Các tướng Sudan quyết chiến ngày thứ 3; số người chết tăng vọt lên 185

[florida80]

4/18

Khi những tiếng nổ và tiếng súng ầm ầm bên ngoài, người dân Sudan ở thủ đô Khartoum và các thành phố khác tụ tập trong nhà của họ sang ngày thứ hai, trong khi quân đội và một lực lượng đối địch hùng mạnh chiến đấu trên đường phố để giành quyền kiểm soát đất nước.

Đặc phái viên LHQ Volker Perthes nói với các phóng viên rằng ít nhất 185 người đã thiệt mạng và hơn 1.800 người bị thương kể từ khi giao tranh nổ ra. Hai bên đang sử dụng xe tăng, pháo binh và các vũ khí hạng nặng khác trong các khu vực đông dân cư. Máy bay chiến đấu sà xuống trên đầu và hỏa lực phòng không thắp sáng bầu trời khi màn đêm buông xuống.

Con số thiệt hại có thể cao hơn nhiều vì có rất nhiều thi thể trên đường phố xung quanh trung tâm Khartoum mà không ai có thể tiếp cận do đụng độ. Không có thông tin chính thức về việc có bao nhiêu dân thường hoặc chiến binh đã thiệt mạng. Một nhóm bác sĩ trước đó đưa ra con số dân thường thiệt mạng là 97.

Bạo lực bùng phát bất ngờ vào cuối tuần qua giữa hai vị tướng hàng đầu của quốc gia, mỗi bên được hỗ trợ bởi hàng chục nghìn chiến binh được trang bị vũ khí mạnh mẽ, khiến hàng triệu người mắc kẹt trong nhà của họ hoặc bất cứ nơi nào họ có thể tìm được nơi trú ẩn, với nguồn cung cấp cạn kiệt và một số bệnh viện buộc phải đóng cửa.

Các nhà ngoại giao hàng đầu trên bốn lục địa tranh nhau làm trung gian cho một hiệp định đình chiến, và Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc được thiết lập để thảo luận về cuộc khủng hoảng.

“Tiếng súng và pháo kích ở khắp mọi nơi,” Awadeya Mahmoud Koko, người đứng đầu hiệp hội của hàng ngàn người bán chè và những người lao động thực phẩm khác, cho biết từ nhà của cô ở một quận phía nam Khartoum.

Bà cho biết một quả đạn pháo đã làm kẹt nhà một người hàng xóm vào Chủ Nhật, giết chết ít nhất ba người. “Chúng tôi không thể đưa họ đến bệnh viện hay chôn cất họ.”

Ở trung tâm Khartoum, tiếng súng liên tục nổ ra và khói trắng bốc lên gần sở chỉ huy quân sự chính, một mặt trận lớn. Gần đó, ít nhất 88 sinh viên và nhân viên đã bị mắc kẹt trong thư viện của trường đại học kỹ thuật tại Đại học Khartoum kể từ khi bắt đầu giao tranh, một trong những sinh viên cho biết trong một video đăng trực tuyến hôm thứ Hai. Ông cho biết một học sinh đã thiệt mạng trong các cuộc đụng độ bên ngoài và một học sinh khác bị thương. Họ không có thức ăn hay nước uống, anh ấy nói, chỉ ra một căn phòng đầy những người ngủ trên sàn nhà.

Ngay cả ở một đất nước có lịch sử lâu đời về các cuộc đảo chính quân sự, những cảnh giao tranh ở thủ đô và thành phố liền kề Omdurman bên kia sông Nile là chưa từng có. Tình trạng hỗn loạn xảy ra chỉ vài ngày trước khi người Sudan tổ chức lễ Eid al-Fitr, ngày lễ đánh dấu sự kết thúc của tháng ăn chay Ramadan, tháng ăn chay của người Hồi giáo.

Cuộc tranh giành quyền lực khiến Tướng Abdel-Fattah Burhan, chỉ huy lực lượng vũ trang , chống lại Tướng Mohammed Hamdan Dagalo, người đứng đầu Lực lượng Hỗ trợ Nhanh bán quân sự. Họ từng là các đồng minh cũ đã cùng nhau dàn dựng một cuộc đảo chính quân sự vào tháng 10 năm 2021. Bạo lực đã làm dấy lên bóng ma của cuộc nội chiến ngay khi người Sudan đang cố gắng khôi phục nỗ lực thành lập một chính phủ dân sự, dân chủ sau nhiều thập niên dưới sự cai trị của quân đội.

Dưới áp lực quốc tế, Burhan và Dagalo gần đây đã đồng ý với một thỏa thuận khung với các đảng chính trị và các nhóm ủng hộ dân chủ, nhưng việc ký kết đã nhiều lần bị trì hoãn do căng thẳng gia tăng về việc tích hợp RSF vào lực lượng vũ trang và chuỗi chỉ huy trong tương lai.

Hoa Kỳ, Liên Hợp Quốc và những người khác đã kêu gọi đình chiến. Ai Cập, quốc gia ủng hộ quân đội của Sudan, cũng như Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – những quốc gia đã củng cố mối quan hệ chặt chẽ với RSF khi tổ chức này gửi hàng ngàn chiến binh đến hỗ trợ cuộc chiến của họ ở Yemen – cũng đã kêu gọi cả hai bên từ bỏ.

Phó phát ngôn viên chính của Bộ Ngoại giao, Vedant Patel, cho biết Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken, người đang tham dự cuộc họp Nhóm Bảy người tại Nhật Bản, đã nói chuyện qua điện thoại riêng với Burhan và Dagalo và nhấn mạnh sự cấp bách của việc đạt được một lệnh ngừng bắn.

Hôm thứ Ba, Blinken nói với các phóng viên ở Nhật Bản rằng các hoạt động quân sự bừa bãi đang “gây nguy hiểm một cách liều lĩnh cho dân thường, các nhà ngoại giao, bao gồm cả nhân viên Hoa Kỳ và nhân viên nhân đạo”.

Blinken cho biết một đoàn xe của Đại sứ quán Hoa Kỳ được đánh dấu rõ ràng đã bị bắn hôm thứ Hai và các báo cáo sơ bộ cho thấy những kẻ tấn công có liên quan đến RSF. Ông cho biết mọi người trong đoàn xe đều an toàn và đang ở nhà.

Blinken kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức trong 24 giờ như một bước tiến tới một thỏa thuận ngừng bắn dài hơn.

Trong một tuyên bố chung hôm thứ Ba, các ngoại trưởng G-7 đã lên án cuộc giao tranh. “Chúng tôi kêu gọi các bên chấm dứt hành động thù địch ngay lập tức mà không cần điều kiện tiên quyết,” nó nói, đồng thời kêu gọi họ quay lại đàm phán và giảm căng thẳng.

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sissi cho biết vào cuối ngày thứ Hai rằng Cairo “liên lạc thường xuyên” với cả quân đội và RSF, kêu gọi họ ngừng giao tranh và quay trở lại đàm phán.

Nhưng cả hai vị tướng cho đến nay đều yêu cầu người kia đầu hàng.

Người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, Josep Borrell đã tweet rằng đại sứ EU tại Sudan “đã bị tấn công tại nơi cư trú của chính mình,” mà không cung cấp thêm thông tin chi tiết. Các quan chức EU đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận.

Dagalo, người có lực lượng phát triển từ lực lượng dân quân Janjaweed khét tiếng ở vùng Darfur của Sudan, đã tự miêu tả mình là người bảo vệ nền dân chủ và gán cho Burhan là kẻ xâm lược và “Hồi giáo cực đoan”. Cả hai vị tướng đều có một lịch sử vi phạm nhân quyền lâu dài và các lực lượng của họ đã đàn áp các nhà hoạt động dân chủ.

Các cuộc đấu súng hạng nặng nổ ra ở nhiều khu vực của thủ đô và Omdurman, nơi hai bên đã đưa hàng chục nghìn quân đến, bố trí họ ở gần như mọi khu vực lân cận.

12 bệnh viện ở khu vực thủ đô đã bị “di tản khẩn cấp” và “ngừng hoạt động” vì các cuộc tấn công hoặc mất điện, Tổ chức Bác sĩ Sudan cho biết, trong tổng số khoảng 20 bệnh viện. Bốn bệnh viện bên ngoài thủ đô cũng đã ngừng hoạt động.

Người dân cho biết giao tranh ác liệt bằng pháo và các vũ khí hạng nặng khác đã nổ ra vào chiều thứ Hai tại khu phố Gabra phía tây nam Khartoum. Asmaa al-Toum, một bác sĩ sống trong khu vực, cho biết mọi người bị mắc kẹt và la hét trong nhà.

Giao tranh đặc biệt ác liệt xung quanh các căn cứ chính của mỗi bên và tại các tòa nhà chính phủ chiến lược – tất cả đều nằm trong khu dân cư.

Quân đội hôm thứ Hai tuyên bố đã bảo vệ được tòa nhà truyền hình chính ở Omdurman, chống lại RSF sau nhiều ngày giao tranh. Đài truyền hình Sudan do nhà nước điều hành đã tiếp tục phát sóng.

Vào Chủ nhật, RSF cho biết họ đã từ bỏ doanh trại và căn cứ chính của mình, ở Omdurman, nơi các lực lượng vũ trang đã tấn công bằng các cuộc không kích. Các video trực tuyến hôm thứ Hai cho thấy thi thể của hàng chục người đàn ông được cho là chiến binh RSF tại căn cứ, nằm rải rác trên giường, sàn phòng khám và bên ngoài sân.

Quân đội và RSF cũng đang chiến đấu ở hầu hết các trung tâm lớn trên khắp đất nước, bao gồm cả khu vực phía tây Darfur và một phần phía bắc và phía đông, giáp biên giới với Ai Cập và Ethiopia. Các trận chiến nổ ra hôm thứ Hai xung quanh một căn cứ không quân chiến lược ở Merowe, cách thủ đô khoảng 350 kilômét (215 dặm) về phía tây bắc, với việc cả hai bên đều tuyên bố kiểm soát cơ sở này.

Chỉ bốn năm trước, Sudan đã khơi dậy hy vọng sau một cuộc nổi dậy của quần chúng giúp lật đổ nhà lãnh đạo độc tài lâu năm Omar al-Bashir .

Nhưng tình trạng hỗn loạn kể từ đó, đặc biệt là cuộc đảo chính năm 2021, đã làm thất bại động lực dân chủ và phá hủy nền kinh tế. Một phần ba dân số — khoảng 16 triệu người — hiện phụ thuộc vào hỗ trợ nhân đạo ở quốc gia giàu tài nguyên, lớn thứ ba châu Phi này.

Save the Children, một tổ chức từ thiện quốc tế, cho biết họ đã tạm thời đình chỉ hầu hết các hoạt động của mình trên khắp Sudan. Nó cho biết những kẻ cướp bóc đã đột kích vào các văn phòng của nó ở Darfur, lấy cắp vật tư y tế, máy tính xách tay, xe cộ và tủ lạnh. Chương trình Lương thực Thế giới đã đình chỉ hoạt động vào cuối tuần sau khi ba nhân viên thiệt mạng ở Darfur và Ủy ban Cứu hộ Quốc tế cũng đã tạm dừng hầu hết các hoạt động.

Với việc Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, các quốc gia châu Phi và Ả Rập đều kêu gọi chấm dứt chiến tranh, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thảo luận về các diễn biến. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết ông đang tham khảo ý kiến ​​của Liên đoàn Ả Rập, Liên minh châu Phi và các nhà lãnh đạo trong khu vực, kêu gọi bất kỳ ai có ảnh hưởng thúc đẩy hòa bình.