"Giữa tháng 10/2010, chúng tôi nhận được lệnh từ ṭa soạn: Về miền Trung. Lúc này, tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng B́nh, người dân đang phải oằn ḿnh chống lại cơn thịnh nộ của thiên nhiên. Thông tin về cơn lũ lịch sử đang diễn ra tại các tỉnh miền Trung ngày càng đổ dồn dập về ṭa soạn. Trên trang nhất các tờ báo, đâu cũng "chỉ thấy" một biển nước mênh mông, những cánh tay của người dân vẫy vùng giữa biển nước để chờ đoàn cứu hộ đi qua..." - hậu trường chuyện tác nghiệp băo lũ do chính những phóng viên trực tiếp ra "chiến trường" kể lại nhân dịp năm mới.
Vượt biển nước vào rốn lũ
Bắt vội chuyến xe đ̣ về thẳng Hà Tĩnh, nhưng chỉ mới đến Thành phố Vinh, tài xế đă thông báo: Quốc lộ 1A, đoạn từ Nghệ An vào Hà Tĩnh đă bị tắc cứng, xe khách không thể lưu chuyển được nên chúng tôi đành cuốc bộ lang thang.
Liên lạc với Quân khu 4, nhận được câu trả lời: sáng giờ có 4 chuyến xe chở ca nô cứu hộ đi vào tâm lũ Hà Tĩnh rồi, c̣n một chuyến vừa đi được 10 phút. Tôi vội vàng phi xe máy đuổi theo với một suy luận logic: mưa lớn, đuờng tắc, chắc xe sẽ dừng lại ở một điểm nào đó.
Chạy hơn 15 km từ Vinh sang đến địa phận Hà Tĩnh th́ gặp một đoàn xe dừng lại. Ḷng chợt vui khi thấy một chiếc xe biển đỏ đang cố lách ḿnh để vuợt qua đoàn xe tắc hàng km. Vứt xe máy tại một nhà người dân không quen, chúng tôi trèo lên thùng xe sau khi thông báo mục đích phải vào bằng được Hà Tĩnh trong đêm.
Mưa như tát nước vào mặt. Gió quất tứ bề. Chiếc xe rung bần bật trước mỗi đợt gió. Mênh mông nước, không thể phân biệt đâu là đường, đâu là biển nước nếu như không có những chiếc cọc tiêu liêu xiêu ven đường. Chiếc xe cứ như vậy ṃ mẫm nhích đi.
Hàng triệu người dân cùng hướng về rốn lũ miền Trung.
Liên hệ ngay với lănh đạo Hà Tĩnh, được biết không c̣n ai ở thành phố nữa. Toàn bộ đă được huy động lên Hương Khê, Vũ Quang để cứu dân. Tiếng ông Vơ Kim Cự - Chủ tịch UBND tỉnh thét lên qua điện thoại: “Lũ cuốn phăng hết rồi, làng mạc giờ chỉ c̣n trắng xóa một màu toàn nước là nước. Chúng tôi đang nỗ lực cứu dân bằng mọi giá”.
Giọng ông lạc dần, nhường chỗ cho tiếng gào rú của chiếc ca nô đang cố t́m cách vượt qua ḍng nước hung dữ.
Cảnh trục vớt chiếc xe khách tử nạn.
Gọi điện cho cộng tác viên Kiều Anh của VietNamNet ở Hà Tĩnh, bởi một lư do duy nhất: giờ này, may ra con xe lội nước của anh mới đủ sức vượt lũ lên Hương Khê. Biết có anh em ở Hà Nội về tiếp sức, anh chỉ con xe Fortune mới cóng rồi bảo: “Lên xe, may ra con xe “lội nước” này mới đủ sức chạy lên vùng tâm lũ”.
Chiếc xe nhích dần giữa biển nước mênh mông. Lúc này, toàn bộ khu vực quốc lộ 1A nước đă ngập trắng xóa, không thể phân biệt được đâu là đường, đâu là ruộng nữa. Xe chạy được khoảng 5 km th́ dừng lại v́ nước đă ngập đến gần 1m. Mấy anh Cảnh sát giao thông ướt như chuột lột hổn hển: “Quay lại đi, không thể lên đó được giờ này. Hiện tại đă có lệnh cấm tất cả các phương tiện cơ giới lưu thông qua đoạn đường này”.
Không thể lên được tâm lũ, anh em vội quay xe về. Biết mọi người nóng ruột, Kiều Anh cười nhăn nhúm: “Thôi, đường nào th́ cũng không thể lên đó bây giờ được, mưa đang lớn, lũ đang lên. Anh em về nghỉ, ăn tạm cái ǵ đó, 4h sáng hy vọng nước rút, ḿnh sẽ lên”.
Đêm hôm đó, mấy chúng tôi không ai chợp mắt được. H́nh ảnh chiếc bàn thờ lập vội trong những góc nhà nước c̣n ngập; những chiếc thuyền chênh vênh, chở những người xấu số bị lũ cuốn trôi, những vành tang trắng trên khuôn mặt trẻ thơ, những cánh tay vẫy vùng trong tuyệt vọng, khi bốn bề chỉ c̣n mênh mông nước… cứ ám ảnh lấy chúng tôi.
“Làm băo lũ phải lỳ, liều”
4h sáng, mưa có dấu hiệu giảm, nước trên quốc lộ 1A đă rút được phần nào, 3 anh em lại lên xe, loay hoay t́m đường lên rốn lũ Hương Khê. Đi ngược ra Hồng Lĩnh, theo QL 8A, rồi rẽ tắt sang Vũ Quang, Hương Khê là lời khuyên của CTV Kiều Anh. Anh giải thích: Con đường từ Hà Tĩnh đi thẳng vào rốn lũ Hương Khê đă bị nước lũ cuốn phăng, các phương tiện giao thông không thể đi theo cung đường này được.
Trời tối như bưng. Qua ánh đèn mờ đục, vẫn nh́n thấy từng đợt mưa trắng xóa. Chiếc xe oằn ḿnh đi trong đêm tối mịt mùng.
5 giờ sáng, xe đến thị trấn Đức Thọ. Qua ánh điện của chiếc xe 7 chỗ, không thế phân biệt được đâu là đường, đâu là biển nước. Gọi với vào nhà một người dân đang trốn trên nóc nhà tránh lũ, chỉ nhận được câu trả lời yếu ớt: “Xe không qua nổi đâu. Từ chiều đến giờ có nhiều xe đă phải quay lại rồi”. Không tin vào lời nói của người dân, chúng tôi thử bước xuống ḍng nước đang ùng ục. Nước lên gần đến nửa người.
Chuông điện thoại rung lên, CTV đang ở rốn lũ nói trong hơi thở gấp gáp: “Tang thương quá anh ạ. Nhà của ngập trắng. Đồ đạc trôi hết theo ḍng nước hung dữ. Đi đâu cũng chỉ thấy người dân lật tung nóc nhà để chờ đoàn cứu hộ đến. Có những ngôi nhà, cờ tang cắm trong ḍng lũ để chờ đưa người xấu số về nơi an nghỉ cuối cùng. Nhưng nước lũ quá lớn, đành cho người chết vào ḥm rồi treo trên cành cây để chờ ngày nước rút”.
Thông tin về 8 người bị chết và 3 người mất tích tại Hà Tĩnh cùng câu nói của đồng nghiệp nơi rốn lũ cứ ám ảnh chúng tôi.
6 giờ sáng, xe đến khu vực xă Phúc Đồng – một trong những địa điểm bị ngập nặng của huyện Hương Khê. Nước ngập đến gần nóc nhà. Một cậu bé vừa chèo thuyền dẫn tôi vào thăm các gia đ́nh bị ngập vừa run run: Lũ lên nhanh quá anh ạ, mấy ngày này người dân nơi đây phải trèo lên nóc nhà để tránh lũ.
Lại nói về chuyện đi thuyền. Với người dân nơi đây, lũ là một “ đặc sản”, bởi vậy nên nhà nào cũng sắm một cái thuyền be bé pḥng khi lũ đến. Cứ đến hẹn lại lên, năm nào cũng vậy, cứ đến mùa mưa băo là người dân rốn lũ lại chuẩn bị sửa sang lại con thuyền.
Để ghi lại được những h́nh ảnh thương tâm nơi vùng lũ, để đến với từng gia đ́nh, bắt buộc phóng viên phải đi trên những con thuyền bé tin hin này. Và đương nhiên, việc đi lại bằng thuyền cũng bắt buộc phóng viên phải có độ lỳ. Bởi, giữa biển nước mênh mông như thế này, mọi tai nạn đều có thể xảy ra. Và, chẳng ai lường trước hậu quả.
C̣n nhớ, trước đó, trong lần tác nghiệp lũ tại Quảng B́nh, một phóng viên của VietNamNet không may sảy chân rơi xuống ḍng lũ khi đang tác nghiệp. Rất may là lúc đó, chúng tôi đă thả cây sào xuống cho anh bám vào. Người ướt như chuột lột, vừa leo lên đến xuồng cứu hộ, anh c̣n nhăn nhó: Sao lúc năy không chụp cho anh một tấm h́nh!
Theo 
Tác nghiệp băo lũ: Chuyện bây giờ mới kể
