Những miếng b́ lợn bốc mùi, có miếng đă chuyển màu được các cơ sở sản xuất chất thành đống, vứt trên nền đất ẩm ướt, chuẩn bị đưa vào chế biến nem chua, bóng b́, mỡ rán. Những đồ ăn được nhiều người ưa chuộng.
Một muỗng thuốc, tẩy trắng hàng tạ b́ lợn
Có mặt tại một cơ sở sản xuất bóng b́ và mỡ lợn tại thôn B́nh Lương, xă Tân Quang (Văn Lâm, Hưng Yên), chúng tôi được chứng kiến nhiều đống b́ lợn bèo nhèo, đă bốc mùi hôi thối “vứt” bừa băi dưới nền giếng bẩn, ẩm ướt, phân gà, bụi than từ cái bếp than tự chế để rán mỡ ngay bên cạnh.
Có hai người đàn ông đang làm việc tại đây. Một người vớt mớ b́ trong nồi rồi chất đống gần với mỡ sống, người kia dùng hết sức lấy chân “làm sạch” những miếng b́ lợn trong chậu nước đă chuyển màu đen kịt. Trên bếp ḷ, một chảo lớn đang rán mỡ sôi lục bục. Cạnh đó là chiếc nồi luộc b́ bẩn như chưa bao giờ được đánh rửa.
Viện Công nghệ Massachusetts , Bách khoa Hà Nội , thiệt hơn , Hưng Yên , chế biến , chuyển màu
Những người thợ thoăn thoắt phân loại, để riêng những miếng mỡ bèo nhèo, vụn nát và miếng c̣n b́. Mỡ lọc ra từ đống bèo nhèo trên được đem rán rồi rót vào các can xanh đen kịt đang xếp hàng. Lâu lâu sẽ có lái buôn tới gom hàng rồi bán lẻ tại các chợ hoặc cho các ḷ rán hành, rán quẩy.
Tóp mỡ tích trong những chiếc thùng, được cắt ra từ thùng đựng hóa chất, bán với giá từ 1.000 - 2.000đồng/kg để làm thức ăn cho cá. B́ lợn th́ được ngâm qua dung dịch để làm trắng, sau đó sấy khô thành bóng b́ cung cấp cho các hàng lẩu, các cửa hàng bán đồ khô.
Kinh hoàng “chiêu” biến thịt lợn thối thành bóng b́, mỡ lợn
Chỉ vào đống b́ lợn đă được làm sạch, chị Nga, chủ cơ sở sản xuất giới thiệu: “Gia đ́nh tôi thu mua b́ lợn ở khắp nơi. V́ nguồn hàng không phải lúc nào cũng có nên nhiều khi người thu mua phải đợi gom được số lượng kha khá mới gửi xe lên, v́ thế việc b́ lợn đă có mùi ôi là không tránh khỏi”.
Để giải quyết mùi khó chịu và sự chuyển màu của những miếng b́, các cơ sở sản xuất áp dụng “tuyệt chiêu” vô cùng đơn giản nhưng hiệu quả, đó là ngâm b́ lợn trong nước ôxy già. “Phần lớn các cơ sở dùng chất tẩy trắng, chỉ hơn 10.000 đồng/kg, một muỗng nhỏ thuốc tẩy ngâm với 200 lít nước có thể tẩy trắng hàng tạ b́”, chị Nga tiết lộ.
Tôi thắc mắc về những chiếc can bẩn, chị Nga thanh minh đó là những thùng đựng rác, c̣n can đựng mỡ là can “sạch c̣n nguyên mác”. Thế nhưng, tôi thấy mác dán trên chiếc can “sạch” lại có chữ Corrosive (chất gặm ṃn).
Mùi mỡ rán, mỡ tươi trộn vào nhau trong cái nắng hanh hao khiến không khí trở nên đặc quánh, đặc trưng của làng nghề làm b́ lợn. Chốc chốc, một chiếc công nông chất đầy bao tải b́ khô tiến ra từ các ḷ chế biến.
Chính quyền thờ ơ, người dân chịu thiệt
Theo ông Nguyễn Huy Lập, Chủ tịch UBND xă Tân Quang th́, thôn B́nh Lương có nghề làm bóng, b́, mỡ nước đă vài chục năm nay. Cứ 10 nhà th́ có tới 8 gia đ́nh sản xuất b́, mỡ nước. Người dân sống được với nghề, thậm chí có gia đ́nh c̣n khá giả và phất lên nhờ xuất khẩu b́, bán bóng, mỡ nước và tóp mỡ. Những năm gần đây, khi đất ruộng bị các nhà máy lấy hết, cuộc sống của họ càng phụ thuộc vào nghề này.
Nhắc tới vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, không giấu giếm, ông Lập thừa nhận 100% số hộ gia đ́nh sản xuất bóng b́, mỡ lợn ở thôn B́nh Lương đều không được cấp giấy phép sản xuất v́ không đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. Các cơ sở sản xuất cũng chưa xây dựng được hệ thống xử lư nước thải nên nước bẩn thải trực tiếp ra môi trường.
Có mặt tại thôn B́nh Lương, phóng viên đă “mục sở thị” biết bao h́nh ảnh rất mất vệ sinh trong quá tŕnh chế biến bóng b́, mỡ rán. Trong khi đó, các cơ quan chức năng của xă Tân Quang lại biện bạch: “Việc quản lư là vô cùng khó khăn. Mỗi dịp giáp tết, các cơ quan chức năng đều đi kiểm tra vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm của các hộ sản xuất, nhưng không bắt được hộ nào vi phạm để xử phạt”, ông Lập cho biết.
Theo PGS. TSKH Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), ô xy già chỉ có tác dụng tẩy trắng thực phẩm, chứ không diệt hết được các loại vi khuẩn cùng mầm lây bệnh như dịch tai xanh, viêm cầu..., nếu dùng phải loại bóng b́ được chế biến từ những con lợn mang bệnh th́ hậu quả khôn lường.
Bên cạnh đó, việc sản xuất thủ công sẽ khiến các hộ gia đ́nh lạm dụng dùng ô xy già để tẩy trắng b́ lợn, như dùng nồng độ quá đậm đặc, thời gian ngâm tẩm quá lâu…, sẽ gây tác hại đến sức khỏe người tiêu dùng.
“Lo lắng nhất là việc người làm bóng b́ mua phải những loại ô xy già trôi nổi không rơ nguồn gốc. Người tiêu dùng khi sử dụng thực phẩm bị ngâm tẩm với những hóa chất có trong ô xy già, dễ dẫn đến các chứng như rối loạn tiêu hóa, ảnh hưởng tới hệ thần kinh cũng như các bộ phận trên cơ thể người”, ông Thịnh cho biết.
(Theo Thương hiệu & Công luận)