Một khảo sát nhỏ với các sinh viên Học viện Ngân hàng. Tất cả các bạn được điều tra đều có chung một mật khẩu cho toàn bộ địa chỉ email, tên đăng nhập forum, Facebook.
Internet là công cụ không thể thiếu được trong cuộc sống của mỗi chúng ta. Ngày nay, mọi người sử dụng mạng thông tin toàn cầu để thực hiện nhiều hoạt động như truy cập thông tin, gửi mail, giải trí, mua sắm và thanh toán trực tuyến. Theo một thống kê của Google, người Việt Nam online trung b́nh khoảng 5-6 giờ một ngày, nhiều gấp đôi thời gian xem TV, gấp 4 lần thời gian xem báo hoặc nghe radio. Thời gian lên mạng càng nhiều đồng nghĩa với nguy cơ mất an toàn ngày càng tăng cao. Đặc biệt khi tham gia vào các forum, mạng xă hội, cư dân mạng thường bất cẩn bộc lộ thông tin cá nhân và đây chính là một kẽ hở để các hacker thực hiện các hoạt động ăn cắp thông tin mạng bất hợp pháp.
Chúng tôi đă thực hiện một khảo sát nhỏ đối với các bạn sinh viên Học viện Ngân hàng. Theo kết quả đó, tất cả các bạn được điều tra đều có chung một mật khẩu cho toàn bộ địa chỉ email, tên đăng nhập forum, Facebook hay Yahoo Messenger. Có 20% đặt mật khẩu cho tài khoản của ḿnh là dăy số từ 1 đến 9 và từ 6 về 1; 30% đặt mật khẩu và tên đăng nhập của ḿnh giống nhau, 50% đặt mật khẩu đúng 6 kí tự theo yêu cầu của hệ thống, 10% đặt mật khẩu là ngày sinh của ḿnh, 70% lưu sẵn mật khẩu trong máy (trong tệp dữ liệu hoặc sử dụng chức năng “Nhớ mật khẩu” của tŕnh duyệt), 80% khai báo chính xác và đầy đủ các thông tin khi đăng kí tài khoản trên các mạng xă hội, forum, ḥm thư Gmail, Yahoo và đặc biệt 90% các bạn sẵn sàng click vào các đường link do bạn bè ḿnh gửi qua YM hay Facebook.
Nguy cơ mất an toàn dữ liệu trong các trường hợp trên là điều dễ nhận ra. Đặt mật khẩu giống nhau, mật khẩu giống tên đăng nhập hay mật khẩu là ngày sinh của chính ḿnh tuy dễ nhớ nhưng trong trường hợp không may bị lộ, nếu không nhanh chân đổi lại toàn bộ th́ hàng loạt tài khoản trực tuyến của bạn sẽ sớm bị hacker đồng loạt tấn công. Đặt mật khẩu là các dăy số từ 1 đến 9 hay từ 9 về 1 chẳng khác nào “biếu không” tài khoản cho hacker v́ đó là những khả năng các phần mềm ḍ mật khẩu nghĩ đến đầu tiên. Khai thông tin thật 100% của ḿnh trong các bản đăng kí Gmail hay Yahoo- dù cho có là một quy định bắt buộc th́ vẫn là một hoạt động đầy rủi ro khi những “ông lớn” về công nghệ bán hoặc để lộ thông tin của bạn cho một bên thứ ba nào đó.
Chắc hẳn bạn vẫn chưa quên vụ Sony Playstation bị hack mất gần 80 triệu tài khoản đăng kí hồi tháng 5? Cuối cùng, với tính ṭ ṃ, hầu hết người sử dụng đều sẵn sàng click vào liên kết do bạn bè, người thân gửi qua YM, Facebook, đặc biệt là khi những đường link đó lại kèm những lời mời chào thú vị về phần thưởng hay nội dung 18+. Tuy nhiên, việc làm này vô t́nh đă “mở cửa” rước những virus nguy hiểm, có khả năng sao chép mật khẩu, thông tin trong máy tính và có đặc tính lây lan cao (thông qua danh sách bạn bè trong YM, Facebook…) tạo nên một sự tấn công dây chuyền. Chỉ cho đến khi hàng loạt nick chat bị hack, nhiều tài khoản trực tuyến, tài khoản ngân hàng bị tấn công, Facebook bị lây lan mă độc…th́ nhiều người mới méo mặt v́ sự vô tư, chủ quan và bất cẩn của chính ḿnh.
Chính v́ thế nên chọn mật khẩu tốt là một trong những bước quan trọng làm giảm nguy cơ người dùng Internet trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao. Nhiều người cho rằng chọn một mật khẩu tốt để hacker khó đoán ra th́ thường khó nhớ. Ngay cả chủ tài khoản nhiều lúc cũng có thể quên mật khẩu nếu trong một thời gian dài không sử dụng và vô t́nh mật khẩu lúc này lại trở thành một rào cản đối với việc truy nhập vào tài khoản của họ. Giải pháp lúc này là hăy sử dụng mật khẩu thông minh. Mật khẩu thông minh chính là bức tường thép bất khả xâm phạm khiến cho các phần mềm ḍ mật khẩu phải bất lực.
Bạn nên tạo một mật khẩu đủ mạnh, tối thiểu có 8 kư tự, trong đó nên có cả chữ cái thường hoặc chữ in hoa, số, kư tự đặc biệt(@#$%^&*). Đó phải là một mật khẩu dễ nhớ với ḿnh nhưng khó đoán với người khác. Chẳng hạn “Tên đầy đủ của tôi và Lê Văn Sơn” có thể tạo thành một mật khẩu là “tddctllvs” và một mật khẩu có tính bảo mật cao hơn là “t122ctl2v$”. “t122ctllv$” là một mật khẩu vô cùng an toàn khi bạn kết hợp được cả chữ, số và kí tự đặc biệt (12 tạo thành chữ D,d2 và l2 là hai lần kí tự d và l, $ thay cho kí tự S). Với một mật khẩu càng dài, tài khoản của bạn càng được bảo vệ (Tuy nhiên khi đặt một mật khẩu dài th́ lại dẫn tới hai trường hợp: Bạn sẽ quên mật khẩu hoặc ngại gơ, do đó sẽ lưu sẵn mật khẩu vào trong máy tính của ḿnh).
Mật khẩu tuyệt mật nhất trên thế giới cũng có thể bị lộ nếu có người nhìn trộm qua vai bạn trong khi bạn đang gơ mật khẩu, kể cả trong cuộc sống thực hay cuộc sống ảo hoặc nếu bạn quên thoát ra khỏi trang web trên một máy tính dùng chung. Hăy luôn đảm bảo khi bạn gơ mật khẩu, không ai có thể quan sát được bàn phím của bạn. Đừng đăng nhập vào bất cứ một tài khoản nào khi bạn đang sử dụng một mạng công cộng hay ngồi ở café Internet. Nhiều nick chat bị hack trong thời gian gần đây chính là do bất cẩn khi sử dụng Internet qua wifi “chùa” hay đăng nhập ở các quán Internet mà không chú ư tới chức năng “Nhớ mật khẩu” đă được cài sẵn trong YM.
Như Genk đă từng giới thiệu, bạn nên nhờ tới sự trợ giúp của những phần mềm quản lí và bảo vệ mật khẩu, cho phép bạn tạo và lưu trữ các mật khẩu có độ bảo mật cao và phân biệt đối với từng tài khoản. Bạn cũng nên tạo thêm một lớp bảo mật bổ sung cho tài khoản của ḿnh, chẳng hạn như với dịch vụ Gmail của Google, chương tŕnh Xác minh 2 bước yêu cầu bạn khi đăng nhập vào tài khoản phải cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu cũng như quyền truy cập vào số điện thoại bạn đă đăng kí. Nếu ai đó ăn cắp hoặc đoán được mật khẩu của bạn, người đó vẫn không thể đăng nhập vào tài khoản của bạn v́ họ không có điện thoại của bạn trong tay và khi này bạn sẽ được bảo vệ một cách tối đa.
Cuối cùng, dù cho có ṭ ṃ đến đâu, đừng dại dột click chuột vào đường link lạ do bạn bè gửi tới. Hăy đa nghi một chút và bạn sẽ không gặp phải những phiền toái sau này. Copy đường link và paste vào thanh t́m kiếm của Google, có thể bạn sẽ hiểu biết thêm về đường link lạ đó. Chỉ cần sáng suốt hơn, bạn đă tránh được một nửa nguy cơ nhiễm virus hay các mă độc thông qua các đường link được hacker cài nhan nhản trên Internet.
Những cảnh báo của các chuyên gia an ninh mạng không bao giờ là thừa và cũ. Hăy là những cư dân mạng thông thái và bạn sẽ luôn tự tin khi lướt net, không phải lo lắng cảnh “sập hầm” mỗi giây phút online hay đau đầu v́ việc dữ liệu có thể bị đánh cắp bất cứ lúc nào vẫn hàng giờ tồn tại như những trái bom nổ chậm.
cnet
Khi bức tường mật khẩu... bị phá vỡ
