Quan hệ Nga-Mỹ trở nên nghiêm trọng sau phát ngôn gây sốc của ông Biden

[Romano]

Quan hệ Nga-Mỹ đang trong hoàn cảnh nguy hiểm cực điểm sau khi Moscow triệu hồi Đại sứ tại Mỹ về nước để tham vấn vì Tổng thống Mỹ Joe Biden, trong một cuộc phỏng vấn gần đây, đồng tình với đánh giá người đồng cấp Nga Vladimir Putin là “kẻ giết người”.

Điều này xảy ra sau báo cáo của cộng đồng tình báo Mỹ cáo buộc Moscow đã tiến hành một hoạt động gây ảnh hưởng trong cuộc bầu cử năm ngoái. Đầu tuần qua, Thượng nghị sĩ Nga Alexei Pushkov tuyên bố, Mỹ nhắm đến áp đặt "một cuộc bao vây kéo dài đối với ‘nước Nga của Putin’ thông qua 'các lệnh trừng phạt từ địa ngục', việc kích động thù địch ở miền Đông Ukraine và sự xây dựng lực lượng của NATO dọc theo biên giới với Nga".

Hồi tháng Hai, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov cũng cảnh báo Nga sẽ theo đuổi “hoạt động ngăn chặn tích cực” của Mỹ.

Theo CGTN (Trung Quốc), sự leo thang nguy hiểm này là kết quả của hành động "gây hấn liều lĩnh" trong chiến tranh hỗn hợp của Mỹ chống lại Nga. Những bình luận gần đây của ông Biden là “giọt nước làm tràn ly” và Moscow không còn lựa chọn nào khác ngoài việc triệu hồi Đại sứ trở lại thủ đô Nga.Ngoài ra,báo Trung Quốc cho rằng, các biện pháp trừng phạt của phương Tây do Mỹ đứng đầu đối với Nga đã mở rộng trong những năm gần đây. Điều này được thực hiện song song với việc NATO từng bước xây dựng lực lượng dọc biên giới phía tây của Nga. Washington cũng đổ lỗi cho Moscow trong âm mưu ám sát cựu điệp viên Sergey Skripal và thủ lĩnh phe đối lập Alexei Navalny, đương nhiên Moscow kịch liệt phản đối những cáo buộc này.

Những cáo buộc của Mỹ đối với Nga về chiến tranh ở Syria hay tranh chấp ở miền đông Ukraine lại càng khiến quan hệ hai bên xuống cấp hơn nữa.

Hy vọng vẫn còn

Hậu quả của sự cạnh tranh gia tăng giữa Nga và Mỹ sẽ gây bất ổn cho toàn thế giới. Nga và Mỹ sẽ luôn bảo vệ lợi ích của mình nhưng kết quả là các quốc gia bị kẹt giữa hai nước này, chẳng hạn như các quốc gia ở châu Âu, có thể gián tiếp chịu thiệt hại.

Tuy nhiên, hai cường quốc cũng có nhiều điểm chung để cùng bắt tay phát triển mối quan hệ.

Đó là về Afghanistan, Đặc phái viên Mỹ về Afghanistan Zalmay Khalilzad đã lần đầu tiên tham dự một vòng đàm phán hòa bình ở Moscow hôm 18/3, qua đó chứng tỏ nỗ lực mới của Washington nhằm thu hút sự ủng hộ từ các nước lớn trong khu vực đối với kế hoạch hòa bình dành cho Afghanistan.Về xung đột ở Syria, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu tiết lộ Nga có “liên hệ rất chặt chẽ” với Mỹ ở Syria “trong việc quản lý không phận, thực hiện các biện pháp trên không để chống khủng bố”. Mặc dù thành quả của sự phối hợp sơ khai như vậy ở Afghanistan và Syria chưa được tạo ra nhưng vẫn dấy lên hy vọng giới chức hai bên sẽ sớm đạt được các thỏa hiệp địa chính trị.

Nga và Mỹ trước đó đã đồng ý gia hạn Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START) vào phút chót hồi đầu tháng Hai, vì vậy điều đó cho thấy rằng ý chí chính trị vẫn tồn tại để có thể hợp tác với nhau vì lợi ích chung. Đó chính xác là điều cần thiết hơn bao giờ hết để ngăn chặn sự xuống cấp hơn nữa các mối quan hệ song phương vốn đang ở hoàn cảnh nguy hiểm cực điểm.

Afghanistan, Syria, Covid-19 và biến đổi khí hậu là những điểm khởi đầu tốt nhất. Lòng tin song phương chắc chắn phải được xây dựng lại, cho dù là một cách từ từ.