Giữa lòng châu Âu tồn tại một quốc gia đặc biệt bậc nhất hành tinh – nơi suốt gần một thế kỷ không ghi nhận bất kỳ ca sinh nào. Không chỉ độc đáo về nhân khẩu học, quốc gia này còn nắm giữ hàng loạt kỷ lục thế giới về diện tích, dân số và cơ chế công dân, khiến nó trở thành một thực thể vừa bí ẩn vừa đầy cuốn hút.
Thành Vatican, tên chính thức là Thành quốc Vatican là một quốc gia có chủ quyền với lãnh thổ nằm trọn trong lòng thành phố Roma, Ý và được bao quanh bởi tường thành. Với diện tích khoảng 44ha và dân số khoảng hơn 800 người, Vatican được công nhận là quốc gia độc lập nhỏ nhất thế giới cả về diện tích lẫn dân số, theo Wikipedia.
Theo Discovery mô tả, quốc gia này chỉ tương đương 1/8 công viên Trung tâm ở New York. Dù nhỏ bé nhưng đây vẫn là trái tim của Công giáo La Mã, nơi quy tụ những giá trị lịch sử, văn hóa và tôn giáo có sức lan tỏa khắp hành tinh.

Quốc gia này được thành lập vào năm 1929 theo Hiệp ước Latêranô, với tư cách là một thực thể mới, không phải là sự kế thừa trực tiếp của Lãnh địa Giáo hoàng (756–1870) trước đây vốn có quy mô rộng lớn hơn.
Do đứng đầu là Giám mục Rôma (tức Giáo hoàng), Vatican là một quốc gia theo chế độ quân chủ thần quyền, trong đó các vị trí lãnh đạo cao nhất đều do các giáo sĩ Công giáo đến từ nhiều quốc gia đảm nhiệm.
Điểm đặc biệt nữa ở quốc gia này, theo trang Thông tin đối ngoại, Giáo hoàng Vantican có thể trị vì trọn đời, không thể bị phế truất mặc dù ông có thể từ chức. Giáo hoàng nắm quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp tối cao đối với Tòa thánh và Giáo hội Công giáo La Mã toàn cầu.
Khi Giáo hoàng tại vị qua đời hoặc từ chức, một Hội đồng Hồng y toàn cầu gồm khoảng 120 thành viên dưới 80 tuổi sẽ nhóm họp tại Vatican để bầu ra Giáo hoàng trong số này.
Hiện, Giáo hoàng của Vatican là Hồng y Robert Francis Prevost, sinh ra ở Mỹ. Đây là Giáo hoàng thứ 267 của Giáo hội Công giáo và là Giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử là người Mỹ. Giáo hoàng chọn tông hiệu là Leo XIV.
Dù dân số rất ít nhưng Vatican vẫn vận hành đầy đủ các thiết chế của một quốc gia như bưu điện, viễn thông, hiệu thuốc, truyền thông, cùng hệ thống biển số xe, hộ chiếu, quốc kỳ và quốc ca riêng.
Quốc gia này sử dụng đồng Euro làm tiền tệ chính thức, nhưng điểm đặc biệt là không áp dụng hệ thống thuế. Nguồn thu chủ yếu của Vatican đến từ bán vé tham quan bảo tàng, phát hành tem, quà lưu niệm và các khoản đóng góp từ nhiều tổ chức.
Quốc gia duy nhất trên thế giới không có trẻ em được sinh ra trong gần một thế kỷ
Theo India Times, Vatican còn là quốc gia duy nhất trên thế giới không có trẻ em được sinh ra trong gần một thế kỷ, tỷ lệ sinh bằng 0. Điều này xuất phát từ đặc thù tôn giáo và cơ cấu dân số của quốc gia này.
Được thành lập năm 1929 với vai trò trung tâm của Giáo hội Công giáo, Vatican là nơi đặt trụ sở tinh thần và hành chính của các giáo sĩ và lãnh đạo tôn giáo. Phần lớn cư dân tại đây là linh mục, tu sĩ – những người sống độc thân và không lập gia đình.
Với quy mô dân số chỉ khoảng 800 người, Vatican cũng không có bệnh viện riêng. Phụ nữ mang thai và những người cần chăm sóc y tế đều được chuyển đến các cơ sở y tế ở Rome, vì vậy việc sinh con trên lãnh thổ Vatican hầu như không diễn ra.
Việc không có bệnh viện tại Vatican là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thực tế suốt nhiều thập kỷ không có trẻ em chào đời tại đây. Là trụ sở của Giáo hoàng và trung tâm của Giáo hội Công giáo, Vatican vốn không được xây dựng để trở thành nơi sinh sống của các gia đình. Với diện tích chỉ khoảng 44 ha, không gian tại đây cũng không đủ để phát triển hệ thống y tế hoàn chỉnh.
Do đó, bất kỳ cư dân nào cần chăm sóc sức khỏe đều phải di chuyển sang Rome – chỉ cách vài bước chân.
Ngay cả việc sinh nở cũng không thể diễn ra trong lãnh thổ này, vì không có phòng sinh hay cơ sở y tế phù hợp mà chỉ có thể di chuyển sang Rome. Vì thế, những đứa trẻ được sinh ra ở lãnh thổ Ý sẽ không tính vào tỷ lệ sinh của Vatican. Sự thiếu vắng hạ tầng y tế, kết hợp với đặc thù tôn giáo của cư dân, đã khiến Vatican trở thành nơi gần như không có trẻ em được sinh ra trong suốt nhiều năm qua.
Quốc gia duy nhất trên thế giới không có nhà tù
Một điểm đáng chú ý là Vatican được xem là quốc gia duy nhất trên thế giới không có nhà tù, chủ yếu do quy mô dân số rất nhỏ. Dù vậy, nơi đây vẫn có khu vực tạm giam để giữ người vi phạm trước khi xét xử.
Theo Hiệp ước Lateran, những người bị kết án sẽ được chuyển sang Italy để chấp hành án, và chi phí giam giữ do phía Vatican chi trả.
Một kỷ lục khác được ghi nhận đó là: Năm 1984, UNESCO công nhận toàn bộ Vatican là Di sản Thế giới, biến nơi đây thành quốc gia duy nhất trên hành tinh mang danh hiệu này.
Ngoài ra, Vatican là quốc gia duy nhất trên thế giới cấp quyền công dân dựa trên chức vụ, thay vì theo nơi sinh hay quan hệ gia đình.
Cụ thể, một người chỉ được công nhận là công dân Vatican khi đang đảm nhiệm công việc hoặc vị trí phục vụ cho Tòa Thánh. Điều này có nghĩa là quốc tịch tại đây không mang tính “tự nhiên” như ở các quốc gia khác. Khi cá nhân đó nghỉ hưu hoặc thôi giữ chức vụ, quyền công dân Vatican cũng sẽ tự động chấm dứt.
Do đó, dù không có tiếng khóc trẻ thơ suốt gần một thập kỷ nhưng Vatican vẫn duy trì được sự tồn tại vì những nhân sự mới từ khắp các châu lục đổ về thay cho những người nghỉ hưu mỗi năm.
Vietbf @ Sưu tầm