Eurozone phải xét lại chiến lược chống khủng hoảng?

Chưa đầy một tháng sau khi các nhà lãnh đạo châu Âu công bố "gói biện pháp toàn diện" được cho là sẽ giúp ổn định Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone), chiến lược chống khủng hoảng này đang gây tranh cãi và có thể bị xem xét lại.

Sự phản đối ngày càng tăng trong dư luận Bắc Âu về một loạt gói cứu trợ tài chính sử dụng tiền của người nộp thuế đang làm xáo trộn tình hình chính trị, thúc đẩy các đảng chống đồng Euro như đảng True Finns ở Phần Lan và làm dấy lên những cuộc tranh cãi về chính sách tại nền kinh tế lớn nhất châu Âu là Đức.

Những đồn đoán rằng Hy Lạp có thể sẽ phải tái cơ cấu khoản nợ công lên tới 327 tỷ euro, mặc dù nước này đã được Liên minh Châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) giải cứu một năm trước, đã khiến cho châu Âu khó duy trì cam kết hoãn mọi kế hoạch tái cơ cấu khu vực tư nhân cho tới năm 2013.

Trong khi đó, những rạn nứt trong chiến lược của Eurozone đang dần bị phơi bày ngay từ khi giới lãnh đạo khối này thảo luận gói giải cứu tài chính cho Bồ Đào Nha, nơi có không ít nhà chính trị nhiều tháng qua cho rằng một gói giải cứu tài chính cho Bồ Đào Nha giống như Hy Lạp và Ailen là một sự thất bại.

Khó khăn trước mắt của các nước Eurozone là Cơ chế Bình ổn châu Âu (ESM), dự kiến được hình thành vào giữa năm 2013, không đem lại sự linh hoạt cần thiết để giải quyết nhanh chóng và triệt để vấn đề nợ của Hy Lạp. Vấn đề lớn nhất của Eurozone là Hy Lạp, với nợ công được dự báo sẽ tăng lên tới 160% GDP trong vài năm tới. Giới chuyên gia kinh tế cho rằng nợ khổng lồ của Athen là không bền vững.

Ngày 12/4, phái đoàn các chuyên gia EU/IMF đã tới Lisbon, bắt đầu thảo luận với giới lãnh đạo chính trị và doanh nghiệp Bồ Đào Nha về chi tiết của gói cứu trợ trị giá lên tới 80 tỷ euro (116 tỷ USD) dành cho nước này. Gói cứu trợ dự kiến sẽ được triển khai vào giữa tháng 5, trước khi diễn ra cuộc bầu cử tại Bồ Đào Nha vào ngày 5/6/2011. EU và IMF đã đề nghị giúp đỡ Bồ Đào Nha, song đổi lại Lisbon phải đẩy mạnh cắt giảm chi tiêu công, tăng thuế và tăng cường tư nhân hóa, nhằm đưa thâm hụt ngân sách xuống dưới mức trần 3% GDP vào năm 2012, theo quy định của EU. Trong năm nay, Bồ Đào Nha cần hạ thâm hụt ngân sách xuống 4,6% GDP, so với mức 8,6% GDP năm ngoái.

Gói giải cứu Bồ Đào Nha có thể bao gồm một quỹ dành các ngân hàng gặp khó khăn trong việc huy động vốn trên thị trường. Theo đó, một phần của gói giải pháp này có thể được sử dụng như một quỹ khẩn cấp để trợ giúp các ngân hàng Bồ Đào Nha không còn khả năng huy động vốn trên thị trường. Đáng chú ý là Bồ Đào Nha cần phải thanh toán khoản nợ đáo hạn gần 5 tỷ euro vào ngày 15/6 tới.

Nguyễn Trường
(theo Reuters, AFP)