Việt Nam sẽ xuất khẩu 6 triệu tấn gạo trong năm 2011

Đó là nhận định của Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) tại Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2010 và phương hướng năm 2011 ngày 10/1 với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên cùng đại diện các doanh nghiệp xuất khẩu gạo.

Gạo vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Trong lĩnh vực xuất khẩu gạo, năm 2010 là năm Việt Nam đạt kết quả cao nhất từ trước đến nay: xuất khẩu 6,8 triệu tấn (tăng 14,6%) và giá trị 3,2 tỷ USD (tăng 20,6%) so với năm 2009.
Các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam phát huy thế mạnh, ngoài giữ vững các thị trường truyền thống như Philippines, Malayxia, châu Mỹ, châu Phi, Trung Đông… đã mở rộng thêm thị trường mới Bangladesh và nối lại thị phần tại Indonesia.

Tuy nhiên, đây cũng là năm nhiều biến động trên thị trường xuất khẩu gạo của nước ta. Mặc dù xuất khẩu tăng cao về cả số lượng lẫn giá trị với giá bình quân cao hơn năm trước, nhưng giá gạo Việt Nam có lúc xuống thấp nhất thế giới (từ 650 USD/tấn gạo 5% tấm cuối năm 2009 xuống mức 350 USD/tấn tháng 7/2010).

Đây là khâu yếu của các doanh nghiệp xuất khẩu gạo nước ta khi thiếu sức chịu đựng, khả năng dự trữ kém. Nông dân phải bán tại ruộng, doanh nghiệp phải quay vòng nhanh nên hiệu quả chưa cao.

Sự biến động của thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam năm 2010 còn đánh dấu bởi lượng hợp đồng tăng đột biến, nhiều thời điểm vượt khả năng giao hàng của các doanh nghiệp. Nhưng cũng có những lúc hạt gạo Việt Nam trượt giá buộc phải có sự can thiệp điều tiết từ phía Chính phủ.

Theo dự báo của FAO và Bộ Nông nghiệp Mỹ, tình hình thị trường gạo thế giới năm 2011 được đánh giá là lạc quan đối với các nhà sản xuất do sản lượng thấp, nhu cầu tăng, tồn kho giảm, cung cấp hạn chế, đặc biệt là khu vực châu Á.

Hiện nay, lượng gạọ tồn kho năm 2010 chuyển sang là 840.000 tấn, dự kiến lượng gạo hàng hóa dành cho xuất khẩu cả năm là 5,8 triệu tấn; tổng cộng là 6,64 triệu tấn, trong đó dự kiến sẽ xuất khẩu 6 triệu tấn gạo. Như vậy, xuất khẩu năm 2011 dự kiến sẽ thấp hơn năm trước là 750.000 tấn gạo do tồn kho 2010 chuyển sang thấp hơn trên 600.000 tấn.

Tuy số lượng thấp hơn nhưng theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam dự kiến, giá thị trường sẽ ổn định, phương hướng điều hành là giữ giá tốt để xuất khẩu gạo Việt Nam đạt kim ngạch tương đương 2010.

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên yêu cầu các doanh nghiệp cần phát huy vai trò của mình, tận dụng các nhân tố để giữ vững giá gạo Việt Nam xuất khẩu ngang bằng với Thái Lan như trong những tháng cuối năm 2010.

Bên cạnh đó, VN cần tham gia vào thị trường gạo quốc tế không chỉ với tư cách 1 quốc gia xuất khẩu gạo bình thường mà cần phải khẳng định được vai trò là thành viên quan trọng, góp phần tạo luật chơi trên đấu trường quốc tế.

Quang Thái