Libya giữ dầu bằng máu

Chiến tranh kéo dài làm công nghiệp khai thác dầu của Libya bị đình trệ. Bất chấp hiểm nguy, những công nhân địa phương vẫn quyết tử đề bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này.


Các công ty dầu "đem con bỏ chợ"

Các mỏ dầu ở Libya hầu như đều bị các chủ sở hữu nước ngoài bỏ không trong cuộc nổi dậy chống lại Muammar Gaddafi. Hiện phần lớn số này do công nhân địa phương trông nom.

Nhờ có họ mà ngành công nghiệp dầu mỏ Libya đang từng bước được hồi phục. Tuy nhiên, những hy sinh ấy sẽ là vô nghĩa nếu các công ty dầu không sớm hoạt động bình thường trở lại.

Khi chiến tranh nổ ra, phần lớn kỹ sư và công nhân nước ngoài đã sơ tán. Chỉ có các nhà thầu an ninh, ngụ tại khách sạn, được thuê để đánh giá cơ sở hạ tầng là còn làm việc.

Vũ khí được triển khai để bảo vệ một nhà máy lọc dầu ở Libya

Hiện nay, một số ít các kỹ sư nước ngoài còn ở lại thì đều lo lắng khi mà xung quanh vẫn vang tiếng súng, kể cả ở những nơi hòa bình đã lập lại như Tripoli.

Hình ảnh các bệ phóng tên lửa và súng máy gắn trên nóc xe tải cùng những người lính chiến đeo AK-47 đi tuần quanh thủ đô không làm xoa dịu nỗi lo bạo lực bùng phát.

Nhiều lần nổ súng

Hồi tháng 3, Abdula Altako, công nhân của Công ty dầu khí Đức - Wintershall, đã bị bắn chết khi vừa bắt đầu ca trực sáng của mình. Anh là một trong những người đầu tiên nhưng chắc chắn không phải cuối cùng, hy sinh để bảo vệ dầu mỏ - "huyết mạch" của Libya.

Dầu khí vốn là ngành công nghiệp chính của Libya, chiếm đến 80% GDP nước này. Libya trước chiến tranh xuất khẩu khoảng 1,3 triệu thùng dầu mỗi ngày. Khi cuộc chiến đi qua, số tài sản 170 tỷ USD của Libya bị đóng băng và đất nước này đang khát tiền mặt hơn bao giờ hết. Dầu mỏ là hy vọng lớn nhất cho công cuộc tái thiết đất nước.

Trong hoàn cảnh rối ren, cướp bóc thời hậu chiến, nhiều công nhân Libya vẫn liều mình bảo vệ các mỏ dầu. Họ đi cùng một toán lính hoặc dân quân có vũ trang để xem xét các thiệt hại, tiến hành những sửa chữa cần thiết và gần đây còn bắt đầu cho các mỏ dầu hoạt động lại.

Không có được sự hỗ trợ từ phía các công nhân nước ngoài, công suất khai thác dầu chỉ đạt được 1/3 cho đến một nửa tùy từng mỏ. Tốc độ dòng chảy phụ thuộc vào tình trạng của giếng và đường ống dẫn - những thiết bị đã bỏ không trong 8 - 9 tháng liền.

Việc các công nhân địa phương bất chấp hiểm nguy để bảo vệ dầu mỏ là một điều khó giải thích đối với các kỹ sư phương Tây. Nhưng đối với những người am hiểu tình hình thì nó hoàn toàn hợp lý. Zara Rahman, nhà nghiên cứu của OpenOil - tổ chức thúc đẩy tính minh bạch trong ngành công nghiệp dầu khí đã dành 1 tuần để phỏng vấn các công nhân dầu khí của nhiều công ty khác nhau tại Libya. Bà cho biết: "Họ đều ý thức được rằng dầu mỏ chính là huyết mạch của nền kinh tế".

Công nhân ở nhiều khu mỏ đã yêu cầu được chính quyền địa phương trang bị vũ và học cách sử dụng chúng để tự vệ.

Một số mỏ thành lập các đội tuần tra liên tục 24 giờ mỗi ngày. Khi được hỏi đã bao giờ phải nổ súng chưa, Mohammad Zuay, thành viên trong một đội tuần tra như vậy trả lời với nụ cười mỏi mệt: "Nhiều lần rồi!".

Phương Thanh (Theo Reuters và MSNBC)