Từ trước đến nay, nhắc đến hang động mọi người thường nghĩ ngay đến khu vực Phong Nha-Kẻ Bàng của huyện Bố Trạch mà ít ai biết rằng khu vực thung lũng Tú Làn ở xă Tân Hóa, huyện Minh Hóa - Quảng B́nh cũng có một ṿng cung hang động kỳ vĩ đến ngỡ ngàng
Theo lời mời của anh Nguyễn Châu Á, Giám đốc Công ty lữ hành quốc tế Oxalis (Chua Me Đất), chúng tôi lên Tân Hóa. Con đường cấp phối lổm nhổm đá từ thôn Cổ Liêm chạy giữa cánh đồng ngô, lúa xanh non, xa về hai bên từng khối núi đá vôi xếp lớp trùng điệp.
Thung lũng Tú Làn đẹp như bức tranh thủy mặc, được tô điểm thêm bởi con suối Rào Nậy mềm mại uốn lượn quanh co, những ngọn đồi nằm lẻ loi rải rác tạo nên một khung cảnh núi rừng hoang dại nhưng kiêu kỳ và đầy bí ẩn. Chiếc xe cải tiến dùng tăng bo chở chúng tôi dừng lại tại một băi đất trống bằng phẳng bên cạnh suối, mọi người sửa soạn hành trang, ba lô chỉ có nước uống, một ít đồ ăn nhẹ, túi vơng ngủ và chiếc máy chụp h́nh, các thứ c̣n lại được mấy anh chị người địa phương đảm trách, thế là lên đường.
Con suối Rào Nậy về mùa này hiền lành đến lạ, nước chỉ xấp xỉ ướt tới gối, trong veo và mát lạnh. Thử thách đầu tiên của chuyến hành tŕnh chính là việc phải leo qua ngọn đồi, nơi ḍng suối lặn xuống để đến với hang Hung Ton (hung c̣n gọi là thung lũng theo tiếng địa phương), cửa hang Hung Ton nằm cách mặt đất chừng 50m, trông xa như một dấu chấm khổng lồ được thiên nhiên vẽ vào bức tường núi đá.
Hang Ken. Ảnh: Casten Peter
Đi sâu vào hơn 100m nữa có một lối rẽ thông với nhánh hang phía dưới, men theo chiếc cầu thang gỗ leo xuống là cả một không gian rộng lớn, ánh sáng từ những chiếc đèn pin trên mũ như vô vọng trước bóng đêm đen đặc, những rặng thạch nhũ đồ sộ, những viên bi đều tăm tắp được tạo thành bởi sự miệt mài của nước, tất cả như mê hoặc các thành viên trong đoàn.
Ở hang Hung Ton c̣n có một đoạn sông ngầm dài chưa tới 50m, cả đoàn cho hành lư lên một chiếc thuyền hơi rồi từ từ bơi theo, phía cuối cửa hang là một thung lũng nhỏ bao quanh bởi các dăy núi. Từ đây lại một chặng đường leo trèo vượt qua các dăy núi, để đến hang Ken. Hang Ken có một nhánh khô và một nhánh hang nước phân định rơ ràng, nhưng đều gặp nhau ở một cửa ra chính. Tại đây nhiếp ảnh gia Casten Peter đă cho ra đời một tuyệt phẩm đứng đầu trong bộ ảnh chụp hang động Quảng B́nh và chính bộ ảnh đó đă tôn ông thành nhiếp ảnh gia của năm do tạp chí National geographic b́nh chọn.
Từ hang Ken đến hang Kim không xa lắm, cửa vào hang Kim khá hẹp, có nhiều đoạn phải lách người mới đi được. Những băi đá lô nhô như thử thách bước chân và ư chí các thành viên trong đoàn. Giống như hầu hết các hang động ở vùng Tân Hóa của huyện Minh Hóa này, hang Kim cũng được h́nh thành như là cửa thoát lũ cho hệ thống sông ngầm nơi đây. Các khối thạch nhũ bị đổ găy nằm ngổn ngang.
Phong cảnh thung lũng Tú Làn. Ảnh: Ryan deboodt.
Đi sâu thêm vào bên trong, một hố sụt mở ra giếng trời với ánh sáng lung linh huyền ảo, mọi người tranh thủ nghỉ chân, chụp vài tấm h́nh làm kỷ niệm rồi đi tiếp. Càng vào sâu, lối đi càng bị thu hẹp bởi những khối thạch nhũ đồ sộ chắn đường. Mọi người cố gắng bước cẩn thận, tránh dẫm phải những khối thạch nhũ c̣n non, mềm và dễ găy. Cùng đi trong đoàn với chúng tôi hôm đó có anh Luke Ford, vị khách nước ngoài này c̣n khá trẻ nhưng hiện đang là giám đốc một công ty du lịch chuyên bán tour trên 60 nước.
Lần thứ 3 trở lại với Quảng B́nh để chinh phục các chuyến khảo sát hang động anh vẫn rất phấn chấn chia sẻ: “Đây là nơi rất đẹp và rất thú vị. So với các hang động khác tôi từng tham quan tại Quảng B́nh th́ ở đây khó hơn một chút để đến và khám phá nhưng cảnh sắc lại đẹp và hoang sơ hơn nhiều, tôi cảm thấy rất dễ chịu. Thú vị nhất là được bơi qua ḍng sông ngầm ở trong động, cảm giác thật tuyệt”.
Tâm điểm của ṿng cung hang động ở Tân Hóa có lẽ chính là hang Tú Làn, hang dài hơn 600m, được đánh giá cao bởi những khối thạch nhũ hoành tráng, kỳ vĩ và một thác nước trong hang khoảng 10m rất đẹp. Ông Howard Limbert-Trưởng đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh từng cho biết: “ Việc có thác nước trong hang động là điều độc đáo mà chúng tôi lần đầu nh́n thấy ở đây”.
Đặc biệt tại hang Tú Làn, đoàn thám hiểm hang động c̣n cho biết thêm họ phát hiện ở thác nước trong hang động có một loài cá bơi ngược thác rất kỳ lạ. Cá được mô tả có màu trắng to cỡ ngón tay áp út và phóng ngược rất nhanh trong ḍng thác của hang Tú Làn. Các nhà thám hiểm chuyên sâu về hang động nên không hiểu lắm về ngư loài học, nhưng họ cho rằng đây là điều rất lạ.
Với khoảng cách gần 2km là một hang động, ṿng cung này rất lư tưởng cho những người ưa mạo hiểm, muốn khám phá và trải nghiệm cuộc sống gần gũi với thiên nhiên. Được biết Công ty Oxalis của anh Nguyễn Châu Á đang xây dựng đề án để đầu tư và đưa vào khai thác hệ thống ṿng cung hang động kỳ vĩ này theo hướng bền vững, theo đó công ty sẽ đầu tư các thiết bị an toàn, làm cầu treo đi bộ qua Rào Nậy, xây một khách sạn 30 pḥng theo lối kiến trúc hoà hợp với thiên nhiên. Tại đây sẽ có một trung tâm huấn luyện leo núi, sẽ khai thác các loại h́nh thám hiểm và du lịch hội nghị trong hang động.
Tương lai không xa ṿng cung hang động ở Tân Hóa sẽ góp thêm vào sự đa dạng trong các chuyến tham quan hang động của du khách mỗi dịp đến với Quảng B́nh.
Theo Bùi Xuân Hoàng (Quảng B́nh Online)
Ṿng cung hang động kỳ vĩ ở Tân Hóa
