Trông đợi điều gì từ vòng đàm phán hoà bình mới Nga-Ukraine?

[Romano]

Vòng đàm phán hoà bình mới giữa Nga và Ukraine sẽ tiếp tục dưới hình thức trực tuyến vào ngày 4/4 theo giờ địa phương. Báo Nga Izvesta đưa tin cả hai bên đều ghi nhận tiến triển về toàn bộ các vấn đề, song vẫn chưa thể thống nhất về ai sẽ là người chủ trì cuộc họp. Phía Ukraine cho rằng các vòng đàm phán có thể được tổ chức ở cấp tổng thống, trong khi trưởng đoàn đàm phán của Nga, ông Vladimir Medinsky khẳng định rằng còn quá sớm để nói về cuộc họp này trước khi các công tác chuẩn bị cho một thoả thuận chung được hoàn tất.

Một trong những điểm chính chưa thể tháo gỡ hiện nay là quyết định công nhận tình trạng của Crimea và Donbass. Duma Quốc gia (Quốc hội Nga) nhận định với báo Izvestia rằng cuộc trưng cầu dân ý về khả năng các nước cộng hoà tự xưng Donetsk và Lugansk sáp nhập Nga khó có thể được tổ chức trước cuối năm nay. Ưu tiên đầu tiên của đàm phán Nga - Ukraine chính kết thúc chiến dịch quân sự và khôi phục nền kinh tế của khu vực.

Mặc dù vậy, vẫn có khả năng nhà lãnh đạo của hai quốc gia láng giềng trên sẽ gặp nhau. Tuy nhiên, tất cả các chi tiết của thỏa thuận cần được chuẩn bị kỹ lưỡng trước đó. Giám đốc Chương trình của Hội đồng Các vấn đề Quốc tế Nga (RIAC) Ivan Timofeev nói: "Một cuộc gặp không đem lại kết quả gì là điều không thể chấp nhận được đối với nhà lãnh đạo Nga. Cuộc gặp này về lý thuyết có khả năng xảy ra nhưng trên thực tế vẫn chưa được chuẩn bị".

Theo ông, các đàm phán chủ yếu phụ thuộc vào tình hình chiến sự. Ông không loại trừ rằng lập trường của Kiev và Moskva cũng có thể thay đổi tùy thuộc vào diễn biến trên chiến trường.

Giám đốc Ivan Timofeev cho rằng Nga và Ukraine có tiềm năng đạt được đồng thuận về vị thế trung lập và đảm bảo an ninh của Ukraine. Tuy nhiên, các thỏa hiệp đối với Donbass và Crimea, có đi đến kết luận hay không là điều chưa thể nói trước.

Trong khi đó, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Toàn diện về châu Âu và quốc tế tại Trường Đại học Kinh tế Nga, ông Dmitry Suslov lại chỉ ra rằng ở các phương Tây không có sự thống nhất về mối liên hệ giữa các lệnh trừng phạt và tiến trình đàm phán hoà bình. Các quốc gia như Hà Lan, Anh, Ba Lan và Mỹ cho rằng việc ngừng hoạt động quân sự và ký kết một thỏa thuận hòa bình là không đủ để dỡ bỏ cấm vận. Trong lập trường của họ, họ muốn sử dụng biện pháp trừng phạt để tiếp tục làm suy yếu vị thế quốc tế của Nga. Ngược lại, các nước Pháp, Đức và Italy không cùng chung quan điểm trên mà ủng hộ việc dỡ bỏ hoàn toàn hoặc một phần các lệnh trừng phạt sau khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga kết thúc. Ông Suslov giải thích chính châu Âu cũng sẽ phải tìm ra thế cân bằng giữa nguyện vọng giảm thiểu thiệt hại cho nền kinh tế và ý định gây suy yếu Nga.

Trước đó, ngày 3/4, Trưởng phái đoàn đàm phán của Nga Vladimir Medinsky cho rằng vòng hòa đàm chưa đủ tiến triển để tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Nga và Ukraine, đồng thời khẳng định lập trường của Moskva liên quan tình trạng bán đảo Crimea và khu vực Donbass ở miền Đông Ukraine vẫn không thay đổi.

Hôm 29/3, các phái đoàn của Nga và Ukraine đã đàm phán trực tiếp tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Sau khoảng 4 giờ đàm phán, đoàn đàm phán Nga đã trở về Moskva tối cùng ngày, mang theo đề xuất bằng văn bản của Ukraine về một "thỏa thuận hòa bình" giữa hai bên.