Ai sẽ trả tiền để xây dựng lại California sau thảm họa cháy rừng lịch sử?

[PinaColada]

Thị trường bảo hiểm thu hẹp ở California khiến cư dân khu vực Los Angeles phải phụ thuộc nhiều hơn vào các chương trình liên bang, tiền từ thiện và khoản tiết kiệm cá nhân để khôi phục cuộc sống sau thảm họa cháy rừng.

Trong tuần qua, đám cháy rừng chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ đã quét qua một trong những khu vực giàu có nhất nước này, gây thiệt hại khổng lồ. Quá trình phục hồi dự kiến sẽ kéo dài nhiều năm, và một số cư dân có thể sẽ bán luôn mảnh đất từng đặt ngôi nhà của mình. Vậy ai phải gánh chịu những tổn thất do vụ cháy này gây ra?

Công ty bảo hiểm
Theo ước tính của ngân hàng JPMorgan Chase, bảo hiểm có thể chi trả khoảng 20 tỷ USD trong tổng thiệt hại từ vụ cháy.

Các ngân hàng thường yêu cầu người vay thế chấp phải mua bảo hiểm đầy đủ giá trị ngôi nhà. Một số chủ cho thuê nhà cũng yêu cầu chính sách tương tự. Tuy nhiên, nhiều người thuê nhà và chủ sở hữu chọn mua bảo hiểm hạn chế hoặc thậm chí không mua. Theo một khảo sát năm 2023 của Viện Thông tin Bảo hiểm và công ty tái bảo hiểm Munich Re, 12% chủ nhà ở Mỹ không mua bảo hiểm nhà ở.

Bảo hiểm đặc biệt ít phổ biến trong các khu công viên nhà di động, như Pacific Palisades Bowl Mobile Estates – nơi đã bị phá hủy hoàn toàn trong vụ cháy tuần qua. Khi thảm họa trở nên nghiêm trọng hơn, nhiều công ty bảo hiểm lớn đã rút khỏi các khu vực dễ xảy ra bão và cháy rừng, khiến người dân phải đối mặt với các gói bảo hiểm đắt đỏ với những điều khoản bất lợi.

Năm ngoái, công ty State Farm thông báo sẽ không gia hạn bảo hiểm cho 30.000 hộ gia đình ở California, trong đó có 69% tại khu vực Pacific Palisades – nơi bị ảnh hưởng nặng nề bởi đám cháy. Chương trình bảo hiểm cuối cùng của tiểu bang California, FAIR Plan, đã có 451.000 ngôi nhà được liệt vào diện được bảo vệ vào tháng 9, tăng 40% so với năm trước đó. Chương trình này giới hạn mức bồi thường thiệt hại nhà ở tối đa là 3 triệu USD, trong khi giá trị trung bình một ngôi nhà ở Pacific Palisades lên tới 3,4 triệu USD.

FAIR Plan có thể yêu cầu các công ty bảo hiểm hỗ trợ chi trả nếu cần thiết. Tuy nhiên, vẫn có lo ngại về khả năng chi trả của chương trình này do hàng loạt vụ cháy những ngôi nhà hạng sang cực kỳ đắt đỏ gần đây. Người phát ngôn của chương trình cho biết đã có các cơ chế để đảm bảo đáp ứng mọi yêu cầu bồi thường.

FEMA
Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) sẽ hỗ trợ chi phí nơi ở tạm thời, cung cấp nhu yếu phẩm và hỗ trợ các nhu cầu khác sau thảm họa.

FEMA giới hạn tổng số tiền hỗ trợ nhà ở ở mức 43.600 USD mỗi người hoặc hộ gia đình, cùng một khoản tiền tương đương cho các nhu cầu khác. Tuy nhiên, khoản này không đủ để chi trả toàn bộ chi phí sửa chữa lâu dài.

“Ngay cả khi nhận được số tiền hỗ trợ tối đa, nó cũng không đủ để xây dựng lại một ngôi nhà”, bà Madison Sloan, Giám đốc dự án phục hồi thảm họa và nhà ở công bằng tại tổ chức phi lợi nhuận Texas Appleseed, cho biết.

Người dân bị ảnh hưởng bởi đám cháy có thể nộp đơn xin trợ giúp từ FEMA qua trang web của họ hoặc qua điện thoại hỗ trợ. Các tổ chức khác, bao gồm Hội Chữ thập đỏ Mỹ cũng đang hỗ trợ nơi ở tạm thời và các nhu cầu khác.

Người nộp thuế
Ngoài trợ giúp khẩn cấp, chính phủ liên bang có thể hỗ trợ nhiều hơn, nhưng việc này phải được Quốc hội mới – hiện do đảng Cộng hòa kiểm soát – phê duyệt.

Chương trình hỗ trợ cộng đồng của chính phủ có thể phân bổ tiền để sửa chữa và xây dựng lại nhà ở, ngay khi được Quốc hội thông qua. Sau siêu bão Sandy, phải mất khoảng 3 tháng để các nhà lập pháp phân bổ tiền và gần một năm rưỡi để phê duyệt quỹ xây dựng lại Lahaina, Hawaii – một thị trấn bị cháy rừng tàn phá vào tháng 8/2023.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Donald Trump tỏ ra miễn cưỡng khi gửi viện trợ sau trận bão ở Puerto Rico năm 2017, viện dẫn lo ngại về tham nhũng, nhưng cuối cùng cũng đã giải ngân hàng tỷ USD. Một câu hỏi lớn khác: Liệu ông Trump có ý định tái bổ nhiệm bà Deanne Criswell, Giám đốc FEMA hay không. “Tính liên tục là yếu tố quan trọng trong ứng phó thảm họa”, ông Stan Gimont, cố vấn cấp cao tại Hagerty Consulting, nhận định.

Chủ nhà
Khi bảo hiểm không chi trả hết tổn thất, chủ nhà thường phải gánh phần còn lại.

Sau vụ cháy rừng Marshall Fire năm 2021 tại khu vực ngoại ô giữa Denver và Boulder, bang Colorado, một nghiên cứu cho thấy 36% chủ nhà phát hiện bảo hiểm của họ chỉ bao gồm chưa đến 3/4 giá trị ngôi nhà.

Tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề như Altadena và Pacific Palisades, nơi giá nhà đã tăng gấp đôi trong thập kỷ qua, một số chủ nhà có thể quyết định bán mảnh đất vẫn còn giá trị của mình, điều này có thể thay đổi cục diện của Los Angeles.

Trên bờ biển New Jersey, nơi bị tàn phá bởi siêu bão Sandy năm 2012, nhiều cư dân do chịu sức ép tài chính đã bán đất cho những người giàu có đến từ New York đang muốn tìm mua căn nhà thứ hai.

VietBF@ sưu tập