Tàu thuyền vượt eo biển Hormuz gia tăng bất chấp Mỹ phong tỏa

[therealrtz]

Lưu lượng tàu thương mại vượt eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt đối với xuất khẩu dầu khí toàn cầu – đang có dấu hiệu tăng trở lại trong những ngày gần đây, bất chấp căng thẳng quân sự và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm vào các cảng Iran.

Dữ liệu theo dõi hàng hải và các báo cáo cho thấy, ngày càng nhiều tàu thương mại vẫn tiếp tục đi qua tuyến đường biển hẹp này, nơi từng chứng kiến sự sụt giảm mạnh hoạt động trong giai đoạn đầu của xung đột.

Theo dữ liệu ngày 16/4 do công ty giám sát Marine Insight tổng hợp, hơn 20 tàu đã đi qua eo biển trong vòng 24 giờ, dù một số tàu bị yêu cầu quay đầu hoặc đổi hướng trong bối cảnh phong tỏa.

Trước đó, Mỹ tuyên bố áp đặt phong tỏa hải quân và không cho phép “bất kỳ tàu nào” ra vào các cảng Iran kể từ 18h ngày 13/4 (giờ vùng Vịnh). Quyết định này được Tổng thống Donald Trump đưa ra sau khi các cuộc đàm phán với Tehran tại Pakistan không đạt tiến triển, trong khi Iran tiếp tục sử dụng nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz như một đòn bẩy.

Phong tỏa mở rộng, nhắm cả “đội tàu bóng tối”

Ngày 16/4, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, thông báo mở rộng phạm vi phong tỏa, bao gồm việc truy đuổi và chặn các tàu liên quan đến Iran trên toàn cầu, kể cả các tàu “đội tàu bóng tối” hoạt động tại Đông Nam Á và Thái Bình Dương, bất kể quốc tịch.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh đàm phán ngừng bắn rơi vào bế tắc, trong khi ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý bàn giao uranium làm giàu – dù thông tin này chưa được xác nhận rộng rãi – và giá dầu tại Mỹ đang tăng mạnh.
Không phải mọi tàu đều bị cấm

Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định các tàu không liên quan đến thương mại với Iran vẫn được phép đi qua eo biển Hormuz.

Dữ liệu của Reuters cho thấy ít nhất 8 tàu thương mại – trong đó có 3 tàu liên quan đến Iran – đã cố gắng đi qua khu vực này sau khi lệnh phong tỏa được công bố.

Các thống kê độc lập ghi nhận tổng cộng 279 tàu đã đi qua eo biển kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, dù con số này bao gồm giai đoạn lưu lượng giảm mạnh do rủi ro an ninh.

Phần lớn các chuyến đi gần đây liên quan đến tàu đến hoặc rời các cảng không thuộc Iran, phù hợp với tuyên bố của CENTCOM rằng phong tỏa không áp dụng với các tuyến thương mại không liên quan Tehran.

Tuyến đường thay đổi, rủi ro vẫn cao

Một số chuyên gia hàng hải cho biết, các tàu đang điều chỉnh lộ trình, di chuyển theo các hành lang an toàn dọc bờ biển Iran và Oman, nhằm giảm thiểu rủi ro và tuân thủ các khuyến cáo an ninh.

Theo The Wall Street Journal, hơn 20 tàu đã đi qua eo biển trong 24 giờ gần nhất, dù một số bị chặn lại. Dữ liệu từ Kpler cũng xác nhận ít nhất 3 tàu đã vượt eo biển sau khi phong tỏa có hiệu lực, trong đó có tàu chở hàng mang cờ Liberia Christianna.

Dù lưu lượng có dấu hiệu phục hồi, mức độ hoạt động vẫn thấp hơn nhiều so với thời bình. Trước chiến sự, trung bình có khoảng 100 tàu thương mại hoặc hơn đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày.

Tuy vậy, việc các tàu vẫn tiếp tục di chuyển cho thấy nỗ lực duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu, bất chấp căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực.