
Thú thật, cả một tuổi thơ của tôi lớn lên cùng với mùi rượu, không phải mùi hương trong những buổi tiệc, mà là thứ mùi rượu nồng nặc như một phần của không khí trong nhà. Nó bám vào quần áo, bám vào giọng nói, bám vào những buổi tối dài và những ký ức mà đến tận bây giờ tôi vẫn không thể quên. Bố tôi uống rượu nhiều kinh khủng khiếp, có lần tôi còn nhớ rất rõ, buổi sáng vừa thức dậy khi ánh nắng còn chưa kịp tràn vào cửa sổ, bố tôi đã cầm chai rượu lên và tráng miệng luôn gần một lít. Với tôi lúc đó cảnh tượng ấy giống như một điều gì đó rất bình thường, vì tôi đã thấy nó quá nhiều lần.
Nhưng có một điều lạ là bố tôi không phải kiểu người uống nhiều mới say, chỉ cần một chén thôi là đủ. Một chén rượu nhỏ có thể biến một người đàn ông bình thường trở thành một con người hoàn toàn khác, sau chén rượu ấy bố tôi bắt đầu mất kiểm soát hành vi, ngôn từ trở nên hỗn loạn, cảm xúc trở nên dữ dội.
Những buổi tối như vậy là nỗi khiếp sợ của cả gia đình, tôi còn nhớ rõ rất nhiều cảm giác của mình khi nghe tiếng bước chân của bố đi vào cửa hiên khi đã uống rượu. Chỉ cần nghe tiếng dép kéo trên nền nhà thôi là tim tôi đã bắt đầu đập nhanh hơn, cả nhà không ai nói gì với ai nhưng tất cả mọi người đều hiểu rằng một cơn cuồng phong sắp tới, cơn cuồng phong ấy không chỉ nằm trong căn nhà nhỏ của chúng tôi, đôi khi nó còn lan ra khắp khu xóm tôi lúc bấy giờ.
Hàng xóm xung quanh đã quá quen với việc mỗi khi bố tôi xuất hiện trong trạng thái say xỉn cả con ngõ ấy sẽ trở nên ồn ào. Có người đóng cửa sớm hơn, có người tránh mặt, có người chỉ biết lắc đầu, nhưng tôi biết rằng mỗi khi ai đó nhắc đến bố tôi họ thường chỉ có một phản ứng “lắc đầu”, một cái lắc đầu ngao ngán kèm theo một nụ cười bất lực, kiểu như họ đã chấp nhận rằng con người đó sẽ mãi mãi như vậy. Sẽ không ai tin rằng bố tôi có thể bỏ rượu.
Ngay cả những người gần gũi nhất với bố tôi cũng vậy, mẹ tôi từng chứng kiến hàng ngàn lần bố hứa sẽ bỏ rượu. Những lời hứa ấy thường xuất hiện vào những buổi sáng sau một đêm say, khi cơn đau đầu hành hạ còn chưa kịp tan và sự hối hận vẫn còn lơ lửng trong ánh mắt, rồi vài ngày sau mọi thứ lại quay về như cũ. Anh trai tôi cũng không còn tin nữa, với anh chuyện đó giống như một vòng lặp không bao giờ kết thúc, Ngay cả mẹ tôi người kiên nhẫn nhất trong gia đình đôi khi cũng chỉ biết cười. Rồi nói một câu nửa đùa nửa thật:
“Mèo vằn cắt tai cũng vằn”, ý của mẹ rất đơn giản. Con người ta bản chất đã như vậy thì khó mà thay đổi được.
Nhưng kỳ lạ thay tôi lại không tin điều đó, từ khi còn rất nhỏ trong đầu tôi luôn có một suy nghĩ rất ngây thơ nhưng cũng rất mạnh mẽ rằng bố tôi không phải là người như vậy, rằng ở đâu đó bên trong con người ấy vẫn có một phiên bản khác.
Một người bố tốt hơn, một người đàn ông bản lĩnh hơn, một người mà tôi có thể tự hào khi nhắc đến. Tôi không biết vì sao mình lại tin như vậy, có lẽ vì trong những khoảnh khắc hiếm hoi khi bố không uống rượu tôi thấy một con người hoàn toàn khác. Bố tôi có nụ cười rất hiền, bố có thể nói chuyện rất sâu sắc, bố thường kể tôi nghe về ngày xưa, bố chăm chỉ làm việc và lo cho gia đình theo cách của riêng mình. Những lúc như vậy tôi luôn tự hỏi:
“Nếu con người thật của bố là như thế vậy tại sao rượu lại có thể lấy mất con người của bố ?”
Câu hỏi ấy theo tôi suốt nhiều năm, cho đến khi tôi bắt đầu học về một điều mà sau này thay đổi hoàn toàn cách tôi nhìn cuộc đời đó là “tánh không của vạn vật”. Khi hiểu sâu hơn về điều đó tôi nhận ra một điều rất quan trọng.
Không có điều gì là cố định, con người không phải là một bản án đã được đóng dấu, không có ai sinh ra đã được định sẵn là kẻ thất bại kẻ nghiện ngập hay kẻ yếu đuối, tất cả đều chỉ là những trạng thái tạm thời và nếu đã là trạng thái thì nó có thể thay đổi, từ lúc đó tôi bắt đầu nhìn bố mình theo một cách hoàn toàn khác.
Tôi không còn nhìn vào con người đang say rượu trước mắt, tôi bắt đầu nhìn vào con người mà bố có thể trở thành. Trong suy nghĩ của tôi tôi bắt đầu kiến tạo một hình ảnh mới về bố,
Bố là một người đàn ông tuyệt vời, bố là một người bản lĩnh và hơn thế nữa bố là một người có thể làm được những điều mà người khác nghĩ là không thể. Ban đầu điều đó nghe có vẻ điên rồ vì thực tế trước mắt hoàn toàn ngược lại. Nhưng tôi vẫn giữ niềm tin đó, không phải kiểu niềm tin mù quáng mà là một sự kiên định rất lạ, tôi bắt đầu nói chuyện với bố theo cách mà tôi nói với một người đàn ông mạnh mẽ, tôi bắt đầu nhìn bố với sự tôn trọng ngay cả khi người khác thấy rằng bố đang yếu đuối.
Tôi bắt đầu gieo vào những cuộc trò chuyện những hình ảnh khác về con người của bố, không phải người nghiện rượu, mà là người có thể vượt qua nó. Thời gian trôi qua, những thay đổi không xảy ra ngay lập tức, có lúc tôi cũng cảm thấy mệt mỏi, có lúc tôi cũng nghi ngờ chính mình. Nhưng rồi một ngày điều mà cả gia đình tôi từng nghĩ là không thể đã xảy ra. Bố tôi bắt đầu uống ít lại, rồi có những ngày bố tôi không uống, rồi những ngày không uống trở thành nhiều tuần, rồi nhiều tháng và rồi nhiều năm. Những cuộc nhậu, những buổi tụ họp trong gia đình cũng bắt đầu thay đổi. Mọi người thường thắc mắc: "Ơ ông không uống à?" Họ công kích, họ châm chọc: "Hay ông sợ vợ à?" Nhưng dần dần, những lời nói ấy không còn làm bố lung lay. Bố tôi kiên định, lặng lẽ bước đi trên con đường mới và dù phía trước còn nhiều thách thức, cả gia đình chúng tôi đều cảm nhận được rằng sự thay đổi này không chỉ là một thoáng qua, mà là một sự kiên cường vượt lên chính mình. Đến hôm nay đã hơn bốn năm bố tôi không đụng đến một giọt rượu nào.
Bốn năm, con số đó với nhiều gia đình có thể là bình thường, Nhưng với gia đình tôi nó giống như một phép màu. Một giấc mơ mà trước đây không ai dám nghĩ tới, hàng xóm từng lắc đầu khi nhắc về bố tôi giờ đây lại ngạc nhiên khi gặp bố tôi, họ nhìn bố tôi với ánh mắt khác. Không còn là sự bất lực, mà là sự ngạc nhiên, đương nhiên câu chuyện này không chỉ đơn giản là tin tưởng rồi mọi thứ thay đổi sẽ có rất nhiều phương pháp rất nhiều cách tiếp cận khác nhau để giúp một người bỏ rượu.
Đó là một chủ đề lớn và có lẽ chúng ta có thể nói về hành trình bỏ rượu trong một cuốn sách khác. Nhưng trong cuốn sách này điều tôi muốn nói không chỉ là việc bỏ một thói quen xấu. Điều tôi muốn nói là một hành trình lớn hơn, hành trình tái sinh của một người đàn ông. Bởi vì khi một người đàn ông dừng lại những thói quen phá huỷ bản thân đó không chỉ là việc ngưng, đó là lúc một con người mới bắt đầu được sinh ra, một người đàn ông mạnh mẽ hơn, một người đàn ông có ý thức hơn, một người đàn ông biết cách làm chủ chính mình và đôi khi điều cần thiết để hành trình đó bắt đầu chỉ đơn giản là có một người vẫn tin rằng ai ai cũng có thể trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
VietBF@sưu tập