Xót phận bà hoàng cuối cùng của nhà Lý

Trần Thị Dung được vua yêu và sắc phong ngôi hoàng hậu. Các anh em thân thích của bà thế lực lớn mạnh và đều giữ những chức tước quang trọng trong cung. Tuy vinh hiển vậy nhưng cuộc đời của vị hoàng hậu cuối cùng của nhà Lý này vẫn đầy éo le, trắc trở.

Năm lần bảy lượt bị bức tử

Năm 1209, triều đình xảy ra binh biến, hoàng tử Sảm, con vua Lý Cao Tông, phải lánh nạn ở Hải Ấp. Trên đường chạy, thái tử được ông chủ thuyền cá là Trần Lý đón về nhà mình ở làng Tức Mạc (Nam Định) che chở. Tại đây, mối tình giữa hoàng tử Sảm và con gái người chủ thuyền xinh đẹp Trần Thị Dung đã nhanh chóng nảy nở. Hôn lễ giữa hai người đã được nhanh chóng tổ chức.

Sau này, Trần Lý cùng với người em vợ của mình mộ quân về Thăng Long dẹp loạn, đón vua Cao Tông trở về chủ trì việc chính sự. Tháng 10 năm 1210, vua Cao Tông qua đời, hoàng tử Hạo Sảm lên ngôi thiên tử, lấy hiệu là Lý Huệ Tông. Ông cho đón vợ yêu là Trần Thị Dung về đoàn tụ.

Tranh vẽ nàng Trần Thị Dung.

Tuy nhiên, không được lòng hoàng Thái Hậu, Trần Thị Dung luôn bị Đàm Thái hậu (mẹ đẻ vua) cho là cùng bè đảng với quân phản chắc (trước đây, Trần Tự Khánh vì không đón được Huệ Tông về kinh đã đón một người con của vua Lý Anh Tông là Huệ Văn vương lập làm vua mới).

Thái hậu họ Đàm thường xuyên xúi giục vua Huệ Tông đuổi nàng Thị Dung đi. Ép không được, Thái hậu bỏ thuốc độc vào món ăn uống của Thị Dung. Huệ Tông biết vậy, thương vợ nhưng cũng không dám ra mặt bênh vực mà chỉ tìm cách âm thầm ngăn chặn. Mỗi bữa ăn, vua lại cho gọi Thị Dung ăn cùng, chia đôi suất của mìnhvà không lúc nào để nàng ăn một mình.

Mặc dù vậy, thái hậu vẫn nung nấu ý định giết Thị Dung đến cùng. Một lần bà sai người đem chén thuốc độc đến cung hoàng hậu, bắt nàng phải uống. Vua biết chuyện đích thân đến ngăn lại rồi cùng Thị Dung đang đêm lẻn chốn đi nương nhờ vào thế lực của Trần Khánh. Từ đó cuộc sống của bà hoàng TrầnThị Dung mới tạm thời yên ổn.

Chồng hóa điên, hoàng hậu bị ban cho em họ

Vua dẫu bất bình với lối hành xử của mẹ nhưng lại là người con hiếu thuận. Khi thấy Trần Khánh làm dữ với thái hậu, ông vẫn vội vã đưa mẹ trốn lên Lạng Sơn. Trần Khánh đuổi lên Lạng Sơn, Huệ Tông lại rước mẹ về Bình Hợp. Đứng giữa mẹ và vợ; giữa tình và hiếu… lâu dần vua quá căng thẳng mà hóa điên.

Tháng 3 năm Bính Tỵ (1216) ngay sau khi Trần Thị Dung sinh con gái đầu lòng là Thuận Thiên, thì nhà vua trở bệnh. Trong thời gian này, ông thường giả làm thiên binh, thiên tướng, đầu đội mũ cắm cờ nhỏ, tay cầm giáo mác, đùa múa từ sáng đến tối không nghỉ. Khi múa xong thì đổ mồ hôi, nóng bức khát nước, uống rượu ngủ li bì đến hôm sau mới tỉnh. Những ngày này, Thị Dung cũng sống trong lạnh lẽo và buồn bã.

Đỉnh điểm nỗi bất hạnh của bà hoàng Trần Thị Dung là khi vua Lý Huệ Tông phẫn chí bỏ đi tu, bà trở thành món ‘lễ vật’ được ban cho Trần Thủ Độ, chính là người em họ của mình.

Vân Nhi
(báo Đất Việt)