Tự bào chữa cho mình, bị cáo Phạm Thị Loan, Giám đốc doanh nghiệp, cho rằng doanh nghiệp trong vụ án này "bản thân là bị hại nhiều hơn so với vai trò là người đưa hối lộ". Bi cáo nói trước khi làm việc với cơ quan điều tra, chưa từng nghĩ hành vi của mình là vi phạm pháp luật.
Ngày 8/1, phiên tòa xét xử 55 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, bước sang phần tranh luận. Nhiều bị cáo, trong đó có các cựu lãnh đạo Cục, trực tiếp tự bào chữa và đề nghị tòa xem xét lại vai trò, mức độ trách nhiệm của mình.
Sau khi Viện Kiểm sát đề nghị mức án 20 năm tù với cáo buộc cùng cấp dưới nhận tổng cộng hơn 93 tỷ đồng trong quá trình giải quyết hồ sơ công bố sản phẩm, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong được HĐXX cho trình bày quan điểm tự bào chữa.
Trước tòa, bị cáo Phong không tranh luận về cáo buộc nhận hơn 93 tỷ đồng liên quan việc cấp hồ sơ công bố sản phẩm. Tuy nhiên, bị cáo phân trần lại nội dung bị cho là sai phạm trong việc cấp giấy chứng nhận GMP (thực hành sản xuất tốt) cho nhà máy của Nguyễn Năng Mạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP MediaUSA, nhằm "dễ dàng bỏ qua lỗi" trong quá trình thẩm định, hậu kiểm.
"Về giấy chứng nhận GMP, tôi không ký và cũng không biết sai ở chỗ nào. Nội dung này chưa được làm rõ, chưa chỉ ra cụ thể nhà máy không đủ điều kiện ở điểm nào và trách nhiệm thuộc về ai trong việc cấp giấy chứng nhận GMP", bị cáo Phong trình bày, cho rằng cáo trạng và phần xét hỏi chưa làm rõ vấn đề này, đề nghị luật sư tiếp tục tranh luận.
Theo cáo buộc, Nguyễn Năng Mạnh sở hữu nhà máy dược phẩm MediPhar và MediaUSA, đồng thời thành lập, điều hành nhiều công ty để hợp thức hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả. Viện Kiểm sát xác định trong quá trình thẩm định và thẩm định lại nhà máy, Mạnh nhiều lần chi tiền cho đoàn kiểm tra của Cục An toàn thực phẩm, với tổng số hơn 1 tỷ đồng, trong đó ông Phong nhận 330 triệu đồng.
Bào chữa cho bị cáo Phong, luật sư Giang Hồng Thanh cho rằng dù thân chủ có nhận tiền "cảm ơn" từ doanh nghiệp thông qua cấp dưới nhưng không có chủ trương gây khó khăn hay vòi vĩnh. Luật sư dẫn số liệu, từ đầu năm 2018 đến tháng 8/2024, Cục An toàn thực phẩm đã cấp khoảng 60.000 hồ sơ công bố sản phẩm, trong đó chỉ hơn 12.000 hồ sơ có doanh nghiệp chi tiền, chiếm khoảng 1/5 tổng số. Phần lớn hồ sơ còn lại vẫn được giải quyết mà không cần chi tiền.

Bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm. Ảnh: Đ.X.
Luật sư cũng khẳng định bị cáo Phong không chỉ đạo bỏ qua lỗi, thiếu sót để ký duyệt hồ sơ không đủ điều kiện. "100% hồ sơ được duyệt đều bảo đảm đúng, đủ thủ tục, thể hiện không có chủ trương gây khó khăn để vòi vĩnh doanh nghiệp", luật sư nói.
Theo cáo trạng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, 2 cựu cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, đại diện doanh nghiệp. Tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm là 93,7 tỷ đồng; cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo là 12,7 tỷ đồng và cấp giấy chứng nhận GMP là hơn 1 tỷ đồng.
Trong đó, Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc hưởng lợi 43,9 tỷ đồng với vai trò chỉ đạo; Trần Việt Nga hưởng lợi cá nhân 8 tỷ đồng cũng vai trò chỉ đạo; cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng 8,6 tỷ đồng; cựu Cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỷ đồng. Các bị cáo đưa hối lộ đã chi tổng cộng 77,4 tỷ đồng, còn 27,5 tỷ đồng đang được cơ quan điều tra làm rõ.
Áp lực khi bị tạm giam còn không bằng áp lực điều hành doanh nghiệp
Cùng vụ án, bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, bị Viện Kiểm sát đề nghị mức án 12-13 năm tù, với cáo buộc phải chịu trách nhiệm đối với hơn 12 tỷ đồng mà cấp dưới đã nhận trong quá trình thẩm duyệt hồ sơ quảng cáo sản phẩm.
Tự bào chữa, bị cáo Nga cho rằng trong quá trình điều tra và xét hỏi "không có nội dung nào thể hiện Cục cấp sai quy định hoặc bỏ qua lỗi của doanh nghiệp" đối với lĩnh vực xác nhận nội dung quảng cáo. Bị cáo cho biết, sau khi vụ án bị khởi tố, giữa năm 2025, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kiểm tra dấu hiệu vi phạm tại Cục An toàn thực phẩm và kết luận lĩnh vực xác nhận nội dung quảng cáo là mảng duy nhất "không có sai phạm về chuyên môn".
Bị cáo Nga cũng dẫn kết quả thanh tra cho thấy tỷ lệ hồ sơ chậm tại Cục rất thấp, chỉ khoảng 1-3%, đề nghị HĐXX xem xét, ghi nhận. "Bị cáo đã nhận thức rất rõ, rất sâu sắc hành vi vi phạm của mình, song mong tòa xem xét mức độ chỉ đạo trong việc cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo để được hưởng khoan hồng", bị cáo trình bày.
Trong phần tự bào chữa, bị cáo Phạm Thị Loan, Giám đốc Công ty CP Dược phẩm quốc tế Canada Việt Nam, cho rằng trong vụ án này bà là doanh nghiệp duy nhất tự làm hồ sơ cho chính công ty mình và "không được hưởng lợi gì". Bà nói trước khi làm việc với cơ quan điều tra, chưa từng nghĩ hành vi của mình là vi phạm pháp luật.
Theo lời khai, quá trình làm hồ sơ không gặp "vướng mắc gì ghê gớm" mà chủ yếu là yêu cầu hoàn thiện tài liệu liên quan công dụng và đối tượng sử dụng sản phẩm. Bà cho rằng không phải cứ chi tiền là hồ sơ được tạo điều kiện. Dẫn chứng, theo quy định Nghị định 15, thời hạn giải quyết là 21 ngày nhưng hồ sơ của công ty bà kéo dài hơn 13 tháng, nhận tới 11 công văn yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Khi có kết quả, doanh nghiệp đã không còn cơ hội kinh doanh.
"Áp lực khi bị tạm giam còn không bằng áp lực điều hành doanh nghiệp, lo lương cho hơn 100 nhân viên. Trong vụ án này, doanh nghiệp theo tôi là bị hại nhiều hơn là người đưa hối lộ", bị cáo Loan trình bày và đề nghị HĐXX xem xét khoan hồng.
Theo cáo buộc, từ năm 2018 đến 2022, khi làm thủ tục đăng ký bản công bố sản phẩm là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, bị cáo Loan đã chuyển tổng cộng 1,4 tỷ đồng cho chuyên viên Cục An toàn thực phẩm để được hướng dẫn, tạo điều kiện hạn chế việc chỉnh sửa hồ sơ trong quá trình thẩm xét 171 bộ hồ sơ.
Vietbf @ Sưu tầm