GiadinhNet - “Anh đi về quê mà hết tiền, em làm phước cho anh xin vài ngàn đi xe.” Với giọng ngọt như đường, người thanh niên có vẻ ngoài hiền lành chân chất khiến bất kì hành khách nào cũng không khỏi chạnh lòng, sẵn sàng giúp đỡ kẻ sa cơ lỡ vận.
Đối tượng lân la đến các điểm chờ xe buýt để xin tiền. (Ảnh T.G)
Họ không ngờ mình đã mắc phải một thủ đoạn xin tiền mới mẽ và đã góp phần hình thành nên một ngành nghề mới “Cái bang lưu động”. Không ai nghĩ rằng, chỉ với vài ba ngàn đi xe buýt mình cho lại giúp kẻ gian có một khoản thu nhập kha khá mỗi ngày.
Hoạt động hết công suất
Đúng 9h 30 phút sáng, tôi có mặt tại Trung tâm điều khiển xe buýt Bến Thành (TP.HCM) để quan sát một đối tượng xin tiền đi xe chuyên nghiệp. Đối tượng này tôi đã từng có dịp được chứng kiến nhiều lần cách thức hành nghề “cái bang” rất chuyên nghiệp. Thời điểm này, tại Bến Thành, không khí tấp nập, xe tới rồi đi liên tục, hàng ghế dành cho khách ngồi chờ xe lúc nào cũng chật chỗ. Trong dòng người, chẳng mấy chốc đối tượng xuất hiện. Một nam thanh niên tầm 30 tuổi, có dáng vẻ đáng thương như một dân tỉnh mới vào thành. Đầu đội nón lưỡi trai đã cũ sờn, áo thun đen rộng, quần ngắn và đôi dép xốp đã mòn nhẵn. Đeo trên vai chiếc ba lô ố bẩn, kết hợp với cái thân hình gầy gò, ốm yếu cùng khuôn mặt hiền lành, thật thà của hắn đã tạo thành vỏ bọc hoàn hảo để hành nghề hiệu quả, khiến mọi người không chút hoài nghi.
Dạo hết các trạm trong khu vực, hắn bắt đầu “thâm nhập” các tuyến xe đang chuẩn bị khởi hành. “Con mồi” mà đối tượng này thường nhắm đến không bất kể tầng lớp nào. Từ người già, trẻ em đến lớp người có vẻ ngoài sang trọng đến lớp người ăn mặc bình dân. Nhưng đối tượng chính của hắn là các bạn sinh viên còn dễ tin. Hễ thấy các bạn đi một mình là hắn tiếp cận liền, hỏi nhanh, không được là bỏ đi ngay. Còn với những nhóm 2 người trở lên thì hắn không dám hỏi tới. Cứ như vậy, hắn đảo hết các trạm xe ở đây và mỗi lần xin được tiền hắn lại nhanh tay cất vào ba lô, làm ra vẻ vẫn còn trắng tay để tiếp cận “con mồi” tiếp theo.
Cách thức xin tiền mà hắn thường áp dụng là giả điệu bộ tội nghiệp, thều thào những câu quen thuộc với hành khách chuẩn bị lên xe và cả ngồi trên xe: “Không có tiền về xe, nhờ cô bác, anh chị thương tình bố thí mấy đồng tiền lẻ để kịp bắt chuyến xe”. Nhiều hành khách mà chúng tôi có dịp chứng kiến sẵn sàng móc tiền túi ra cho 5, 10 hay 20 ngàn đồng và không một chút mảy may suy nghĩ. Cứ như thế, dọc trên các nhà chờ xe buýt, chỉ sau khoảng 30 phút hành nghề, “kẻ tội nghiệp” đã có được kha khá tiền đút túi nhờ sự bố thí nghĩa hiệp của các vị khách đi đường.
Khi hành nghề hết một lượt khách ở Bến Thành, đối tượng này liền đổi hướng tiến về đường Trần Hưng Đạo, xin xỏ không từ một ai trên đường đi của mình. Nhìn thì có vẻ yếu ớt nhưng tên thanh niên rất nhanh nhẹn, cứ thoắt ẩn thoắt hiện khiến tôi nhiều lần tôi theo hắn mà bở cả hơi tai.và mất dấu.
Bám theo các xe buýt để hành nghề. Ảnh:T.G
Đến đoạn siêu thị điện máy Nguyễn Kim, với một đoạn đường ngắn hắn đã xin được thêm 5 người nữa. Hình như đã thấm mệt, hắn quyết định quay đầu trở lại địa bàn chính là Bến Thành. Một lượt khách mới đang chờ xe và hắn dễ dàng lừa được thêm nhiều lòng tốt của hành khách khác. Cứ như thế, hắn quay đi quẩn lại ở các trạm xe Bến Thành hay lảng vảng ở các trạm xăng để xin tiền. Khi số tiền có vẻ tạm ổn, trời đứng bóng, hắn lấm lét nhìn dáo dác xung quanh, nhanh chân tìm đến một góc hẻm gần đó, cẩn thận lấy trong ba lô ra một xấp tiền, toàn là những tờ tiền lẻ ra ngồi đếm phần thu nhập buổi sáng của mình. Nhìn qua cũng có hơn trăm ngàn. Rồi hắn cẩn thận tách những tờ mười ngàn để riêng, tiền lẻ để riêng và cất vào túi. Xong việc, hắn đứng dậy, nhanh chân trở lại những trạm chờ xe ở Bến Thành.
Có thể nói cách kiếm tiền của hắn là góp gió thành bão bởi số tiền hắn kiềm được chỉ trong một buổi sáng thôi cũng đủ bằng những người dân lao động vất vả làm việc cả ngày. Trời nắng gay gắt nhưng hắn vẫn cứ lao lao hết nơi này đến nơi khác, được khoảng 45 phút thì hắn ghé quán vỉa hè kêu một ly nước giải khát, thong thả ngồi uống nước. Thấy hắn “làm việc”, tôi chợt nghĩ nếu gọi đây là một ngành nghề chân chính thì có lẽ hắn là một người lao động cần cù, chăm chỉ và có lẽ rất “yêu nghề”. Vì hắn bắt đầu công việc từ sáng sớm, từ khi trạm xe bắt đầu đông khách cho đến tận đêm khi những chuyến cuối cùng rời bến, tức là khoảng 20 giờ. Hắn nhập tâm vào công việc đến nỗi hỏi xin tôi 4 lần mà không hề nhận ra tôi đã theo hắn 2 ngày nay.
Chú Trần Văn Ba chạy xe ôm ở Bến Thành nhiều năm cho biết: “Ngày nào mà chẳng thấy nó ở đây, nó toàn xin tiền mấy đứa sinh viên trẻ trẻ, ai ít thì cho 5 ngàn, nhiều thì cho mấy chục ngàn”. Các chú xe ôm tại Bến Thành cho biết, ông này nói chuyện rất khéo và “có đầu tư” hơn những người khác nên đã có lần được một Việt kiều cho cả trăm ngàn. Được biết, gã thanh niên mà 2 ngày trời phóng viên bám theo là một dân bụi đời, tối về lại lăn lóc đụng đâu ngủ đó, tiền hắn xin được dùng để hắn thỏa mãn nhu cầu hút chích.
Muôn nẻo đường “xin”
Xe buýt từ khi đi hoạt động đã tồn tại nhiều vấn đề, từ việc móc túi, trấn lột đến những bất đồng quan điểm dẫn đến xung đột giữa nhà xe và hành khách thì nay lại xuất hiện một vấn đề mới, nạn xin tiền. Tuy số tiền mỗi hành khách bỏ ra cho những đối tượng không lớn nhưng gộp chung nhiều người lại thì có thể đó là một khoản thu nhập đáng kể. Kẻ hành nghề thì ăn nên làm ra, còn những ai nghĩa hiệp vốn nghĩ một việc làm nhỏ có thế giúp cuộc sống tốt đẹp hơn thì cảm thấy mất lòng tin khi biết sự giúp đỡ của mình đặt sai chỗ. “Cái bang lưu động” sẽ ngày càng phát triển, làm xấu văn hóa xe buýt và gây nhiều hậu quả khó lường nếu số lượng thành viên ngày càng đông, trở thành một vấn nạn mới nữa.
Đếm số tiền mình vừa xin được. Ảnh T.G
Đơn cử như trường hợp đối tượng thanh niên mà chúng tôi cất công dành nhiều công sức theo dõi, mà thời gian gần đây, nghề “cái bang lưu động” còn xuất hiện nhiều đối tượng lợi dụng lòng tốt của người khác để gia nhập kiếm sống. Theo như miêu tả của các hành khách thì các đối tượng có nhiều lứa tuổi. Từ một đứa trẻ nhỏ tuổi, đến một phụ nữ mặc chiếc áo bà đầu đội nón lá hay một người đàn ông đội nón bảo hiểm, đeo kính râm, ăn mặc lịch sự thường hay xin tiền những người lớn tuổi nhìn có vẻ khá giả.
Sở dĩ nghề này được nhiều kẻ siêng ăn nhác làm bám dựa bởi schỉ cần vỏ bọc “mặt luôn mếu như bánh đa ngâm nước, ăn mặc lếch thếch, chịu khó buôn nước bọt” là có thể kiếm được rất nhiều tiền. Mỗi tháng, nếu gặp hên cũng đút túi hơn 10 triệu đồng. Số tiền này lớn gấp 2, gấp 3 lần so với những công nhân lao động nhập cư tại các khu công nghiệp.
Bạn Nguyễn Thế Anh (Q. Bình Thạnh - TP. HCM) kể về một lần gặp phải một đối tượng xin tiền rất “đẳng cấp”. Đó là vào một buổi sáng, khi xe buýt số 31 còn mới rời bến. Trên xe lúc này cũng lác đác năm mười khách thì nam trung niên lên xe với vẻ ngoài rất lịch sự, áo sơ mi đóng thùng, giày da. Hắn đưa cho nhà xe tờ 100 ngàn nhưng do buổi sáng chưa có nhiều khách nên nhà xe không có tiền để thối lại. Thế là hắn khẩn khoản đến xin đổi tiền với các hành khách trên xe nhưng không ai dám đổi vì sợ tiền giả. Thấy chỉ có vài ngàn đồng, không đáng là bao, bạn Thế Anh đã giúp đỡ đưa cho hắn 10 ngàn. Nhưng vừa lấy tiền là hắn chuồn ngay xuống khi xe dừng bến khiến người nghĩ mình vừa làm được việc tốt không khỏi bàng hoàng.
Còn với bạn Phạm Tiểu Uyên (sinh viên trường CĐ Phát thanh – Truyền hình 2) thì vẫn còn nhớ rõ cậu chuyện người đàn ông tội nghiệp trên tay cầm hồ sơ bệnh án cứ lầm lũi hỏi xin những người đi xe buýt ít tiền để làm lộ phí về xe. Như bao người khác, bạn tân sinh viên cũng không khỏi mủi lòng nên đã cho tiền để người đàn ông ấy được trở về nhà. Nhưng khi lần thứ hai gặp lại hắn, cũng với cùng những lời nói như đã thu băng sẵn Tiểu Uyên mới biết mình đã bị lừa. Thấy số tiền không lớn và nghĩ có lẽ người đàn ông kia cũng có một câu chuyện bất hạnh nào đó nên Uyên im lặng lơ đi việc làm của hắn, xem như rút kinh nghiệm cho bản thân.
Từ thực tế trên có thể thấy, những kẻ hành nghề “cái bang di động” lại không bao giờ đếm xỉa đến lòng tự trọng của bản thân, mà chỉ cần chăm chú lấp đầy túi tiền của mình. Và hằng ngày, lòng tốt của những người dân lại tiếp tục bị lợi dụng.
Minh Nhật - Khánh Vân
"Cái bang lưu động" mỗi tháng kiếm hàng chục triệu trên xe buýt
