa" sẽ sử dụng diễn đàn tôn vinh Tu chính án thứ nhất này để tiếp tục công kích báo giới, hay ông sẽ chọn cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn với những lời châm chọc hài hước theo lối "vừa đấm vừa xoa"?

Người xưa có câu "Lời chào cao hơn mâm cỗ", lời chào của ông Trump lần này mang theo cả một sức nặng ngàn cân. Nhiều người chỉ trích rằng việc mời ông Trump đến dự tiệc là một sự "bình thường hóa" những cuộc tấn công của ông vào tự do báo chí. Một bản kiến nghị với hơn 250 nhà báo kỳ cựu đã thẳng thừng tuyên bố: Sự xuất hiện của Trump là một sự mâu thuẫn sâu sắc với mục đích của sự kiện. Thế nhưng, phía WHCA lại tin rằng việc ông chấp nhận lời mời là một cách để khôi phục truyền thống đã có từ thời Tổng thống Calvin Coolidge năm 1924.

Tiệc tối giữa làn sóng tẩy chay và những "vở kịch" hậu trường

Dù hoàn toàn cháy vé, bữa tiệc năm nay không thiếu những nốt trầm từ những người chọn cách đứng ngoài cuộc. HuffPost, sau 17 năm gắn bó, đã quyết định vắng mặt. Biên tập viên Whitney Snyder cho rằng việc "nâng ly chúc mừng quyền lực của báo chí" cùng một người thường xuyên đe dọa bỏ tù nhà báo là một điều "nực cười và đáng xấu hổ".

Tuy nhiên, giới thạo tin lại nhìn nhận một góc độ khác. Việc ông Trump xuất hiện tại bữa tiệc tối của Paramount – hãng phim đang chờ chính quyền phê duyệt thương vụ mua lại công ty mẹ của CNN – ngay trước thềm gala cho thấy những sợi dây liên kết kinh tế và chính trị vẫn luôn đan xen chặt chẽ. Ngoài kia, những nhóm người biểu tình chống Trump và chống Paramount vẫn đang hô vang khẩu hiệu, tạo nên một bức tranh đối lập gay gắt giữa sự xa hoa bên trong và làn sóng phẫn nộ bên ngoài.

Nghệ thuật "Roast" và bóng ma của quá khứ

Nhắc đến tiệc tối WHCA, không ai có thể quên sự kiện năm 2011, khi Donald Trump ngồi dưới hàng ghế khán giả và trở thành mục tiêu châm chọc của Tổng thống Obama cùng diễn viên hài Seth Meyers. Nhiều nhà phân tích tin rằng chính sự "sỉ nhục công khai" đó đã thúc đẩy lòng quyết tâm tiến vào chính trường của ông. Năm nay, để tránh những phản ứng tiêu cực không đáng có, Hiệp hội đã mời nhà ảo thuật Oz Pearlman thay vì một diễn viên hài. Mục tiêu của Pearlman rất rõ ràng: "Công việc của tôi là đưa chúng ta lại gần nhau".

Nhưng liệu ông Trump có để yên? Con dâu của ông, Lara Trump, tiết lộ rằng tổng thống đã thuê cả một đội viết kịch bản hài hước. "Mèo khen mèo dài đuôi", ông Trump chắc chắn sẽ không bỏ lỡ cơ hội để "nướng" lại những người đã từng chỉ trích mình. Sự tự tin của ông cho thấy ông không đến đây để chịu trận, mà đến để khẳng định vị thế của một "người thắng cuộc" trước một đội ngũ phóng viên mà ông vẫn thường gọi là "kẻ thù của nhân dân".

Vai trò của báo chí và hy vọng về một sự hòa giải

Weijia Jiang, Chủ tịch WHCA và là phóng viên cao cấp của CBS News, nhấn mạnh rằng sự kiện này là một lời nhắc nhở về ý nghĩa của tự do báo chí, đặc biệt là khi nước Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm thành lập. "Gần lửa rát mặt", việc các phóng viên chấp nhận ngồi cùng bàn với "đối tượng" mà họ đưa tin hàng ngày là một phần của công việc. Họ muốn ở gần nguồn tin, dù nguồn tin đó có đầy rẫy những gai góc.

Kết thúc bữa tiệc, dù là những tràng cười hay những tiếng thở dài, sự kiện này vẫn đánh dấu một mốc quan trọng. Có thể ông Trump đến để "diễu võ dương oai" trước một quân đoàn báo chí đang mệt mỏi, nhưng hành động này cũng là một sự thừa nhận ngầm về quyền lực không thể lay chuyển của truyền thông. "Sông có khúc, người có lúc", mối quan hệ giữa Nhà Trắng và báo giới có thể vẫn còn nhiều sóng gió, nhưng ít nhất trong một đêm hội ở Washington, họ đã chọn cách ngồi lại cùng nhau dưới một mái nhà.