Loại củ được ví như 'thuốc bổ mùa đông', người Việt nên ăn để hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư

[pizza]

Khoai lang chứa nhiều hoạt chất có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và góp phần hạn chế sự hình thành, phát triển của tế bào ung thư.

Ngăn ngừa tế bào ung thư: Ăn khoai lang có công dụng không?
Khoai lang là loại thực phẩm phổ biến, dễ tìm trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một củ khoai lang sống dài khoảng 12 cm cung cấp 2 g chất đạm, 26 g carbohydrate, 4 g chất xơ cùng nhiều vi chất quan trọng như canxi, vitamin A, vitamin C và các khoáng chất thiết yếu khác.

Không chỉ có giá trị dinh dưỡng, khoai lang còn được nhiều nghiên cứu quan tâm về khả năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư. Nghiên cứu năm 2015 của Trường Đại học Asia (Đài Loan) cho thấy chiết xuất PFSP từ khoai lang tím có thể ức chế sự tăng sinh của tế bào ung thư vú, dạ dày và ung thư biểu mô tuyến đại tràng trong điều kiện thí nghiệm. Các hợp chất thực vật (phytochemical) trong khoai lang hoạt động như chất chống oxy hóa, giúp hạn chế tổn thương tế bào do gốc tự do gây ra.

Gốc tự do là các phân tử không ổn định được tạo ra trong quá trình trao đổi chất và khi cơ thể tiếp xúc với ô nhiễm môi trường. Nếu tích tụ quá mức, chúng có thể gây tổn thương ADN, tạo điều kiện cho tế bào ung thư hình thành và phát triển.

Theo các nhà khoa học, chiết xuất giàu anthocyanin từ trái cây và rau củ, trong đó có khoai lang, cho thấy khả năng chống tăng sinh tế bào ung thư trong ống nghiệm. Những hợp chất này có thể góp phần làm chậm sự phát triển của khối u, dù không thay thế vai trò của điều trị y tế.

Viện Khoa học Sức khỏe Môi trường Quốc gia Mỹ cũng chỉ ra rằng các chất chống oxy hóa trong khoai lang giúp giảm viêm, sửa chữa tổn thương tế bào và hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nguy cơ hình thành u ác tính. Viêm mạn tính kéo dài được xem là yếu tố nền liên quan đến nhiều bệnh lý nghiêm trọng như ung thư, tim mạch, tiểu đường type 2 và các bệnh tự miễn.

Đặc biệt, khoai lang tím được đánh giá cao nhờ hàm lượng anthocyanin dồi dào. Một nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ cho thấy khoai lang tím chứa nhiều axit amin, vitamin A, B, C cùng các khoáng chất như phốt pho, sắt và nhiều hợp chất tự nhiên có lợi cho hệ tiêu hóa.

Nhà khoa học Jairam KP Vanamala, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết khi tinh bột trong khoai lang tím được vi khuẩn đường ruột lên men, chúng có thể tạo ra axit butyric – một axit béo chuỗi ngắn có lợi. Hợp chất này giúp điều hòa miễn dịch đường ruột, ức chế viêm mạn tính và từ đó góp phần hạn chế môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển.

Thời điểm ăn khoai lang tốt nhất cho sức khỏe
Nhiều người ưa chuộng ăn khoai lang buổi sáng vì coi đây là siêu thực phẩm, vừa cung cấp protein, vitamin, chất xơ, thích hợp để giảm cân, thậm chí ăn thay thế các bữa chính.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, với người làm văn phòng, không hoạt động thể lực nhiều, bữa sáng có thể ăn một củ khoai lang cỡ vừa khoảng 200g. Nhưng với người phải hoạt động thể lực nặng, một củ khoai lang là chưa đủ năng lượng, vì bữa sáng cần nạp ít nhất 300 kcal trở lên mới đủ nhu cầu năng lượng cần thiết.

Nhìn chung, mọi người có thể ăn khoai lang buổi sáng nhưng không nên tiêu thụ kéo dài, cần thay đổi thực đơn để đa dạng, đủ chất.

Lưu ý, không nên ăn vào buổi tối vì khoai lang có thể gây trào ngược axit, đặc biệt là đối với những người có dạ dày yếu hoặc người già có hệ tiêu hóa kém.

Ngoài ra, bạn cũng không nên ăn khoai lang khi đói vì nó có thể gây tăng tiết dịch vị, làm nóng ruột, sinh hơi, chướng bụng và ợ chua. Hơn nữa, khi bạn đói, mức đường huyết đã thấp, ăn khoai lang có thể làm hạ huyết áp, gây mệt mỏi...

3 nhóm người nên hạn chế ăn khoai lang
Người mắc bệnh thận
Những người mắc bệnh thận tuyệt đối nên tránh ăn khoai lang vì trong khoai chứa nhiều chất xơ, kali, vitamin… Khi thận yếu, khả năng loại bỏ kali không tốt sẽ gây nhiều tác hại cho tim.

Người đang đói
Khoai lang chứa nhiều đường, nếu ăn nhiều lúc đói sẽ làm tăng tiết dịch vị, nóng ruột, ợ chua, trướng bụng. Vì vậy, bạn không nên ăn khoai lang khi bụng đói. Bạn nên luộc chín kỹ khoai để hủy chất men.

Người mắc bệnh dạ dày
Ăn khoai lang khi đói sẽ kích thích tiết axit dạ dày, dễ dẫn đến đau bụng, viêm loét dạ dày. Đặc biệt những người đau dạ dày mạn tính, ăn khoai lang khi đói càng làm cho tình trạng bệnh trầm trọng hơn.

Cách chế biến rau củ giúp ngăn ngừa tế bào ung thư

- Rửa sạch rau củ: Để loại bỏ khói bụi, hóa chất công nghiệp và các chất khử trùng có thể gây hại, bạn hãy rửa sạch các loại rau củ chống ung thư trước khi ăn. Tốt nhất, bạn nên cân nhắc tìm mua rau củ đạt tiêu chuẩn nuôi trồng hữu cơ (organic).

- Chế biến đúng cách: Chế biến đúng cách có thể giúp bảo tồn hàm lượng vi chất trong rau củ. Hãy ưu tiên các phương pháp hấp, luộc và nấu chín vừa phải thay vì chiên, xào hoặc nấu quá lâu, có thể làm mất đi nhiều chất dinh dưỡng chứa trong rau.

- Không dùng nhiều dầu mỡ: Khi chế biến ở nhiệt độ cao, việc dùng dầu mỡ quá nhiều không chỉ làm tăng calo mà còn có thể tạo ra các hợp chất amin dị vòng, có khả năng thúc đẩy ung thư tiến triển.

- Hạn chế muối và đường: Mặc dù muối và đường có thể làm tăng hương vị của món ăn, nhưng bạn không nên tiêu thụ quá 5g muối và 25g đường mỗi ngày để tránh làm tăng nguy cơ khởi phát nhiều biến chứng có thể kích thích tế bào ung thư tái phát, chẳng hạn như tiểu đường, tăng huyết áp, thừa cân – béo phì,…

VietBF@ sưu tập