Trong câu cha con người rừng Hồ Văn Thanh (82 tuổi) và Hồ Văn Lang (41 tuổi) ở Quảng Ngăi đang gây sốt cho báo giới trong mấy ngày gần đây. Cũng là người cầm bút, cũng vừa ṭ ṃ, vừa muốn khám phá thêm một thứ ǵ đó ở những người đang “hot” này.
Chúng tôi t́m đến bệnh viện huyện Tây Trà, Quảng Ngăi, tiếp xúc hai cha con “người rừng”. Cảm giác chúng tôi nhận được là quá buồn, họ trông sợ hăi, buồn bă và lạc loài. Họ chỉ nói đúng hai tiếng “người rừng” khi chỉ về những người chung quanh. Không biết trong trí năo họ có khái niệm người rừng hay người thành phố, người đồng bằng ǵ đó không?
Nhưng có lẽ, do nghe hai chữ “người rừng” nhiều quá, có thể họ đă nhập tâm. Và cũng có thể, trong mắt họ, đám người đă phá tan căn nhà của cha con họ, nắm ngược khuỷu tay lôi cha con họ ra khỏi nhà và mang họ về một nơi quá lạ lẫm như vậy, đám này hoàn toàn không tốt. Đương nhiên, những người đă dắt họ về đồng bằng sẽ tự cho ḿnh là những cứu tinh, đang cứu hai cha con “người rừng” thoát khỏi cảnh khốn khó, sống rừng rú và dă man. Nhưng cũng đương nhiên, cha con “người rừng” sẽ nghĩ rằng cuộc sống tự do, tự tại của ḿnh đă bị chấm dứt bởi đám người này. Vậy ai đúng, ai sai trong câu chuyện này?
Xét về những người gọi là “giải cứu” cha con người rừng trở về, đương nhiên nhóm người này thấy họ có lư, v́ nếu không có lư, họ đă không làm, hơn nữa, câu chuyện mang người rừng trở về ḥa nhập với đời sống cộng đồng, nghe ra có vẻ nhân đạo và có lợi cho nhà nước xă hội chủ nghĩa.
Trong một chừng mực nào đó, nó có thể giúp cho nhà nước lấy được điểm từ thế giới văn minh v́ hành động này, hơn nữa, chí ít, mấy ngày nay, vấn đề người rừng và câu chuyện của họ đă tập trung hướng dư luận một cách hiệu quả, báo chí khắp nơi đều đăng tin, săn tin và chạy tít ở trang đầu. Một quả bom thông tin vào “hàng tấn” ở Việt Nam.
Nhưng khi nh́n lại h́nh ảnh các dân quân tự vệ và đoàn viên đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đă trói hai tay của người con, dắt đi trong t́nh trạng có đúng một mảnh khố bằng vỏ cây che hạ bộ, vô tư để báo chí chụp h́nh bộ dạng người rừng như thế để tạo hiệu ứng thông tin… Có lẽ, khó có thể tin được đây là một hành vi nhân đạo! Và khi đặt ngược vấn đề, tại sao chỉ cách quê nhà chưa đầy 70 kilomet, vốn là người hoạt động trong quân đội, đương nhiên là phải rành về đường rừng v́ ông Thanh là bộ độ du kích, mà đă nói đến bộ đội du kích, hơn nữa là du kích dân tộc Cor th́ một trăm người trên một trăm rành đường rừng (trừ những biệt động thành) nhưng ông Thanh quyết định ở lại trên rừng, không quay về quê cũ nữa.
Chắc chắn phải có trắc ẩn ǵ đó chứ không phải v́ người nhà chết, bởi người nhà chết th́ họ càng cần ở lại quê nhà để hương khói người đă khuất, đây là nếp chung của người Việt.
Câu chuyện trốn biệt tích vào rừng của ông Thanh làm tôi nhớ đến câu chuyện cái chết của cha một người bạn văn nghệ tên K., một cái chết man rợ khó tin. Ông H. là bộ đội, ông hoạt động biệt động thành ở Đà Nẵng, khu vực hoạt động của ông có khi lan sang vùng Điện Nam, Điện Ngọc thuộc Điện Bàn, Quảng Nam. Sau quá tŕnh “ăn cơm nắm nằm đất đi đánh thù”, ông nhận ra ḿnh đă chọn không đúng đường, ông xin được ra khỏi tổ chức.
Kết quả, tổ chức (nấp sau bụi chuối, được ngăn cách bằng cái nong, chỉ nghe giọng nhưng không thấy mặt) chấp nhận cho ông nghỉ hoạt động và sau khi ông nhận quyết định, họ tiễn ông ra khỏi cứ một đoạn đường và đến một bờ ruộng, một người của tổ chức chỉ định đă dùng đai cuốc đập từ phía sau khiến ông vỡ sọ, chết ngay tại chỗ. Tổ chức đào đất và chôn ông ngay vị trí đă đập. Sau đó, tổ chức cho người về nhà, bắt cha của ông H. ra chôn sống, chôn đến cổ, rồi bắn cho một phát đạn gọi là ân huệ vào đầu.
Câu chuyện tưởng như chấm dứt, ch́m vào quên lăng… Nhưng, ba chục năm sau, trong một lần báo mộng, người bộ đội bị chết v́ đai cuốc của đồng đội đă chỉ con ḿnh t́m đến ông A., ông này đang sống cách nhà người con trai (là anh bạn văn nghệ tên K. của tôi) không xa. Lúc anh này t́m đến nhà ông A., ông đang chống gậy đứng chờ ngoài ngơ, vội vàng dắt anh vào nhà, trao anh một số giấy tờ và nói rằng tối qua ông cũng được ông H. về báo mộng, nói là sáng nay anh sẽ đến t́m ông.
Ông A. bắt đầu kể lại câu chuyện về cái chết của cha và ông nội anh, sau đó dắt anh ra chỗ đám ruộng ngày xưa đă chôn ông H., bây giờ nó đă là khoản sân của một khách sạn. Sau khi thương lượng với chủ khách sạn, gia đ́nh đă đào một hố rộng 3m, sâu gần 5 mét, t́m được hài cốt. Và, phần sau của hộp sọ đă bị vỡ toang thành nhiều mảnh. Tiếp tục, anh K. đi t́m mộ ông nội, cũng đúng với vị trí báo mộng. Lần này, ông H. c̣n báo mộng cho anh K .biết kẻ đă giết cha và ông nội anh chính là lăo N., từng nắm chức chủ tịch quận. Anh quyết định t́m đến hỏi tội lăo N. để báo thù cho cha và ông nội, nhưng khi anh đến nơi th́... Lăo N,. bây giờ bị cả trăm thứ bệnh và suốt ngày la hét, ỉa đái trây trét khắp nhà, con cái bỏ bê, không đứa nào dám tới gần.
Thấy anh K. tới, lăo N. tự dưng tái mét mặt mày, run lẩy bẩy, qú thụp xuống lạy lấy lạy để anh K., miệng lẩm bẩm: “Anh H. ơi! Lúc đó tổ chức sai tui, tui lạy anh tha cho tui! Dù sao tui cũng chôn anh tử tế mà, anh tha cho tui!”. Anh K. bỏ về, lúc này, đồng đội cũ (có lẽ là tổ chức!) của ông H. lại đến làm lễ truy điệu, đưa hài cốt ông H. và cha ông H. vào nghĩa trang. Buổi lễ rất long trọng… Trở lại câu chuyện của cha con người rừng, theo hướng này, có thể đặt ra các giả thiết khác.
V́ tôi vốn là người nghe và xúc động về chuyện của cha anh K. nên tôi luôn hoài nghi, đặc biệt là hoài nghi về khả năng ngôn ngữ gọi là không rành tiếng Kinh của cha con ông Thanh. V́ khi bỏ lên rừng, ông đă qua khỏi tuổi đôi mươi, lẽ nào ông lại quên tiếng Kinh (ông đă từng sống và có nhà ở đồng bằng, tiếp xúc với người Kinh một thời gian không ngắn) một cách dễ dàng như thế sao?
Nói thầm vào tai, tôi đặt thẳng câu hỏi với hai người rừng này: “Có phải ông đang cố t́nh giấu tiếng Kinh v́ có một bí mật nào đó trong cái chết của người thân và chuyện tổ chức?”. Cả hai người đều không trả lời tôi, họ lầm bầm thứ tiếng ǵ đó (có lẽ là tiếng Cor) sắc mặt họ thay đổi, họ lắc đầu, ra hiệu là không hiểu ư tôi nói ǵ. Nhưng tại sao họ tái mặt khi nghe tôi hỏi? Có vẻ như câu hỏi này tự nó đă có câu trả lời.
Trở lại chuyện họ được cứu hay là bị hại. Có lẽ trong hai cha con người rừng đă có câu trả lời rồi, v́ nh́n vào vẻ mặt buồn bă khi phải ĺa bỏ khu rừng, nh́n vào cách tránh né con người và quyết định lựa chọn sống biệt trong rừng suốt mấy chục năm mặc dù nếu trở về đồng bằng, họ chỉ tốn chưa tới ba ngày đường cũng đủ biết khi trở lại đồng bằng họ thấy vui hay buồn.
Và, không chừng, trong tâm khảm của hai người đàn ông vừa bị/được đưa về đồng bằng này, họ đă sống quá lâu trong chốn núi rừng, nơi họ được sống đích thực một con người, bây giờ, họ bị lôi về đồng bằng, họ lại phải sống với một đám “người rừng”, những con người gợi cho họ kư ức về cái chết của người thân, khiến họ đi biệt xứ và cố t́nh quên đi giọng nói, ngôn ngữ của ḿnh. Nên vui hay nên buồn cho họ đây và c̣n một bí mật nào nữa?
Nguồn: VietTuSaiGon's blog
Chuyện 'người rừng' c̣n một bí mật man rợ khác...?
