Mỹ tấn công Iran, giá dầu rung lắc: Trung Quốc bình thản nhờ kế hoạch thai nghén từ hơn 20 năm trước

[Cupcake01]

Trung Quốc bình thản khi giá dầu thế giới tăng

Theo The New York Times, khi giá dầu tăng vọt lên 100 USD/thùng, các quốc gia đã gấp rút tìm cách giảm thiểu tác động của việc gián đoạn nguồn cung nhiên liệu đột ngột từ Trung Đông. Trong giai đoạn này, Trung Quốc sở hữu hai lợi thế đáng kể.

Một phần đáng kể các phương tiện mới của Trung Quốc sử dụng năng lượng điện. Hơn nữa, nguồn điện này chủ yếu đến từ các nguồn năng lượng trong nước.

Chiến lược dài hạn của Trung Quốc về việc đầu tư hàng trăm tỷ đô la vào xe điện và năng lượng tái tạo trong những thập kỷ qua hiện đang gặt hái thành quả, trong khi các quốc gia khác đang phải vật lộn với những thay đổi mạnh mẽ trên thị trường dầu mỏ. Bắc Kinh đang nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào năng lượng nước ngoài bằng cách mở rộng nguồn cung trong nước và đẩy nhanh phát triển các nguồn năng lượng thay thế, bao gồm năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy điện và năng lượng hạt nhân.

Năm ngoái, nhu cầu về dầu tinh chế, xăng và dầu diesel của Trung Quốc đã giảm năm thứ hai liên tiếp. Do đó, các chuyên gia dự đoán rằng mức tiêu thụ dầu khí của Trung Quốc đã đạt đỉnh và quốc gia này không còn dễ bị tổn thương trước những gián đoạn nguồn cung năng lượng nữa.

“So với các quốc gia khác, Trung Quốc có một lượng dự trữ nhất định,” Michel Medan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng Trung Quốc tại Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford. “Sự gián đoạn nguồn cung và tăng giá sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả kinh tế của nước này.”

Giá dầu đã vượt mốc 100 USD lần thứ hai trong vòng một tuần giữa những lo ngại ngày càng tăng rằng cuộc xung đột đang diễn ra sẽ làm gián đoạn giao thông ở eo biển Hormuz - một tuyến đường thủy hẹp giữa Iran và Oman và là tuyến đường thương mại quan trọng cho dầu khí.

Các nhà lãnh đạo thế giới đã nhất trí giải phóng một lượng dầu kỷ lục từ kho dự trữ khẩn cấp, và Tổng thống Donald Trump đã nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với một số mặt hàng xuất khẩu của Nga, nhưng nỗi lo về tình trạng thiếu hụt nguồn cung vẫn còn đó khi ngày càng nhiều tàu chở dầu và tàu chở hàng trở thành mục tiêu.các biện pháp cực đoanđầu tư 300 tỷ USD để thúc đẩy sự phát triển của các tập đoàn công nghệ cao trong nước và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nước ngoài.

Mặc dù một nửa lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của Trung Quốc đến từ Trung Đông, Bắc Kinh vẫn có đủ khả năng để tránh thực hiện như nhiều quốc gia châu Á khác , như chuyển sang tuần làm việc bốn ngày nhằm tiết kiệm năng lượng.

Trong vài năm qua, Trung Quốc đã chuyển đổi thị trường ô tô lớn nhất thế giới từ xe chạy xăng sang xe điện với tốc độ nhanh hơn bất kỳ nền kinh tế lớn nào khác trên thế giới. Đến năm 2025, doanh số bán xe điện của Trung Quốc sẽ vượt qua tổng doanh số của phần còn lại của thế giới cộng lại.

Trong số các loại xe mới bán ra tại Trung Quốc, một nửa là xe điện hoặc xe hybrid. Theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc, khoảng một phần ba xe tải hạng nặng mới là xe điện hoàn toàn.

Ngược lại, theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ, khoảng 22% doanh số bán xe mới tại Mỹ năm 2025 sẽ là xe hybrid hoặc xe điện. Doanh số bán xe điện đã giảm mạnh trong những tháng cuối năm đó sau khi khoản tín dụng thuế liên bang lớn hết hạn.

Mỹ tấn công Iran, giá dầu rung lắc: Trung Quốc bình thản nhờ kế hoạch thai nghén từ hơn 20 năm trước - Ảnh 3.

Đến năm 2025, doanh số bán xe điện của Trung Quốc vượt qua tổng doanh số của phần còn lại của thế giới, tạo ra nhu cầu trên toàn quốc về các trạm sạc. Ảnh: Reuters

Mười năm trước, vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện có vẻ khó tin . Vào thời điểm đó, doanh số bán xe chạy bằng nhiên liệu tăng vọt, và nhu cầu xăng dầu tiếp tục leo thang. Nhưng tình hình đã thay đổi sau khi chính phủ đầu tư 300 tỷ USD để thúc đẩy sự phát triển của các tập đoàn công nghệ cao trong nước và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nước ngoài.

Theo số liệu của chính phủ, từ năm 2016 đến năm 2022, chính phủ Trung Quốc đã cung cấp hơn 5 tỷ USD tiền trợ cấp trực tiếp cho các nhà sản xuất ô tô để thúc đẩy sự phát triển của xe điện. BYD đã giành được thị phần lớn nhất và vượt qua Tesla vào năm ngoái để trở thành nhà sản xuất xe điện bán chạy nhất thế giới.
Tầm nhìn từ hơn 20 năm trước

Đối với Bắc Kinh, quá trình chuyển đổi sang xe điện và năng lượng tái tạo bắt nguồn từ mối lo ngại lâu dài và dai dẳng về sự dễ bị tổn thương của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng.

NYT cho biết, kể từ những năm 2000, giới lãnh đạo Trung Quốc đã đặc biệt chú ý đến một eo biển hẹp khác vận chuyển dầu mỏ đến Trung Quốc: Eo biển Malacca. Vào thời điểm đó, tuyến đường thủy ngăn cách Indonesia, Malaysia và Singapore này chiếm 25% thương mại toàn cầu.

Năm 2004, một tờ báo nhà nước Trung Quốc viết: "Không ngoa khi nói rằng ai kiểm soát eo biển Malacca thì sẽ kiểm soát được huyết mạch năng lượng của Trung Quốc."

Vào thời điểm đó, Trung Quốc đã phản ứng bằng cách thiết lập kho dự trữ dầu khẩn cấp và đầu tư vào năng lượng tái tạo. Ngày nay, trong số các nền kinh tế lớn ở châu Á, Trung Quốc là quốc gia ít bị ảnh hưởng nhất bởi sự gián đoạn nguồn cung dầu khí từ Trung Đông.

Trung Quốc là nước mua dầu khí lớn nhất thế giới, trong đó than đá đáp ứng hơn một nửa nhu cầu năng lượng. Dầu khí chiếm khoảng một phần tư, phần còn lại được cung cấp bởi năng lượng hạt nhân và các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng thủy điện.

“Việc Trung Quốc thúc đẩy năng lượng tái tạo không phải xuất phát từ những lo ngại về môi trường, mà là do nhu cầu an ninh năng lượng, và cả vai trò của nó như một động lực cho tăng trưởng kinh tế,” Matthias Larsen, một chuyên gia chính sách cấp cao tại Viện Grantham thuộc Trường Kinh tế London, cho biết. “An ninh năng lượng luôn là ưu tiên hàng đầu và là động lực cốt lõi.”

Mặc dù Trung Quốc nhập khẩu ba phần tư lượng dầu mỏ tiêu thụ, nước này vẫn đang tích lũy dự trữ chiến lược với quy mô lớn . Trong hai tháng đầu năm nay, nhập khẩu dầu của Trung Quốc đã tăng 16% so với cùng kỳ năm ngoái.

Hai ngày sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, Nhân dân Nhật báo, tờ báo chính thức của đảng Cộng sản Trung Quốc, đã ca ngợi sự tiến bộ của Trung Quốc.

Tiêu đề trang nhất của tờ báo tuyên bố: "Đất nước chúng ta đã xây dựng hệ thống năng lượng tái tạo lớn nhất thế giới." Bài báo cũng chỉ ra rằng Trung Quốc sở hữu mạng lưới trạm sạc xe điện lớn nhất thế giới.

Ngay cả với những nỗ lực này, người dân Trung Quốc vẫn không hoàn toàn miễn nhiễm với tác động của giá dầu tăng cao.

Nhiều hộ gia đình Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào khí đốt tự nhiên nhập khẩu để sưởi ấm. Các nhà máy Trung Quốc cần các sản phẩm hóa dầu để sản xuất các nguyên liệu thô quan trọng cho chuỗi cung ứng toàn cầu, chẳng hạn như polyester cho ngành may mặc và cao su cho ngành sản xuất lốp xe.