(GDVN) -Nam Phương Hoàng hậu đă rời xa Paris 500km về phía nam, về làng Chabrignac mua lại điền trang La Perche rộng 160 ha của một quư tộc Pháp đă sa sút làm nơi sống nốt những năm tháng c̣n lại.
Năm 1955, được sự hậu thuẫn của người Mỹ, Ngô Đ́nh Diệm đă phế truất Bảo Đại và trở thành Tổng thống Việt Nam Cộng ḥa. Chính quyền Ngô Đ́nh Diệm đă tịch biên tài sản, xóa bỏ hết toàn bộ quyền lợi của gia đ́nh cựu hoàng Bảo Đại tại miền Nam Việt Nam.
Cựu hoàng Bảo Đại, với thói quen phung phí, kể từ đó gần như lang thang, sống một cuộc đời không dư dật ǵ cho lắm. Bà Nam Phương cùng các con cũng định cư hẳn tại Pháp, cho đến tận lúc chết cũng không một lần quay lại quê hương, cũng hầu như chẳng mấy khi liên lạc hay gặp gỡ ǵ đức lang quân cựu hoàng vốn quá nhiều nỗi đam mê phóng đăng hơn là quan tâm đến danh dự, trách nhiệm và cuộc sống gia đ́nh.
Năm 1958, nhằm tránh mặt báo chí, dư luận và những người quen biết, bà Nam Phương đă rời bỏ thành Paris hoa lệ và ồn ào. Những cơ ngơi đồ sộ ở Neuilly, hàng tá căn nhà lớn ở Morocco, biệt thự trên đại lộ Opéra, Paris hay trang trại rộng lớn ở Congo đều không c̣n sức hấp dẫn để có thể níu giữ nổi bà. Nam Phương Hoàng hậu đă rời xa Paris 500km về phía nam, về làng Chabrignac mua lại điền trang La Perche rộng 160 ha của một quư tộc Pháp đă sa sút làm nơi sống nốt những năm tháng c̣n lại.
Gia đ́nh bà hoàng sống trong một ngôi nhà dài xây bằng đá, mái lợp ngói, có 32 pḥng ngủ, 4 pḥng khách, lưng dựa vào sườn đồi và trông ra một vùng đồng cỏ, đầm hồ rộng ngút tầm mắt. Ngoài hoa lợi thu được từ cây trái trong điền trang, bà hoàng Nam Phương c̣n nuôi thêm khoảng 100 con ḅ sữa. Tất cả những người con của bà đều sống với bà trong điền trang La Perche. Theo Daniel Grande Clemént, tác giả cuốn “Bảo Đại, hay những ngày cuối cùng của Vương quốc An Nam” th́ dường như thời gian sống tại điền trang La Perche là những tháng năm b́nh yên và hạnh phúc nhất của Nam Phương Hoàng hậu (ảnh: một góc ngôi làng Chabrignac).
Bà nuôi trong điền trang 4 công nhân nông nghiệ
http://younhac.com/forum/images/roya...or/attach.gifp, một số người hầu gái và một viên quản gia người Pháp. Tất cả người ăn kẻ ở trong nhà đều được bà đối xử thân t́nh, gần gũi. Trong các dịp lễ, Noel hay ngày đầu năm mới, bà đều không quên có quà tặng cho họ và gia đ́nh.
Rũ bỏ lớp áo vàng son quyền quư, bà Nam Phương quay lại sống đúng nghĩa cuộc đời an lành, b́nh dị của một phụ nữ An Nam học thức. Hàng ngày, bà dậy rất sớm, thường tự tay trang trí, dọn dẹp nhà cửa và chăm sóc cây cảnh. Vừa làm bà vừa khe khẽ hát. Khi có việc ra ngoài, bà thường tự tay lái chiếc xe hơi hiệu Dauphine, có thêm cô hầu gái hay người quản gia đi theo (ảnh: Hoàng hậu Nam Phương, Hoàng thái tử Bảo Long, các Công chúa Phương Mai, Phương Liên, Phương Dung và hoàng tử Bảo Thăng khi mới sang Pháp).
Đối với bà, người quản gia này có một vị trí rất đặc biệt. Thay cho vị trí của cựu hoàng, ông này luôn tháp tùng bà trong những chuyến làm khách, dự tiếp tân đối với các gia đ́nh quyền quư ở trong vùng. Không ai có bằng chứng xác đáng nhưng dường như những người quen biết trong vùng đều cho rằng, ông quản gia này đă yêu Nam Phương Hoàng hậu. C̣n bà th́ quư ông v́ ông này có khả năng xoa bóp, trị liệu rất điêu luyện giúp bà dịu bớt những cơn đau lưng nhức mỏi.
Nam Phương Hoàng hậu sống rất cởi mở, quảng giao, thường xuyên đi thăm khắp điền trang để gặp gỡ và tṛ chuyện thân mật với những người nông dân. Thế nhưng rất kỳ lạ, suốt 5 năm sống ở Chabrignac, bà vẫn không hề ghé thăm viếng lâu đài De La Nouche - nơi ở của Công chúa Như Lư lấy một lần, dù hai điền trang nằm gần như cạnh nhau. Cả Công chúa Như Lư và Hoàng hậu Nam Phương đều có vẻ như không hề biết đến sự tồn tại của người kia trên cùng một vùng đất, dù trên quan hệ, Công chúa Như Lư là cô chồng của bà Nam Phương.
Tác giả Daniel Grande Clemént phỏng đoán rằng, có lẽ sự ngăn cách của họ không nằm ở những dăy bờ rào mà nằm ở thiên kiến chính trị. Bà Công chúa Như Lư có khuynh hướng ủng hộ chế độ Ngô Đ́nh Diệm, trong khi bà Hoàng hậu Nam Phương lại ghét cay ghét đắng chế độ này, bởi nó đă tước hết mọi quyền lợi của gia đ́nh bà tại cố quốc.
Rất vô trách nhiệm, cựu hoàng Bảo Đại hầu như không đoái hoài ǵ đến cuộc sống của vợ con ḿnh ở điền trang La Perche. Trong suốt 5 năm, ông chỉ ghé điền trang đúng 3 lần vào dịp đám cưới cô con gái Phương Liên. Cô này kết hôn với Berna Soulain, một thanh niên làm viên chức Ngân hàng Bordeaux . Hai người quen nhau khi cùng du học tại London, Anh. Đám cưới của họ được tổ chức đầu năm 1962, dưới sự chủ lễ của cha xứ Blanchet và sự xác nhận của Trưởng làng Henri Bosselut – một đảng viên Cộng sản Pháp. Người dân làng Chabrignac có dịp thấy mặt cựu hoàng xứ An Nam khi ông đến dự tiệc cưới trên một chiếc xe dài ngoẵng.
Ngày 14/9/1963, vừa từ thị trấn Brive cách điền trang 30 km trở về, bà Nam Phương đă cảm thấy đau họng. Viên bác sĩ được mời đến đă khám qua loa và kết luận là bà bị viêm họng nhẹ, chỉ uống thuốc vài ngày là khỏi. Kỳ thực, bà bị chứng lao hạch tràng hạt, cơn đau tiếp tục hoành hành dữ dội. Trước khi viên bác sĩ thứ hai kịp đến nơi th́ Nam Phương Hoàng hậu, 49 tuổi, đă qua đời v́ nghẹt thở.
Cựu hoàng Bảo Đại không có mặt trong đám tang của vợ. Mộ phần của bà được đặt trong phần mộ của ḍng họ Bá tước De La Besse. Bà Bá tước De La Besse, tức Công chúa Như Lư cũng có mặt trong ḍng người đưa tang của làng Chabrignac, với nỗi ân hận v́ trước đó hai người đă không hề có cơ hội gặp gỡ nhau. Ít lâu sau, Công chúa Như Lư đă lần lượt cải táng mộ Vua Hàm Nghi từ Alger về nghĩa trang này. Sau đó, Công chúa Như Mai, Hoàng tử Minh Đức cũng lần lượt được đưa về an táng tại làng Chabrignac, cách mộ của Nam Phương Hoàng hậu không xa lắm.
Ngôi mộ của bà Hoàng Hậu Nam Phương, người vợ chính thức đầu tiên của Bảo Đại, rất dễ nhận ra, v́ có hai cây tùng trồng hai bên mộ, nay đă cao và to ph́nh. Ngôi mộ có vẻ mới được trùng tu lại, sạch sẽ, đơn sơ. Nắp đậy huyệt chỉ là một tấm bê tông phẳng phiu, có chạm nổi h́nh thánh giá và một tấm bia ch́m đề hàng chữ “ Sa Majesté Nam Phuong Impératrice d'Annam 1913 – 1963” . Trên nắp huyệt dựng một tấm bia khác đề rơ hơn một chút “ Ici repose l'Impératrice Nam Phuong, neé Jeanne Mariette Nguyen Huu Hao, 14.11.1913 – 15.09.1963” (Mộ Nam Phương Hoàng Hậu tại làng Chabrignac).
Lời đồn đoán về t́nh yêu thầm lặng của viên quản gia – cựu đảng viên Cộng sản Pháp – đối với bà Nam Phương Hoàng hậu có lẽ là hoàn toàn có cơ sở. Sau khi mất, ông này đă được chôn cất ngay bên cạnh mộ phần của bà Nam Phương, tất nhiên là phải được bà đồng t́nh từ khi c̣n sống. Nơi đất khách, Nam Phương Hoàng hậu có vẻ như đă đoạn tuyệt hoàn toàn lễ giáo phong kiến để tán thành khuynh hướng dân chủ phóng khoáng. V́ thế, tuy đặt nằm cạnh nhau nhưng mộ phần của bà hoàng hậu th́ bé nhỏ, khiêm nhường, trong khi mộ của người quản gia lại khá nặng nề và to lớn hơn nhiều!
Những ngày cuối đời của Nam Phương hoàng hậu trên đất Pháp qua ảnh
