- Nhật Bản đang có rất nhiều động thái cho thấy họ tiếp tục t́m cách nới lỏng “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” để phù hợp với t́nh h́nh mới.
Máy bay và tàu chiến của Lực lượng Pḥng vệ Nhật Bản
Ngày 13/3, tờ “Yomiuri Shimbun” Nhật Bản cho biết, đối với điều khoản cấm xuất khẩu vũ khí và các công nghệ liên quan cho các nước đang có tranh chấp quốc tế được quy định trong “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”, tại Ủy ban ngân sách Hạ viện ngày 12/3, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết, cần phải nghiên cứu và thảo luận một cách nghiêm túc, trong thế giới hiện thực phải chăng có thể hoàn toàn loại bỏ những nước “trở thành mầm họa của các nước đang có tranh chấp”, căn cứ vào kết quả bàn thảo, bản thân “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” cũng cần phải sửa đổi.
Ngày 1/3, Chính phủ Nhật Bản nói rơ, các doanh nghiệp Nhật Bản có thể tham gia công tác nghiên cứu phát triển linh kiện máy bay chiến đấu chủ lực thế hệ mới F-35, đồng thời coi đây là trường hợp đặc biệt của “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” để xử lư.
Đối với vấn đề này, Thủ tướng Abe nhấn mạnh: “F-35 có các tính năng như radar rất khó phát hiện được, nên có khả năng răn đe. Nhưng, nếu từ bỏ việc mua sắm trực tiếp – một kênh giá rẻ, th́ Nhà nước sẽ khó gánh nổi trách nhiệm bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân”.
Máy bay chiến đấu tàng h́nh F-35 Mỹ
Tờ “Hoa kiều mới” Nhật Bản cho hay, với việc Chính phủ Nhật Bản tăng mạnh ngân sách quốc pḥng và “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” hữu danh vô thực, các doanh nghiệp quân sự Nhật Bản đều t́m cách tranh thủ kiếm được “miếng bánh” trong đơn hàng lớn mua vũ khí.
Đài truyền h́nh NHK Nhật Bản cho biết, trong ngân sách mới của Nhật Bản, chi tiêu quốc pḥng tiếp tục tăng lớn sau 11 năm. So với năm 2012, chi tiêu quốc pḥng tăng 35 tỷ yên trở lên. Rơ ràng, điều này có nguyên nhân là “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” của Nhật Bản thực sự đă bắt đầu được nới lỏng, hơn nữa môi trường lớn của thế giới cũng đă thay đổi rất lớn.
Trong t́nh h́nh này, hội nghị thường niên dành cho đối tượng doanh nghiệp do Lực lượng Pḥng vệ Mặt đất Nhật Bản tổ chức năm nay có sự tham dự của hơn 370 người, là một hội nghị có số người tham gia đông nhất, cho thấy sự quan tâm rất lớn của các doanh nghiệp Nhật Bản.
Một đại diện doanh nghiệp cho biết: “T́nh h́nh kinh doanh của doanh nghiệp rất nghiêm trọng, nhưng tại hội nghị chúng tôi được biết chi tiêu quốc pḥng năm mới đă tăng lên. Chúng tôi đă cảm nhận được sự thay đổi”.
Tàu ngầm diesel tiên tiến lớp Soryu do Nhật Bản chế tạo
Đối với các doanh nghiệp quốc pḥng, bắt đầu từ ngày 1/3, là ngoại lệ của “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”, máy bay chiến đấu F-35 (do quốc tế cùng thúc đẩy phát triển) cũng cho phép doanh nghiệp Nhật Bản tham gia. Nhưng, mặt khác, cho dù không có sự đồng ư của phía Nhật Bản, linh kiện vũ khí do Nhật Bản sản xuất cũng có thể cung cấp cho các nước khác. V́ vậy, có chuyên gia chỉ ra, “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” nếu không có cơ chế ràng buộc, sẽ có khả năng trở nên hữu danh vô thực.
Nhật-Anh hợp tác nghiên cứu quần áo pḥng hóa
Theo tờ “Hoa kiều mới” Nhật Bản, kế tiếp việc các doanh nghiệp Nhật Bản tham gia nghiên cứu phát triển, sản xuất máy bay chiến đấu F-35 được cho là ngoại lệ của “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”, các doanh nghiệp công nghiệp nặng Nhật Bản lần lượt đẩy nhanh hợp tác quốc tế phát triển trang bị pḥng vệ. Gần đây được biết, Nhật Bản và Anh đạt được một thỏa thuận về việc cùng nghiên cứu phát triển quần áo pḥng hóa.
Theo bài báo, hiện nay, hai nước đă bước vào giai đoạn bàn thảo thực chất về trang bị, tài liệu. Nếu hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng, th́ đây sẽ là lần đầu tiên Nhật Bản hợp tác với một nước ngoài Mỹ cùng nghiên cứu phát triển, sản xuất trang bị pḥng hộ.
Trang bị pḥng hóa của binh sĩ Lực lượng Pḥng vệ Nhật Bản
Tháng 4/2012, Chính phủ hai nước Nhật, Anh đă đạt được nhất trí về việc nhanh chóng triển khai nghiên cứu phát triển chung, sản xuất trang bị pḥng hộ, đồng thời bắt đầu bàn bạc kế hoạch ngăn ngừa để những trang bị này rơi vào tay nước thứ ba. Dự kiến, hai bên sẽ có khả năng đưa ra tại Hội nghị Ngoại trưởng G8 vào tháng 4/2013 hoặc Hội nghị các nhà lănh đạo cấp cao G8 vào tháng 6/2013.
Lúc đầu đàm phán, Anh từng đề xuất cùng nghiên cứu phát triển linh kiện vũ khí trang bị như linh kiện pháo, động cơ tàu chiến, cuối cùng Nhật Bản đă lựa chọn quần áo pḥng hóa. Cán bộ Bộ Quốc pḥng Nhật Bản cho biết: “So với vũ khí tấn công, việc nghiên cứu phát triển chung vũ khí pḥng ngự càng dễ nhận được sự đồng t́nh của người dân”.
Một nguồn tin từ Chính phủ Nhật Bản cho biết, trong Chính phủ có ư định thúc đẩy hợp tác quốc tế nghiên cứu phát triển và sản xuất trang bị pḥng vệ, hiện nay c̣n đang nghiên cứu khả năng chuyển nhượng một phần công nghệ tàu ngầm cho Australia. Ngoài ra, Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đă bày tỏ quan tâm tới công nghệ của Nhật Bản.
Năm 2011, Chính phủ Nhật Bản đă bắt đầu bàn bạc sửa đổi “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”. Khi đó, nội các chính quyền Noda đă đưa ra phương án, cho phép các doanh nghiệp Nhật Bản có thể cùng nghiên cứu phát triển, sản xuất trang bị pḥng vệ với nước khác. Ngày 1/3/2013, Chánh văn pḥng nội các Yoshihide Suga cho biết, Nhật Bản chế tạo linh kiện vũ khí chỉ có thể cung cấp cho “những nước tuân thủ mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc”, đem lại không gian lớn hơn cho việc nới lỏng “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”.
Thủy phi cơ cỡ lớn US-2 do Nhật Bản sản xuất.
Được biết, “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí” do cựu Thủ tướng Nhật Bản Eisaku Sato lần đầu tiên đưa ra tại Quốc hội và công bố thực hiện vào năm 1967, tức là cấm xuất khẩu vũ khí cho các nước không thuộc phe tư bản chủ nghĩa, những nước bị Liên Hợp Quốc cấm vận vũ khí, những nước đang có xung đột quốc tế và những nước có nguy cơ xung đột.
Năm 1976, theo tinh thần của Hiến pháp ḥa b́nh và quy định thắt chặt của luật ngoại hối, nội các Takeo Miki khi đó đă bổ sung thêm “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”, thắt chặt hơn việc xuất khẩu vũ khí ra nước ngoài. Điều này thực chất đă cấm toàn diện xuất khẩu vũ khí và các thiết bị, linh kiện có thể sản xuất vũ khí.
Máy bay vận tải quân sự cỡ lớn do Nhật Bản sản xuất
theo gd
Nhật Bản sẽ tiếp tục cân nhắc lại “Ba nguyên tắc xuất khẩu vũ khí”
