Người Việt tại Nga: Trở về sau 21 năm

Cánh đồng ngô trong sương mù

Vậy là tôi đã trở về, đã đặt chân lên mảnh đất nơi chôn nhau cắt rốn của mình sau 21 năm đằng đẵng xa cách!

Hành trình suốt gần 12 tiếng đồng hồ chậm trễ đến gần cả tiếng ở sân bay Domodedovo tại Mátxcơva. Chuyến bay mà tôi đã hồi hộp chờ đợi chuẩn bị cả tháng trời nay với bao lo toan từ làm hộ chiếu, miễn thị thực đến mua sắm gói ghém những món quà nhỏ của xứ sở bạch dương cho những người thân yêu của tôi ở quê nhà – họ cũng đang hồi hộp không khác gì tôi.

Sau những cú xóc như xe ô tô vấp ổ gà, chiếc máy bay giảm dần độ cao và chạm vào những tầng mây trắng lốp xốp như sóng biển, lập tức hai lỗ tai tôi lùng bùng như ù đi vì luồng áp suất không khí thay đổi. Người nọ gọi người kia mà cứ như nói thầm. Tiếng cô phát thanh viên trong trẻo trên máy bay thông báo với hành khách bằng hai thứ tiếng Việt - Anh.

Những bản nhạc quen thuộc hát về quê hương đất nước vang lên nhè nhẹ:“…Việt Nam yêu dấu quê hương chúng tôi / mía ngọt chè xanh, bông trắng lưng đồi…” tạo ấn tượng gần gũi thân thương. Cảm giác là lạ như xâm chiếm, nhất là khi nhìn qua lỗ cửa sổ bé tẹo như cái ổ con tò vò, xốn xang làm sao khi những dải đất màu nâu cao thấp nhấp nhô, những thửa ruộng chỗ xanh chỗ vàng, những chú bò vàng nhẩn nha gặm cỏ, đuôi phe phẩy, bóng dáng người nông dân lam lũ thấp thoáng cặm cụi bên vạt ruộng… Rất Việt Nam!

Những hình ảnh gần gũi thân quen trong tôi thuở nào vậy mà sau chặng đường hơn 20 năm qua nơi xứ người, với tôi, chúng đã xa ngái lắm rồi, một nỗi xúc động đến nao lòng!

Lòng tôi bồn chồn khi đứng chờ nhận hành lí qua băng chuyền, tôi hồi hộp nóng lòng đẩy xe hành lý của mình ra cửa, bởi nơi đó có những người thân thiết nhất của tôi. Bước chân luýnh quýnh, mắt nhìn lướt qua sóng người mà trái tim đập thình thình. Kia rồi, anh tôi, chị tôi và các con của anh chị rối rít vẫy tay…

Tôi đẩy xe hành lí bước tới mà hai mắt bắt đầu đỏ hoe, cổ nghèn nghẹn và suýt bật tiếng khóc, chị gái của tôi cũng vậy. Anh trai tôi cố kìm nén, anh kéo tôi và chị gái cùng mọi người đi ra phía cửa. Khỏi phải nói anh chị em, chú cháu chúng tôi vui sướng thế nào sau 21 năm xa cách giờ mới được gặp lại.

Anh chị tôi đã già hơn trước, điều này tôi đã biết qua những tấm hình, băng đĩa gửi từ nhà sang, tôi cũng có khác gì? Năm tháng qua đi, cuộc đời xô bồ làm cho tóc mọi người bạc hơn, nếp nhăn dày thêm… Nhưng anh chị tôi vẫn đẹp lắm, bởi đó là hai người thân yêu cùng sống với tôi trong tổ ấm đầy tình thương của ba mẹ. Ba mẹ tôi đã lần lượt trở về với tổ tiên ông bà, chỉ còn lại ba anh em.

Đứa cháu đưa chúng tôi từ Nội Bài về. Bao cảnh vật sống động lần lượt hiện ra. Dân mình vẫn còn nhiều người khổ lắm. Tôi ngậm ngùi quan sát. Đó đây thấp thoáng chiếc mũ cối một thời.

Nhà cao tầng đã nhiều lắm, siêu thị cửa hàng nhan nhản, công trình quốc gia quy mô, bề thế, đường sá hiện đại. Còn xe máy các loại đã thay thế cho anh xe đạp tự ngày nào? Xe đạp điện cũng khá phổ biến. Ô tô cũng khá nhiều. Phương tiện giao thông của người dân so với thời tôi cách đây 21 năm đã thay đổi rất nhiều.

Nhà ở san sát với đủ kiểu dáng

Ô-tô buýt cũng không ít, nhưng tôi nhận thấy bà con chen chúc có vẻ không được trật tự cho lắm. Tận mắt thấy cảnh người đi bộ qua đường mà tôi… ớn lạnh xương sống! Xe cứ chạy ầm ầm, người đi bộ qua đường nhích từng bước một và phó mặc cho may rủi.

Những chùm dây điện, điện thoại, internet… rối rắm lòng thòng như mạng nhện vắt vẻo trên cột điện, trên cây khiến mĩ quan phố phường bị ảnh hưởng ít nhiều. Một số cháu thanh niên ở ta cũng còn chưa biết tuân thủ luật giao thông cho nghiêm túc. Đó không chỉ là tín hiệu giao thông thông thường mà còn là tín hiệu cuộc sống thể hiện ý thức tự giác của các cháu.

Dòng sông Tô lịch chết lặng. Rác rưởi nhiều nơi nằm chình ình giữa đường phố, vỉa hè. Có bà thản nhiên quẳng cả bịch nilon ra đường lúc xe cộ đang qua… Cái cảm giác vừa ngạc nhiên vừa buồn buồn, có cái gì khó nói...

Anh chị tôi “ưu tiên” cho ông em “người Nga gốc Việt” được ngồi đằng trước để quan sát dễ dàng hơn. Thằng cu cháu cho xe chạy hết các làn đường cao tốc. Tôi thì đi hết lạ lẫm này đến lạ lẫm khác bởi cảnh quan thay đổi chóng mặt sau bấy nhiêu năm.

Chuyến tàu đêm ầm ầm xình xịch xuất phát từ ga Hà Nội đưa tôi về với miền Trung. Đồng ruộng, núi non, nhà cửa, ao hồ, sông ngòi… cứ vùn vụt lao qua cửa sổ tàu. Những mái nhà tranh vách nứa giản dị xưa kia đã nhường chỗ cho mái ngói nhọn hoắt 2, 3 tầng đỏ chót kiểu mới. Ánh đèn dầu tù mù năm nào đã thay bằng những bóng đèn điện neon xanh lè và cả đỏ quạch của loại bóng tròn quen thuộc. Không gian lành lạnh mờ mờ ảo ảo trong sương sớm hơi mù.

Trâu bò và nông dân đã lững thững ra đồng. Xe cộ và người bắt đầu đi lại lác đác vẻ tất bật. Loa phóng thanh đang phát đi bản nhạc. Bóng đêm đang lùi dần. Ánh bình minh đã đỏ rạng phía biển Cửa lò chỉ cách Vinh của tôi có 13 km. Một ngày mới đã bắt đầu.

Nguồn: Võ Hoài Nam/ Dantri