Người Việt ‘tình nguyện’ để bác sĩ Trung Quốc-Campuchia luyện ghép thận!

[Hanna]

Bệnh nhân và người VN tình nguyện cho thận đồng ý để bác sĩ Campuchia và Trung Quốc (TQ) tập ghép thận, tại một bệnh viện quân y Campuchia.

Bắt “cò” mua -bán thận lậu

Đó là tuyên bố ngày 27.10 của Prum Sohor, phó chỉ huy sở cảnh sát Phnom Penh, người phụ trách cuộc điều tra nghi án bệnh viện quân y Preah Ket Mealea ở thủ đô Campuchia lập đường dây mua- bán thận lậu để ghép cho nhà giàu bị hư thận.
Tuy nhiên, Prum không thể xác định có chăng chuyện mua-bán này, khi được phỏng vấn nhân dịp hai chính quyền Campuchia-Thái Lan đều nâng mức báo động về hoạt động kinh doanh trái phép này.
Báo Bưu điện Phnom Penh ngày 9.8 từng cho biết, cảnh sát đã bắt 8 người gồm hai vị tướng là lãnh đạo bệnh viện nói trên, do họ bị nghi dính líu vụ đường dây mua -bán thận này: giám đốc và phó giám đốc bệnh viện là trung tướng Ly Sovan (54 tuổi) và thiếu tướng Keo Davuth (58 tuổi).
Số người bị bắt còn có bác sĩ Zeng Fanjun người TQ (51 tuổi) đang làm “công tác huấn luyện nghiệp vụ” cho các bác sĩ của bệnh viện. Và bác sĩ Như Ding Huu (62 tuổi, người Việt Nam) cùng Ma Reng Qiang (79 tuổi) mà tài liệu nói là “người Việt gốc Hoa”.
Một “người Việt gốc Hoa” khác là công nhân sản xuất giày Trang Hong Lue, 30 tuổi, cũng bị bắt tại một quán cà phê ở quận Prampi Makara ở Phnom Penh.
Cảnh sát trưởng Phnom Penh, Chuon Sovan cho biết đã có 3-5 người đến bệnh viện Preah Ket Mealea chịu cắt thận hồi năm 2013. Mỗi quả thận được bán cho đầu nậu TQ với giá 40.000 USD, người bán thận chỉ nhận được khoảng 5.000 USD.
Theo ông, người bán thận phần lớn là người nghèo ở Campuchia bị các “đại lý” của đường dây buôn thận chiêu dụ.
“Không cần thiết” nêu chi tiết về bệnh nhân
Nhưng ngày 10.8, cảnh sát phó Prum nói đã hủy cuộc điều tra vì những cuộc ghép thận là hợp lệ, do là một chương trình huấn luyện của các bác sĩ TQ. Nhóm 8 người bị bắt đều được thả.
Ngày 13.8, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Banh nói vụ huấn luyện ghép thận ở bệnh viện trên không có gì là bí mật. Nhưng ông không cho biết chi tiết về chương trình này.
Ông Tea Banh cùng các tướng cũng nói đây là một chương trình hợp tác giữa chính quyền TQ và có sự tham gia tình nguyện của bệnh nhân Việt Nam.
Theo báo Bưu điện Phnom Penh, tướng Tea Banh không cho biết cách bệnh nhân Việt Nam được chọn, và không nói có chăng chuyện chi tiền để các bệnh nhân này đồng ý cho cắt thận tại bệnh viện trên.
Nếu có chuyện chung-chi này thì vi phạm luật cấm buôn người, vốn có thể buộc người vi phạm ngồi tù tối đa 15 năm.
Tướng Tea Banh nói: “Không cần thiết” về việc thông tin chi tiết về các bệnh nhân. “Chương trình này không bí mật. Đó là cuộc huấn luyện bác sĩ quân y của chúng tôi”.
Sau khi 8 người bị bắt được trả tự do, tòa án Phnom Penh ra tuyên bố: Bộ Quốc phòng TQ đã tặng dụng cụ ghép thận cho bệnh viện Preah Ket Mealea và cử bác sĩ qua giúp huấn luyện bác sĩ quân y, nhưng không có chuyện buôn lậu thận.
Thông tin của bệnh viện nói Bộ Quốc phòng TQ và Campuchia đồng ý hợp tác trên nhiều lĩnh vực, gồm cử 7 bác sĩ TQ đến bệnh viện trên.
Nhưng báo Bưu điện Phnom Penh dẫn lời người phát ngôn Cheng Hong Bo của Sứ quán TQ, rằng chương trình huấn luyện ghép thận “hoàn toàn không có trong kế hoạch của chính phủ”. Cheng viết e-mail gởi báo này: “Người liên quan đang hoạt động với tư cách cá nhân, và chỉ là hành vi riêng của một số cá nhân”.
Câu chuyện buồn của Chhay
Ngày 27.10, chính quyền Campuchia và Thái Lan báo động tình trạng mua-bán thận gia tăng. Báo Japan Times dẫn câu chuyện buồn của Chhay, 18 tuổi, người bán quả thận giá 3.000 USD nhằm trả nợ giúp gia đình.
Hai năm trước, Chhay được chở từ một ngôi nhà xập xệ ở ngoại ô Phnom Penh đến một bệnh viện sang trọng ở khu du lịch chữa bệnh tất bật nọ của Thái Lan.
Một người hàng xóm thuyết phục Chhay cùng một cặp anh em nọ-cả ba đều người Chăm theo đạo Hồi-bán thận cho những người Campuchia giàu có muốn ghép thận.
Nhưng khi biết “bà cò” hưởng 10.000 USD từ mỗi quả thận, 3 anh em đã báo cảnh sát. Phó cảnh sát Prum nói: “Buôn lậu thận không như các tội phạm khác. Nếu nạn nhân không tố cáo, chúng tôi sẽ chẳng bao giờ biết”.
Đến tháng 7.2014, cảnh sát bắt Yem Azisah, 29 tuổi, chị họ của hai anh em, và Phalla, 40 tuổi, cha dượng của ả. Hai tên này đang bị tù chờ ngày hầu tòa về tội buôn người.
Phần Chhay, anh cảm thấy mình kém sức khỏe, xấu hổ và gia đình vẫn tiếp tục nợ. Hồi tháng 7, anh đi làm cho một xí nghiệp giày. Anh không biết mình đã bị đưa đến thành phố nào của Thái Lan, và không biết người phụ nữ mua quả thận của anh là ai.
Chhay nói: “Tôi muốn báo động những người khác đừng để bị cắt mất thận như tôi. Tôi rất tiếc nó. Tôi không thể lao động nặng được nữa. Ngay cả bước đi tôi cũng cảm thấy bị kiệt sức”.
Hầu như không có cuộc nghiên cứu nào về tác động của việc bán thận, nhưng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nói nó dẫn đến sức khỏe suy yếu trầm trọng.
Các trường hợp như Chhay cũng xảy ra ở những khu ổ chuột Ấn Độ, Nepal. Theo số liệu mới nhất của WHO, khoảng 10.000 ca ghép thận trên toàn cầu mỗi năm đều là từ buôn lậu thận.
Nạn mua-bán thận lậu này là vấn nạn tràn lan ở Campuchia, cảnh sát chỉ thường điều tra những vụ buôn người làm gái bán dâm, làm nô lệ hoặc hôn nhân ép buộc, nhưng vụ Chhay là ca buôn lậu thận đầu tiên.
Phó cảnh sát Prum nói: “Đó là cách kiếm tiền dễ dàng nên chúng tôi rất lo ngại”. Ông nói thêm còn ít nhất 2 người Campuchia được đưa qua Thái Lan bán thận nhưng họ không kiện cáo.
Sự đồng lõa này-có thể do nghèo hoặc bị bọn “cò” đe dọa-khiến càng khó vạch mặt nạn buôn lậu thận.
Ngành y tế Thái Lan đang nỗ lực làm sáng tỏ, khi nhiều bệnh viện ở Bangkok bị điều tra. Họ chú ý những vụ làm giả giấy tờ chứng minh người bán và người mua thận là bà con “hiến tặng” thận cho nhau.
Nhu cầu ghép bộ phận ngũ tạng người ở chợ đen đang tăng mạnh, vì có nhiều bệnh nhân chờ được ghép, nhất là thận.
Riêng tại Thái Lan có 3.321 người chờ ghép, trong khi số bộ phận ngũ tạng của người ghép (đã chết) chiếm một nửa số 581 vụ ghép thận hồi năm 2013, theo Trung tâm hiến tạng thuộc Hội chữ thập đỏ Thái Lan.
Theo Một thế giới